Cuộc bỏ phiếu Solana về việc trao thưởng 100% phí ưu tiên cho các trình xác thực đang làm nổi bật ngày càng nhiều tranh cãi trong cộng đồng, phơi bày các vấn đề quản trị
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cuộc bỏ phiếu Solana về việc trao thưởng 100% phí ưu tiên cho các trình xác thực đang làm nổi bật ngày càng nhiều tranh cãi trong cộng đồng, phơi bày các vấn đề quản trị
Nơi nào có lợi ích, nơi đó có xung đột; nơi nào có xung đột, nơi đó có giang hồ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Frank, PANews
Nơi nào có lợi ích, nơi đó có xung đột; nơi nào có xung đột, nơi đó có giang hồ. Đằng sau một đề xuất tưởng chừng yên bình trong cộng đồng các trình xác thực Solana lại là cuộc tranh đoạt quyền lợi công khai.
Vào ngày 28 tháng 5, cộng đồng trình xác thực Solana đã bỏ phiếu thông qua đề xuất Tài liệu Cải tiến Solana (SIMD)-0096, theo đó toàn bộ phí ưu tiên giao dịch sẽ được chuyển cho các trình xác thực, thay đổi mô hình phân bổ trước đây là 50% bị tiêu hủy và 50% thưởng cho trình xác thực, nhằm cải thiện thu nhập của trình xác thực và tăng cường bảo mật mạng lưới. Mặc dù đề xuất này nhận được 77% phiếu ủng hộ và được thông qua như dự kiến, nhưng trên diễn đàn cộng đồng, các trình xác thực đã nổ ra nhiều vòng tranh luận sôi nổi xoay quanh mô hình kinh tế token, lỗ hổng quản trị và hành vi thao túng nội bộ. PANews sẽ đi sâu phân tích những chủ đề trọng tâm mà cộng đồng thảo luận cũng như các tác động tiềm tàng sau khi đề xuất được thông qua.
Vì sức khỏe hệ sinh thái hay do sự thao túng của trình xác thực?
Thực tế, theo thông tin trên Github, phương án này đã được đưa ra từ tháng 12 năm 2023. Khi mới được đề xuất, chỉ có một vài nhà phát triển cốt lõi trao đổi sơ qua bằng cách để lại bình luận trên Github. Trong những cuộc thảo luận ban đầu, người đề xuất Tao Zhu không nêu rõ lý do thay đổi tỷ lệ này. Một số nhà phát triển tham gia thảo luận gần như nhất trí đồng ý, thực hiện kiểm thử liên quan và thay đổi chức năng này trong phiên bản mới, phân bổ 100% phí ưu tiên cho các trình xác thực.
Đến ngày 12 tháng 3, Max Sherwood, đồng sáng lập H2O Nodes, để lại bình luận trên Github: "Liệu một thay đổi kinh tế lớn như vậy có cần phải thảo luận trong cộng đồng không? Kinh tế của các trình xác thực sẽ chịu ảnh hưởng nghiêm trọng. Có thể nói rằng điều này lấy lợi ích của những người nắm giữ token làm giá, khiến họ chứng kiến lượng phát hành nguồn cung tăng lên. Dường như đây không đơn thuần là một thay đổi kỹ thuật. Nó đến từ đâu? Cần nâng cao nhận thức về sự thay đổi và có thể cần tổ chức một cuộc biểu quyết."
Sau đó, một số nhà phát triển từng tham gia thảo luận trước đó cho biết tài liệu này là bản thảo cuối cùng và có thể được cộng đồng thảo luận. Mãi đến ngày 9 tháng 5, đề xuất này mới chính thức được đưa lên Diễn đàn Trình xác thực Solana để khởi động quy trình biểu quyết.
Sau khi chính thức bắt đầu thảo luận trên diễn đàn, nhiều trình xác thực đặt câu hỏi về động cơ của đề xuất này. Một trình xác thực có tên Freedomfighter cho biết: "Đề xuất này đầy dối trá và lừa lọc, nhằm mang lại lợi ích cho nhóm người duy nhất được phép bỏ phiếu. Tôi không quan tâm nó đạt được bằng cách nào, ý đồ là quá rõ ràng: những kẻ tham lam sẽ bất chấp hy sinh lợi ích người khác để phục vụ bản thân. Thậm chí không ai cung cấp dữ liệu giao dịch liên quan – những giao dịch quan trọng đến mức phải đưa ra đề xuất này. Sau khi đọc ý kiến của mọi người, tôi kết luận đây là hoàn toàn giả dối, là một thủ đoạn đe dọa nhằm giành thêm tiền cho các trình xác thực."
Bộc lộ hạn chế quản trị, tăng thưởng cho trình xác thực có thể dẫn đến phát hành thêm SOL
Phản đối mạnh mẽ nhất đối với đề xuất này tập trung vào tác động đến mô hình token SOL. Solana sử dụng mô hình lạm phát động. Tỷ lệ lạm phát ban đầu là 8%, sau đó mỗi năm giảm 15%. Đến nay, tỷ lệ lạm phát của Solana khoảng 5%. Theo thời gian, tỷ lệ này sẽ ổn định ở mức 1,5%. Một số thành viên cộng đồng cho rằng việc tiêu hủy 50% phí ưu tiên trước đây là biện pháp hiệu quả chống lạm phát, thậm chí có thể giúp token SOL đạt trạng thái giảm phát. Nếu chuyển 100% phí ưu tiên cho trình xác thực, sự cân bằng này sẽ bị phá vỡ, ảnh hưởng trực tiếp đến hàng triệu người nắm giữ token SOL.
Cũng có ý kiến cho rằng vì lượng phí ưu tiên không lớn nên ảnh hưởng đến lạm phát là nhỏ. Tuy nhiên, phe phản đối nhấn mạnh rằng, bất kể mức độ ảnh hưởng đến lạm phát thế nào, đều cần có tính toán dữ liệu nghiêm ngặt trước khi biểu quyết, chứ không thể bỏ phiếu thông qua khi chưa điều tra kỹ lưỡng. Theo điều tra của PANews, gần đây tổng phí hàng ngày trên mạng Solana vào khoảng 6.000 SOL. Nếu 100% được phân phối cho trình xác thực, theo mức trung bình này, lượng SOL tăng thêm mỗi năm trên chuỗi sẽ vượt quá 2 triệu token. Con số này chiếm khoảng 0,5% lượng cung hiện tại.
Trình xác thực Laine cho rằng "tác động kinh tế ròng đến lạm phát là 0,2%" nhưng không nêu rõ nguồn gốc cụ thể của phép tính này. Nhận định của anh ta bị thành viên khác là Freedomfighter phản bác: "Tác động kinh tế vẫn tồn tại, dù là 0,2% hay 1%, hay bạn cố gắng dùng cách nào để hạ thấp tác động tiêu cực cho nó nghe có vẻ thuận lợi. Giống như một tên tội phạm nói 'nhưng tôi đâu có ăn cắp một đô la, tôi chỉ lấy một xu thôi', cố gắng làm mờ sự thật rõ ràng để thúc đẩy logic thông qua đề xuất này – điều đó thực sự đáng ghét".
Ngoài ảnh hưởng đến lạm phát của mô hình token, điểm bị chất vấn nhiều nhất là những hạn chế quản trị mà quy trình bỏ phiếu lần này bộc lộ. Vào tháng 10 năm 2023, cộng đồng Solana từng tổ chức một cuộc biểu quyết về quyền quản trị, kết quả cho thấy 71% phiếu bầu chọn "chỉ dành cho trình xác thực". Trong đợt thảo luận đề xuất này, một số thành viên cho rằng người hưởng lợi lớn nhất chính là các trình xác thực, đồng thời trọng lượng biểu quyết cũng do các trình xác thực lớn quyết định. Do đó, đây là một cuộc biểu quyết mà "một nhóm nhỏ quyết định vận mệnh của hàng triệu người". Từ góc nhìn này, điều đó là không công bằng đối với các thành viên khác trong toàn bộ hệ sinh thái Solana. Và nếu cứ tiếp tục như vậy, các đề xuất trong tương lai cũng có thể sẽ xoay quanh lợi ích của trình xác thực.
Có thể dẫn đến hiện tượng tạo khối lượng giao dịch giả
Trong mô hình tiêu hủy 50% phí ưu tiên trước đây, vì một nửa phí ưu tiên bị tiêu hủy nên rất hiếm khi xảy ra tình trạng trình xác thực và người giao dịch thông đồng tạo khối lượng giao dịch giả. Nhưng khi 100% phí ưu tiên được trả cho trình xác thực, khả năng cao sẽ xảy ra tình trạng trình xác thực và người giao dịch cấu kết tạo giao dịch giả, khiến các giao dịch giả này được xử lý ưu tiên, từ đó càng làm mất cân bằng hiệu suất mạng lưới.
Hơn nữa, một số người chất vấn cho rằng cơ chế phân phối này có thể dẫn đến hiện tượng "giàu càng giàu", tức là các nút lớn nhờ nhận được nhiều phần thưởng phí ưu tiên hơn, làm gia tăng khoảng cách với các nút nhỏ, từ đó làm trầm trọng thêm vấn đề tập trung hóa mạng lưới.
Cuối cùng, dù còn nhiều tranh cãi, đề xuất vẫn được thông qua thuận lợi. Tuy nhiên, PANews lưu ý rằng tỷ lệ phiếu tham gia trong đợt biểu quyết này là 51,17%, vừa đủ quá bán. Trên thực tế, chỉ có 38,25% tổng số phiếu bầu ủng hộ, 10,93% phiếu phản đối. Khoảng 49% phiếu bầu không tham gia bỏ phiếu lần này. Nhìn chung, tác động cụ thể của việc thưởng 100% phí ưu tiên cho trình xác thực vẫn chưa rõ ràng, nhưng qua quá trình tranh luận của cộng đồng, rõ ràng quy trình quản trị của Solana tồn tại nhiều vấn đề.
Lấy Uniswap làm ví dụ so sánh, Quỹ Uniswap gần đây cũng đang tổ chức biểu quyết về công tắc phí tương tự, nhưng quá trình quản trị của Uniswap kéo dài hơn ba tháng, trải qua nhiều bước gồm kiểm tra nhiệt độ (thảo luận cộng đồng), bỏ phiếu sơ bộ, kiểm toán mã nguồn và biểu quyết trên chuỗi. Có lẽ cộng đồng quản trị Solana nên học hỏi Uniswap để đảm bảo lợi ích thiết thực của người nắm giữ token không bị thiểu số chi phối.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
PANews
