Báo cáo hệ sinh thái trên chuỗi TON: Xu hướng và cơ hội, làm thế nào để tìm được điểm đột phá trong hệ sinh thái TON?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Báo cáo hệ sinh thái trên chuỗi TON: Xu hướng và cơ hội, làm thế nào để tìm được điểm đột phá trong hệ sinh thái TON?
Báo cáo này chủ yếu tổng hợp sự phát triển ban đầu của hệ sinh thái TON Blockchain, cập nhật và phát triển blockchain công cộng, đồng thời phân tích tăng trưởng dữ liệu, góc nhìn câu chuyện và xu hướng phát triển của hệ sinh thái TON.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tháng 9 năm 2023, Telegram và Quỹ TON chính thức công bố hợp tác, tích hợp ví tự quản lý do TON phát triển có tên "TON Space" vào tài khoản người dùng Telegram. Đây là lần tương tác hợp tác chính thức đầu tiên giữa hai bên kể từ khi Telegram tuyên bố từ bỏ dự án "Telegram Open Network" do vấn đề tuân thủ pháp lý vào năm 2020. Từ đó, việc sở hữu cổng vào lưu lượng khổng lồ từ nền tảng cộng đồng Telegram đã trở thành lợi thế cạnh tranh cốt lõi của TON.
Sự kết hợp giữa lưu lượng Web2, người dùng Web3, nền tảng truyền thông xã hội cùng chuỗi công suất cao khiến hệ sinh thái TON dù còn ở giai đoạn sơ khai vẫn thu hút sự chú ý mạnh mẽ từ các nhà đầu tư. Báo cáo này chủ yếu tổng hợp thông tin về sự phát triển ban đầu của hệ sinh thái TON Blockchain, cập nhật và phát triển chuỗi, dữ liệu hệ sinh thái trên chuỗi, thông tin tài trợ liên quan,... nhằm phân tích tăng trưởng dữ liệu, câu chuyện định hướng và xu hướng phát triển của hệ sinh thái TON để tham khảo.
Báo cáo này được đồng biên soạn và phát hành bởi Starbase và Blocktempo, đồng thời cảm ơn sự hỗ trợ và góp ý nội dung từ TON và TonX Studio.
I. Cơ bản dự án
1. Tổng quan dự án
1.1 Thông tin đội ngũ
Steve Yun: Chủ tịch Quỹ TON
Hiện tại, Quỹ TON (trước đây là đội NewTON) do Chủ tịch Steve Yun dẫn dắt.
Steve Yun từng giữ chức Giám đốc điều hành tại Koinvestor.
Bill Qian: Thành viên Hội đồng quản trị
Tháng 9 năm 2022, Bill Qian, cựu trưởng bộ phận M&A toàn cầu của Binance và phụ trách Binance Labs, tuyên bố gia nhập Quỹ TON với vai trò thành viên Hội đồng quản trị.
Andrew: Thành viên Hội đồng quản trị
Cựu CEO của vk.com.
John Hyman: Giám đốc Đầu tư Telegram
John Hyman, cựu cố vấn đầu tư của Telegram, từng tham gia hoạt động gây quỹ cho Telegram.
1.2 Thông tin tài trợ liên quan
Tháng 4 năm 2022, Quỹ TON công bố thành lập quỹ hệ sinh thái TONcoin Fund trị giá 250 triệu USD, các nhà đầu tư bao gồm các bộ phận đầu tư mạo hiểm từ sàn giao dịch tiền mã hóa Huobi và Kucoin. Quỹ này sẽ được dùng để tài trợ cho việc huy động vốn, ươm tạo, tổ chức hackathon, chương trình giáo dục và cấp học bổng cho các dự án xây dựng trên nền tảng TON. (Năm 2023, chương trình tăng tốc TON dành riêng 25 triệu USD để thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái.)
Cùng thời điểm tháng 4 năm 2022, Quỹ TON công bố nhận được khoản quyên góp khoảng 527 triệu token Toncoin (chiếm khoảng 10,54% tổng cung) từ cộng đồng qua 176 giao dịch.
1.3 Cập nhật mã nguồn
Là một giao thức mã nguồn mở, TON có hơn 30 đóng góp viên mã nguồn. Trong tháng gần nhất, 3 thành viên đã thực hiện 28 lần commit.
1.4 Đặc điểm sản phẩm/công nghệ
(1) Định vị
The Open Network (TON) là mạng lưới tính toán phi tập trung dựa trên blockchain, ban đầu được thiết kế bởi đội ngũ Telegram, whitepaper do người sáng lập Telegram Durove viết, nhằm mục tiêu trở thành một mạng Web3.0 bao gồm blockchain TON, lưu trữ phi tập trung, mạng I2P, thanh toán tức thì và các ứng dụng phi tập trung dễ sử dụng.
Blockchain TON là một hệ thống đa chuỗi liên kết chặt chẽ (có thể xem như tập hợp các blockchain), hỗ trợ vô hạn phân mảnh và chức năng chuỗi công việc tùy chỉnh.
(2) Đặc điểm cốt lõi
Để đạt được TPS cao hơn, cốt lõi của blockchain TON nằm ở khả năng hỗ trợ xử lý song song giao dịch và xác minh, cũng như xử lý bất đồng bộ hợp đồng thông minh. Blockchain TON thiết lập ba tầng cấu trúc: Masterchain (chuỗi chính), Workchain (chuỗi công việc) và Shardchain (chuỗi phân mảnh).
-
Masterchain (chuỗi chính): Chứa thông tin chung về giao thức và giá trị tham số hiện tại, thông tin trình xác thực và cổ phần, thông tin chuỗi công việc và phân mảnh, cũng như tập hợp hash khối mới nhất của các chuỗi công việc và chuỗi phân mảnh — điều quan trọng nhất.
-
Workchain (chuỗi công việc): Là "lực lượng chủ lực", tối đa hỗ trợ đăng ký vận hành tới 2^32 chuỗi. Chúng chứa giao dịch và hợp đồng thông minh. Các chuỗi công việc khác nhau có thể có những "quy tắc" khác nhau, tức là định dạng địa chỉ tài khoản, định dạng giao dịch, máy ảo hợp đồng thông minh và tiền tệ cơ bản khác nhau. Chuỗi công việc phải tuân theo tiêu chuẩn tương tác cơ bản để thuận tiện tương tác giữa các chuỗi khác nhau. (Mô hình này có thể so sánh với Polkadot)
-
Shardchain (chuỗi phân mảnh): Mỗi Workchain hỗ trợ phân mảnh lên đến 2^60, tương ứng với các Shardchain. Chuỗi phân mảnh có cùng quy tắc và định dạng khối như chuỗi công việc nhưng chỉ chịu trách nhiệm cho một tập con tài khoản – tức là phương pháp phân mảnh tích hợp sẵn trong hệ thống. (Chuỗi đồng cấu)
Trong đó, Workchain và Masterchain chia sẻ các nút xác thực. TON rút ngắn thời gian xác nhận giao dịch xuống chỉ bằng thời gian tạo một khối mới (5 giây) bằng cách đưa vào một chuỗi chính làm chỗ dựa.
(3) So sánh giữa các blockchain công cộng
Tháng 11, TON phát trực tiếp thành tích mới về TPS đạt 104.715.
1.5 Mô hình kinh tế và tiện ích Token
Tổng cung ban đầu của TON là 5 tỷ token. Từ tháng 6 năm 2020 đến tháng 6 năm 2022, thợ đào đã khai thác hết toàn bộ TON theo cơ chế PoW, chiếm 98,55% tổng cung, đội ngũ giữ lại 1,45%. Toncoin ban đầu tập trung nhiều ở tay thợ đào, mức độ phi tập trung còn yếu. Top 100 địa chỉ cá voi nắm giữ 49,51% tổng lượng Toncoin.
Hiện tại, thợ đào PoS trên hệ sinh thái TON nhận phần thưởng TON thông qua việc đặt cược, mô hình vận hành tương tự ETH.
Theo CoinMarketCap, TON hiện tại (tính đến ngày 3 tháng 11) có tổng cung 5,047 tỷ, tỷ lệ lạm phát hàng năm 0,6%, lượng lưu hành hiện tại là 3,431 tỷ, vốn hóa thị trường khoảng 7,09 tỷ USD, xếp thứ 11 về vốn hóa. Năm 2023, hệ sinh thái TON biểu quyết thông qua đề xuất đốt một nửa phí giao dịch để giảm lượng cung lưu hành.
Tham khảo thêm dữ liệu khác, theo tontech.io, đầu năm nay danh sách đóng băng của các thợ đào lớn ghi nhận tổng cộng 1.081.391.286,092 token bị khóa; theo dữ liệu tonviewer, gần đây quỹ belever khóa 1.317.379.088,44 token. Tổng hợp các dữ liệu trên, tổng số token hiện không lưu hành là 2.398.770.374,53, tổng cung hiện tại là 5.097.272.074,94, lượng lưu hành khoảng 2.698.501.700,41.
(Nguồn: https://tontech.io/stats/#/early-miners; https://tonviewer.com/Believers.ton)
Toncoin là tiền mã hóa gốc, là loại tiền mã hóa được sử dụng trực tiếp trên ứng dụng mạng xã hội khổng lồ Web2, có thể coi là "tiền pháp định" trong hệ sinh thái Telegram. Được dùng chủ yếu để:
-
Thực thi hợp đồng thông minh và phí giao dịch, thanh toán và giải quyết cho DApp, phí giao dịch xuyên chuỗi.
-
Bảo trì bằng chứng cổ phần blockchain, cho trình xác thực vay để kiếm lãi.
-
Tham gia quản trị trên chuỗi TON.
-
Thanh toán phí cho các thành phần mạng TON khác như thanh toán tên miền (kế hoạch sắp tới bao gồm đại lý TON và thanh toán lưu trữ phi tập trung).
Ví dụ, hiện tại có thể dùng TON để thanh toán các dịch vụ trả phí trong Telegram được giảm 50%; mua quảng cáo trong Telegram; các dịch vụ giá trị gia tăng như số điện thoại/thương hiệu miền, v.v.
2. Phát triển và kế hoạch của TON
2.1 Các mốc phát triển lịch sử
-
Năm 2018: Telegram sáng lập dự án Telegram Open Network, gây quỹ ICO khoảng 1,7 tỷ USD
-
Năm 2019: Telegram bị SEC kiện vì huy động vốn trái phép
-
Năm 2020: Trong thời gian chờ phán quyết của SEC, TON Labs tiến hành fork, phát hành phiên bản "Free TON" (sau đổi tên thành Everscale)
-
Tháng 5 năm 2020: Đội ngũ Telegram đồng ý nộp phạt 18,5 triệu USD để dàn xếp với SEC, từ bỏ dự án Telegram Open Network và hoàn trả vốn; cùng lúc, cộng đồng phát triển tiếp nhận, đội ngũ phát triển mang tên cộng đồng NewTON tiếp tục phát triển
-
Tháng 5 năm 2021: Thành lập Quỹ TON, Telegram Open Network đổi tên thành The Open Network
-
Tháng 4 năm 2022: Thành lập quỹ hệ sinh thái 250 triệu USD
-
Tháng 6 năm 2022: Hoàn tất khai thác PoW và phân phối token trên testnet 2, thông tin nắm giữ token phần lớn chưa rõ; cùng thời điểm, mạng TON đã chuyển hoàn toàn sang PoS.
-
Tháng 9 năm 2023: Ví gốc TON Space tích hợp vào tài khoản Telegram, có thể kết nối với nhiều ứng dụng Web3 dựa trên TON
2.2 Kế hoạch phát triển của đội ngũ
Dự kiến trọng tâm phát triển của TON trong quý IV năm 2023 bao gồm:
Trong đó, về hướng cầu nối xuyên chuỗi, cầu nối chính thức của TON hỗ trợ tài sản di chuyển qua lại giữa TON với ETH và BSC, các cầu nối chính thức cho các chuỗi khác vẫn đang phát triển.
II. Tình trạng phát triển hệ sinh thái TON
1. Tình trạng tăng trưởng nhà phát triển
Dữ liệu tính đến tháng 11 năm 2023, báo cáo Developer Report thống kê toàn mạng có 6.279 nhà phát triển toàn thời gian, trung bình mỗi tháng có 19.279 nhà phát triển hoạt động. Trong đó, TON có 28 nhà phát triển toàn thời gian (chiếm 0,0045%), 124 nhà phát triển hoạt động hàng tháng (chiếm 0,0064%), vẫn đang ở giai đoạn rất sơ khai.
Nguồn: https://www.developerreport.com/ecosystems/ton
2. Tổng quan dữ liệu hệ sinh thái TON
2.1 Dữ liệu nút
Theo dữ liệu TonStat, hiện có 357 Validators, phân bố tại 25 quốc gia. Tổng lượng đặt cược hiện tại của TON khoảng 460 triệu token, chiếm 9,11% tổng cung.
2.2 Quy mô tài chính
Dữ liệu đặt cược:
Theo dữ liệu TonStake, tổng giá trị đặt cược trên mạng TON khoảng 3,95 triệu USD, APR khoảng 5,54%. Số lượng Validators hoạt động là 193/326. (Tức là tổng cộng 326 trình xác thực, thuật toán đồng thuận dPoS chia các nút thành vòng A và B, luân phiên AB mỗi 18 giờ, hiện tại có 193 người). Người nắm giữ TON dài hạn có thể cân nhắc Stake.
TVL:
Theo dữ liệu DeFiLlama, TVL hiện tại của TON khoảng 9,56 triệu USD, tạm xếp thứ 64 trong các blockchain công cộng. Ba dự án hàng đầu lần lượt là Tonstakers (thuộc lĩnh vực Liquid Staking, $12,97 triệu), bemo ($8,45 triệu), và Megaton Finance (thuộc lĩnh vực DEX, $3,38 triệu).
2.3 Người dùng trên chuỗi
Theo dữ liệu TonStat, số lượng tài khoản TON là 3.650.140; số địa chỉ hoạt động là 856.000.
Số địa chỉ mới trên chuỗi tăng mạnh từ tháng 9 năm 2022 đến tháng 1 năm 2023, nguyên nhân chủ yếu do giao dịch trên chuỗi TON đạt đỉnh ngắn hạn (ngày 20 tháng 9 đạt mức cao 2,6 USD); tăng mạnh vào tháng 5 năm 2023, nguyên nhân có thể do các chương trình khuyến khích thanh khoản từ quỹ và việc ra mắt cầu nối chính thức. Cùng thời điểm, bot Telegram nóng lên, thúc đẩy sự chú ý của thị trường đối với hệ sinh thái TON.
Trong năm qua, số lượng địa chỉ hoạt động trong hệ sinh thái TON tăng ổn định, xu hướng tăng tốc vào đầu năm 2023, số tài khoản TON cũng tăng lên hơn 3,65 triệu, so với số lượng nhà phát triển, người dùng đang gia nhập hệ sinh thái nhanh hơn nhiều.
3. Các lĩnh vực chính, mẫu đại diện và tình trạng tài trợ
Hệ sinh thái TON chủ yếu được xây dựng theo mô hình cửa hàng ứng dụng. Dữ liệu từ ton.app phân loại hệ sinh thái TON thành 19 hạng mục, bao gồm ví, game, NFT, stake, cầu nối xuyên chuỗi, mạng xã hội, cờ bạc, v.v. Tỷ lệ cụ thể như sau:
Nguồn: https://ton.app/categories
Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện tại hệ sinh thái TON có tổng cộng 551 dự án, năm hạng mục nhiều nhất gồm: Jettons (tiêu chuẩn token mạng TON), bộ sưu tập NFT, kênh Telegram, công cụ tiện ích dựa trên TON, sàn giao dịch CEX. Mặc dù số lượng thống kê khá lớn nhưng thực tế bao gồm nhiều nhóm Telegram, nhìn chung hệ sinh thái vẫn ở giai đoạn rất sơ khai.
Chọn một số ví dụ đại diện và tình trạng định giá để tham khảo:
Loại trừ các phân loại quá chung chung, các lĩnh vực đáng chú ý trong hệ sinh thái TON hiện tại bao gồm:
DeFi & LSD
Hiện tại các sản phẩm DeFi trên TON chưa hình thành hiệu ứng dẫn đầu, các giao thức LSD và sản phẩm liên quan vẫn thuộc vùng biển xanh.
Game & Gambling
Tư duy lĩnh vực này tương tự mini game WeChat, đặc điểm là dựa vào cổng vào lưu lượng lớn, thao tác đơn giản, dễ tiếp cận, chu kỳ chơi ngắn và có yếu tố nạp tiền. Hầu hết các game phát triển sớm trên hệ sinh thái TON đều theo mô hình này.
Ẩn danh & Riêng tư
Từ nền tảng giao dịch tài nguyên Fragment của Telegram có thể thấy nhu cầu của người dùng đối với các dịch vụ liên quan đến ẩn danh & riêng tư, bao gồm chức năng đăng ký và giao dịch thứ cấp tên người dùng, tài khoản ẩn danh, v.v. Ví dụ, người dùng Telegram sử dụng nền tảng Fragment để mua số ẩn danh bằng TON, có thể đăng ký tài khoản và nhận mã xác thực mà không cần thẻ SIM, bảo vệ an toàn quyền riêng tư một cách hiệu quả. Hiện tại, giá các tài khoản ẩn danh này trên thị trường thứ cấp đang tăng nhanh.
Ví
Sau khi ví được quản lý chính thức và ví không được quản lý tích hợp sẵn TON Space ra đời, các ví trước đó sẽ đối mặt thách thức lớn. Ví dụ như Tonkeeper, ví không được quản lý mã nguồn mở dựa trên TON, các ví loại này đều hỗ trợ hệ điều hành điện thoại iOS và Android. Hiện tại, hầu hết các ứng dụng TON hỗ trợ đăng nhập bằng quét mã ví, khả năng tương thích hệ sinh thái tốt.
Cầu nối xuyên chuỗi
Hiện tại, TON chính thức xây dựng cầu nối giữa TON với ETH và BSC để hoán đổi tài sản, hỗ trợ di chuyển tài sản qua lại, phí hao mòn cầu nối hơi cao, các cầu nối chính thức cho các chuỗi khác vẫn đang phát triển. Các cầu nối thứ ba đang lần lượt tích hợp, mặc dù số lượng hiện tại còn ít, nhưng hệ sinh thái tích hợp công cụ bot Telegram để giải quyết nhu cầu xuyên chuỗi của người dùng thuận tiện hơn.
Hiện tại, các cầu nối thứ ba bao gồm Orbit Bridge, Wallet Bridge, Tontake Bridge, XP.NETWORK:
Nguồn: https://ton.app/bridges; https://tlg.pm/channels/95101f58-ca7c-4ef8-b05f-297a963ce42c/
Đối với hệ sinh thái cầu nối xuyên chuỗi của TON, chính thức không tích cực với việc tương thích EVM và cầu nối, TON ngay từ đầu thiết kế không quá xem xét yếu tố tương thích hay cầu nối, nhằm phát triển hệ sinh thái riêng, về góc độ lưu lượng, Telegram và TON có tiếng nói lớn hơn; đồng thời, nhu cầu cầu nối của người dùng trong hệ sinh thái TON có thể được đáp ứng qua bots Telegram, kênh, cầu nối chính thức và thứ ba. Đặc biệt sự nổi lên của bots, theo cách nhanh chóng,门槛 thấp và phù hợp thói quen sử dụng, giúp người dùng giao dịch và cầu nối, khiến cầu nối không còn là vấn đề khó khăn.
Hiện tại, các cầu nối thứ ba đang lần lượt kết nối với TON, mặc dù số lượng còn ít, nhưng bản thân lĩnh vực cầu nối có đủ nhiều dự án, đối với phần lớn dự án cầu nối, việc thêm một hiện tượng là điều bình thường. Về góc độ lưu lượng, TON + Telegram nên so sánh với các nền tảng như Discord hoặc Weibo, nhu cầu gia nhập từ các hệ sinh thái khác lớn hơn nhiều so với nhu cầu TON tự rời đi.
Có thể thấy, dưới ảnh hưởng và cảm hứng từ Telegram Bot, dịch vụ Bot đã thấm sâu vào giao dịch, airdrop, dữ liệu, cộng đồng, cầu nối xuyên chuỗi và nhiều lĩnh vực khác, trực tiếp kết nối người dùng trong các ứng dụng hiện có, ở mức độ nào đó cung cấp giải pháp cho vấn đề "áp dụng quy mô lớn" từng được thảo luận sôi nổi trong lĩnh vực Crypto, dự kiến giải pháp Bots sẽ tiếp tục mở rộng trong hệ sinh thái TON và tích hợp với các câu chuyện, ứng dụng khác, mang lại trải nghiệm Web3 tốt hơn cho người dùng.
Ngoài ra, so với mô hình "tương tác lệnh văn bản thuần túy" của TG Bot, hình thức tương tác chủ đạo thế hệ tiếp theo sẽ bao gồm TWA (Telegram Web Apps), Telegram trong tương lai sẽ giống WeChat, thấm sâu vào nền tảng, người dùng và hệ sinh thái theo dạng mini app.
4. Hỗ trợ hệ sinh thái chính thức
Hiện tại hệ sinh thái mạng TON do Quỹ TON dẫn dắt.
-
Tháng 4 năm 2022, Quỹ TON thành lập quỹ hệ sinh thái TONcoin Fund trị giá 250 triệu USD, phía sau quỹ này bao gồm các nhà đầu tư như Huobi, KuCoin, MEXC, DWF. Theo thông tin công khai, quỹ này dùng để xây dựng trên TON, tập trung đầu tư vào các dự án then chốt trong các lĩnh vực. Mỗi dự án được đầu tư từ 50.000 đến 250.000 USD.
-
Theo thông tin công khai chính thức, năm 2022 tài trợ tổng cộng 31 dự án, quý II năm 2023 tài trợ 10 dự án, quý III tài trợ 5 dự án, chủ yếu là hạ tầng.
-
Năm 2023, TON ra mắt chương trình khuyến khích thanh khoản DeFi, tổ chức hackathon Hack-a-TON, nhằm thu hút các nhà phát triển hàng đầu toàn cầu gia nhập hệ sinh thái TON.
-
Tháng 5 năm 2023, TONcoin Fund ra mắt chương trình tăng tốc phổ quát, dành riêng 25 triệu USD từ quỹ hệ sinh thái TONcoin Fund để thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái.
III. Cổng vào hệ sinh thái TON ở đâu?
1. Dự báo quy mô thị trường
Hệ sinh thái TON dựa vào người dùng Telegram, mặc dù hiện tại "triển khai trên Telegram" và "triển khai trên TON" không phải cùng một khái niệm, nhưng không loại trừ khả năng hợp tác và nghiêng lưu lượng giữa hai bên trong tương lai.
Tháng 1 năm 2023, báo cáo dữ liệu Telegram do công ty tư vấn và dữ liệu Statista tổng hợp và phát hành là dữ liệu Telegram đáng tin cậy và đầy đủ nhất hiện tại (dữ liệu tính đến tháng 1 năm 2023), đồng thời tham khảo thông tin công khai chính thức của Telegram:
Telegram có 800 triệu người dùng hoạt động hàng tháng, lượng người dùng đăng ký vượt quá 1,3 tỷ, mỗi ngày có hơn 2,5 triệu người dùng mới đăng ký Telegram. Con số này gấp 1,4 lần Twitter (556 triệu), 61% WeChat (1,309 tỷ), 86% Facebook Messenger (931 triệu) và vượt qua TikTok (715 triệu).
Xu hướng tăng trưởng MAU của Telegram (người dùng hoạt động hàng tháng, đơn vị: trăm triệu)
Tham khảo số liệu người dùng hoạt động hàng tháng của Telegram qua các năm, tốc độ tăng trưởng người dùng Telegram rất ổn định, khoảng 15%-30% mỗi năm, dự kiến trong 3 năm tới, số người dùng hoạt động của Telegram sẽ đạt 960 triệu, 1,15 tỷ và 1,38 tỷ người.
Quỹ TON cho biết hy vọng đưa 30% người dùng Telegram lên TON, ước tính thận trọng, số lượng người dùng tiềm năng đổ vào hệ sinh thái TON dự kiến sẽ là 288 triệu, 345 triệu, 414 triệu. Hiện tại, tổng số tài khoản trên chuỗi TON chỉ có 3,65 triệu, còn dư địa phát triển rất lớn.
Đồng thời, ngoài thuộc tính mạng xã hội, thuộc tính "sàn thương mại điện tử" của Telegram ngày càng nổi bật trong vài năm gần đây, viện dẫn dữ liệu báo cáo, năm 2020, hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc bán qua Telegram đạt doanh thu 12 triệu USD, và năm 2021, 16% người mua C2C Nga mua sắm trên Telegram. Do đó, định giá hệ sinh thái TON phù hợp hơn khi so sánh với quy mô và vốn hóa của các nền tảng như Meta, WeChat.
Khi hệ sinh thái ổn định, các hạng mục dịch vụ khác nhau như cửa hàng ứng dụng, hệ thống quảng cáo, dịch vụ riêng tư, dịch vụ thành viên, v.v. có thể được tách riêng và định giá. Tham khảo dữ liệu báo cáo, số lượng người dùng trả phí của Telegram (tính đến tháng 8 năm 2022) đã đạt 257.000 người.
2. Hệ sinh thái TON: Cổng vào ở đâu?
Khác với các blockchain công cộng khác, TON tiếp cận từ các kịch bản Web2, có ngưỡng gia nhập đầu cuối C cực thấp. Từ thái độ tương đối không tích cực của TON đối với sự tương thích EVM có thể thấy, TON có tiềm năng phát triển độc lập dựa trên các kịch bản Web2, không cần vội vàng sao chép con đường phát triển của các blockchain gốc trong lĩnh vực mã hóa. Do đó, cách tiếp cận quan sát hệ sinh thái TON chủ yếu xoay quanh việc giành và chuyển đổi lưu lượng.
Tham khảo quá trình phát triển hệ sinh thái WeChat:
Toàn bộ hệ sinh thái WeChat lấy mạng xã hội làm nền tảng, cung cấp thông tin (mạng xã hội), sau đó cung cấp dịch vụ (thanh toán), dịch vụ tạo ra các kịch bản như mini app, livestream, v.v., cuối cùng khiến thông tin, lưu lượng, dịch vụ đều tích tụ trong nội bộ hệ sinh thái. Trong đó, WeChat Pay là điểm phát triển then chốt, sau đó kết nối mọi kịch bản thanh toán online-offline, cuối cùng hình thành vòng khép kín thương mại.
Nếu so sánh Telegram và TON với hệ sinh thái WeChat, nhờ vào cơ sở người dùng, cổng vào tốt nhất trong hệ sinh thái TON sẽ xoay quanh lưu lượng, tập trung vào thanh toán, mini app, nền tảng nội dung, v.v. Đối với các dự án ở lớp ứng dụng, sẽ chú trọng hơn vào việc giành và chuyển đổi lưu lượng, các yếu tố then chốt trong lĩnh vực mã hóa như bảo trợ tổ chức, thương hiệu đội ngũ có thể bị suy yếu. Đồng thời, so với các nền tảng lưu lượng Web2 khác, sự kết hợp Telegram và hệ sinh thái TON dễ dàng thu hút và tích tụ người dùng Web3 hơn.
Tương đối, sự kết hợp Telegram và hệ sinh thái TON, đối thủ cạnh tranh có thể đến từ các nền tảng như Discord khi thâm nhập vào lĩnh vực Crypto. (Discord cũng có sự nổi lên của lĩnh vực Bot và cơ sở người dùng lớn, nhưng có thể do các yếu tố như an toàn người dùng, tình hình quản lý, DC chưa dồn lực mạnh vào Crypto)
Một lần nữa tham khảo chân dung người dùng Telegram trong báo cáo:
-
Về hành vi người dùng, năm 2022 trung bình mỗi người dùng dành 4 giờ mỗi tháng trên Telegram. 59,5% người dùng Telegram cũng sử dụng Twitter.
-
Về nội dung, người theo dõi tin tức chiếm 85%, kênh giải trí 62%, kênh giáo dục 58%, nội dung khiêu dâm 13%, người dùng đen/xám (kênh liên quan dark web) đạt 4%.
Đồng thời, xem xét hiện tượng nổi lên của lĩnh vực bot Telegram. Có thể dự đoán, hệ sinh thái TON có tiềm năng trở thành vai trò của các sàn giao dịch bậc ba, bậc tư thậm chí thấp hơn trong ngành mã hóa, để thu hút và tích tụ người dùng mã hóa. Ngoài hình thức Bots, hình thức ứng dụng chủ đạo tiếp theo có thể là TWA (Telegram Web Apps), tương tự mini app WeChat.
Hiện tại, hệ sinh thái TON vẫn đang ở giai đoạn manh nha, chưa xuất hiện dự án đột phá, các lĩnh vực và dự án vẫn đang trong giai đoạn chiếm vị trí hệ sinh thái hoặc cạnh tranh thị phần.
Nhu cầu thuộc tính tài chính DeFi (DEX, cho vay) trong hệ sinh thái TON có thể tương đối yếu, so sánh với WeChat, thói quen giao dịch người dùng có thể là số tiền nhỏ nhưng tần suất cao. Tương đối, hệ sinh thái TON tự nhiên phù hợp hơn với thanh toán, Bot, Game, Social làm cổng vào, phù hợp hơn với logic câu chuyện bùng nổ ở đầu ứng dụng. Vì vậy, do nhu cầu cấp thiết về giành lưu lượng, trong tương lai, các blockchain khác có thể chủ động cầu nối và kết nối với TON.
3. Các điểm rủi ro
(1) Sự hỗ trợ và bảo trợ chính thức từ Telegram
Telegram không giới hạn ở hệ sinh thái TON, có thể cho phép các chuỗi và giao thức khác tích hợp thuận tiện hơn, ví dụ như bot giao dịch hệ sinh thái EVM. Hiện tại, việc triển khai trên Telegram và triển khai trên TON vẫn là hai khái niệm khác nhau, cần xem xét mức độ hợp tác chặt chẽ và tình trạng nghiêng lưu lượng, cũng như mức độ mở của hệ sinh thái TON bản thân.
(2) Tiến trình tuân thủ pháp lý của TON
Người dùng và lưu lượng của TON dồi dào, nhưng để tiếp tục phát triển vẫn cần đi theo con đường tuân thủ pháp lý, việc TON chuyển trụ sở về Zug, Thụy Sĩ, được coi rộng rãi là liên quan đến thái độ tích cực chung của chính quyền Thụy Sĩ đối với ngành tiền mã hóa.
(3) Mức độ tập trung
TON ban đầu bị chỉ trích do phân bổ token quá tập trung, sau đó xử lý bằng cách đóng băng, vẫn bị coi là có dấu hiệu tập trung.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
