Năm phục hồi sau "thảm họa" của Solana: Những gì không giết được tôi khiến tôi mạnh mẽ hơn
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Năm phục hồi sau "thảm họa" của Solana: Những gì không giết được tôi khiến tôi mạnh mẽ hơn
Cộng đồng Solana sở hữu một tinh thần đoàn kết mạnh mẽ, điều này giúp nó duy trì được sự dẻo dai khi đối mặt với những thất bại lớn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: flowie, ChainCatcher
So với năm ngoái chìm trong khủng hoảng FTX, Solana tại sự kiện Breakpoint năm nay thực sự đã lật ngược thế cờ. Giám đốc điều hành Quỹ Solana Dan Albert cuối cùng đã công bố ra mắt mạng thử nghiệm Firedancer nhằm giải quyết vấn đề sập mạng, thu hút lời khen ngợi từ các chuyên gia công nghệ hàng đầu như Georgios Konstantopoulos - CTO của Paradigm và Raoul Pal - người sáng lập Global Macro Investor. Điều đáng phấn khích hơn nữa là trong thời gian diễn ra hội nghị (từ 30/10 đến 3/11), giá token Solana từng chạm mức cao nhất 45 USD, mức cao nhất trong 14 tháng qua, tăng hơn 80% chỉ trong một tháng gần đây. Tính đến thời điểm bài viết, giá token Solana đã giảm nhẹ xuống còn 39,6 USD.
Mặc dù nhiều người dùng tiền mã hóa chế giễu rằng mỗi lần tổ chức Breakpoint thì Solana lại được thổi giá, thậm chí Arthur – người sáng lập DeFiance Capital còn đùa rằng: "Nếu việc tổ chức Breakpoint hiệu quả đến vậy đối với giá SOL, Solana nên tổ chức mỗi tuần một lần." Dù vậy, chúng ta cũng không thể phủ nhận rằng sự hồi phục của Solana phần lớn nhờ vào những nỗ lực kiên trì "tái thiết" sau thảm họa suốt một năm qua.
Gần đúng thời điểm năm trước, ngay sau khi kết thúc hội nghị Breakpoint, ChainCatcher từng đăng bài viết “Sau bê bối FTX, Solana sẽ xử lý nội ưu ngoại hoạn ra sao?” để ghi lại tình hình Solana trước và sau sự kiện. Lúc đó, Solana đang trong cảnh tan hoang: mùa đông tiền mã hóa kéo dài, liên tục xảy ra sự cố sập mạng, hệ sinh thái bị tấn công trên diện rộng chưa từng có, đồng thời chịu sức ép cạnh tranh mạnh mẽ từ các blockchain mới nổi như Aptos và Sui. Trong bối cảnh các vấn đề chưa được giải quyết, Solana lại bị ảnh hưởng bởi vụ sụp đổ FTX, khiến giá token tụt dốc xuống dưới 8 USD, đứng trước ranh giới sống chết.
Giờ đây, sau khi thoát khỏi tình thế hiểm nghèo, Solana quay trở lại với nhiều chỉ số tăng trưởng tích cực, cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hệ sinh thái đều đang phục hồi, thậm chí đạt được những bước tiến mới. Như báo cáo quý III về hệ sinh thái Solana của Messari đã tổng kết: “Đà phát triển hiện tại mạnh mẽ hơn cả lúc mới bước vào thị trường gấu.” Có lẽ ngày càng nhiều người tin rằng, Solana – kẻ từng được gọi là “kẻ giết Ethereum” – đang viết tiếp câu chuyện “những gì không giết được tôi, chỉ khiến tôi mạnh mẽ hơn” khi chuẩn bị vượt qua hai chu kỳ thị trường tăng-giảm liên tiếp.
Phân tích cơ bản của Solana qua dữ liệu
Dù không thể loại trừ khả năng các nhà đầu tư tổ chức đã thao túng giá để đẩy giá token Solana lên cao, nhưng các chỉ số then chốt của Solana thực sự đã phục hồi rõ rệt. Theo DefiLlama, TVL (giá trị khóa) của Solana đạt 460 triệu USD, tăng hơn gấp đôi so với mức 210 triệu USD vào đầu năm, hiện xếp thứ tám trong bảng xếp hạng các blockchain.
So với TVL, chỉ số DeFi Velocity (tỷ lệ sử dụng TVL) của Solana còn thuyết phục hơn. DeFi Velocity đo lường mức độ hoạt động và mức độ áp dụng của một blockchain thông qua khối lượng giao dịch trên mỗi đô la TVL. Theo dữ liệu mới nhất từ Nansen, tỷ lệ DeFi Velocity của Solana trong 7 ngày (từ 26/9 đến 2/10) là 0,71, nghĩa là mỗi tuần cứ 1 đô la thanh khoản thì tạo ra gần 0,71 đô la khối lượng giao dịch. Con số này cao hơn nhiều so với các blockchain lớn như Arbitrum, BSC, Base, Optimism và Ethereum.
Xét theo số địa chỉ hoạt động hàng ngày và số lượng giao dịch, hoạt động giao dịch trên Solana sau bê bối FTX không suy giảm nghiêm trọng như dự đoán. Số địa chỉ hoạt động hàng ngày tuy có im ắng trong hai tháng đầu năm, nhưng từ tháng 5-6 đã đạt đỉnh tạm thời, vượt quá 500.000. Khối lượng giao dịch hàng ngày cũng đạt mức cao nhất vào khoảng thời gian đó, vượt 25 triệu giao dịch. Tổng khối lượng giao dịch cũng dẫn đầu so với Ethereum, Polygon và Aptos. Khi đó, do các giao thức trên hệ sinh thái Bitcoin và các đồng tiền kiểu meme (meme coin) trở nên bùng nổ, mạng Bitcoin và Ethereum rơi vào tình trạng tắc nghẽn và phí giao dịch tăng vọt, khiến hàng loạt nhà phát triển và người dùng chuyển sang Solana – nơi có chi phí thấp hơn.
Về mức độ hoạt động của nhà phát triển, việc FTX sụp đổ năm ngoái thực tế không gây ra làn sóng di cư lớn của các nhà phát triển khỏi Solana. Vào tháng 11 năm ngoái, một khảo sát trên nền tảng X cho thấy khoảng 73% nhà phát triển cho rằng không cần rời bỏ Solana, và khoảng 67% chọn chỉ triển khai ứng dụng trên Solana.
Hiện tại, theo dữ liệu từ trang web chính thức của Solana, số nhà phát triển hoạt động hàng tháng đã vượt quá 2.000 người, tăng rõ rệt so với mức 1.234 người trong báo cáo quý II (tính đến tháng 4), dần phục hồi về mức cao nhất vào tháng 3 năm nay. Theo báo cáo nhà phát triển của Electric Capital, sau bê bối FTX, mức độ hoạt động của nhà phát triển Solana tăng mạnh vào tháng 3, đạt 2.732 nhà phát triển hoạt động hàng tháng, mặc dù sau đó có phần giảm nhẹ, nguyên nhân chủ yếu là do biến động ở nhóm nhà phát triển bán thời gian, còn số lượng nhà phát triển toàn thời gian giảm không đáng kể.
Nhìn chung, những tổn thương mà FTX gây ra chưa đủ để phá hủy nền tảng vững chắc mà Solana đã xây dựng trong chu kỳ trước.
Nhiều bước tiến then chốt đã hoàn thành, công nghệ tiếp tục đột phá
Các giải pháp then chốt từng bị bàn tán nhiều như khắc phục sự cố sập mạng, tương thích EVM... cuối cùng cũng lần lượt được triển khai trong năm nay.
Trước hết là việc ra mắt mạng thử nghiệm Firedancer – tâm điểm được mong đợi nhất tại Breakpoint. Firedancer là một client xác thực nút thế hệ mới do Jump Crypto phát triển dành riêng cho blockchain Solana. Là client thứ hai của Solana, nó giúp giảm thiểu rủi ro điểm đơn do phụ thuộc vào một client duy nhất, nâng cao tính đa dạng của client nút và ổn định hệ thống blockchain Solana, đồng thời dự kiến tăng khả năng xử lý giao dịch của Solana lên 10-100 lần.
Firedancer là bản nâng cấp cơ sở hạ tầng được mong chờ nhất của Solana trong vài năm tới. Đồng sáng lập Solana Anatoly Yakovenko gần đây gọi đây là giải pháp lâu dài cho các sự cố sập mạng, tầm quan trọng của nó là không thể bàn cãi. Cần biết rằng kể từ khi ra mắt năm 2020, Solana đã trải qua ít nhất năm lần gián đoạn nghiêm trọng, trong đó ba lần xảy ra vào năm 2022. Sự bất ổn lớn này từng khiến các dự án trong hệ sinh thái bị tấn công hàng loạt và chuyển sang các blockchain mới nổi như Aptos, Sui.
Hiện tại, mạng chính Firedancer dự kiến ra mắt vào năm 2024. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng theo phân tích của Delphi Digital, phiên bản ra mắt tại Breakpoint thực chất chỉ là thành phần mạng Frankendancer của Firedancer. Việc triển khai đầy đủ Firedancer vẫn còn nhiều thách thức lớn, có thể phải đến năm 2025 mới hoàn thiện.
Về vấn đề sập mạng, thông qua các bản nâng cấp mạng như QUIC, Stake-weighted QoS và thị trường phí cục bộ, hiệu suất ổn định của mạng Solana năm nay đã cải thiện đáng kể so với năm 2022. Báo cáo quý II của Solana cho biết, kể từ lần gián đoạn mạng vào ngày 25/2 (trong quá trình nâng cấp phần mềm gần nhất), mạng chưa gặp lại sự cố nào tương tự.
Thứ hai, ngoài giải pháp sập mạng, kế hoạch kết nối với hệ sinh thái EVM cũng đang được triển khai. Vào tháng 7 năm nay, giải pháp tương thích EVM của Solana là Neon cuối cùng đã ra mắt mainnet, sau đó trình biên dịch hợp đồng thông minh Solidity – Solang – cũng được phát hành, giúp các nhà phát triển dễ dàng xây dựng ứng dụng Ethereum trên nền tảng Solana hơn.
Bên cạnh đó, dự án GameFi – điểm nhấn được công bố tại Breakpoint năm ngoái – cũng đã có tiến triển. Trong sự kiện Breakpoint năm nay, Solana công bố ra mắt bản thử nghiệm công cụ phát triển game GameShift nhằm giảm độ khó và phức tạp khi phát triển game trên chuỗi Solana.
Thêm vào đó, điện thoại Web3 Saga của Solana cũng đã được mở bán công khai vào tháng 5 năm nay. Dù doanh số không nổi bật, nhưng đây vẫn là bước đi tiên phong của Solana trong việc chiếm lĩnh cổng vào trên thiết bị di động.
Sau khi giải quyết các vấn đề dai dẳng như sập mạng, Solana cũng đạt được những đột phá công nghệ đáng chú ý. Vào tháng 4 năm nay, Solana công bố triển khai nén trạng thái (state compression). Đây là phương pháp lưu trữ dữ liệu mới giúp giảm chi phí đúc NFT hơn 2.000 lần. Theo báo cáo của Nansen, nhờ công nghệ nén trạng thái, chi phí đúc 1 triệu NFT giảm từ 25.300 USD xuống còn 113 USD. Trong khi đó, chi phí tương ứng trên Ethereum và Polygon lần lượt là 33,6 triệu USD và 32.800 USD. Helium đã được hưởng lợi từ công nghệ này khi di chuyển sang Solana vào tháng 4 năm nay: gần 1 triệu hotspot trên mạng Helium được đúc thành NFT, nếu không có công nghệ nén sẽ tốn hơn 200.000 USD, nhưng nhờ có nó, chi phí chỉ còn hơn 110 USD.
Hệ sinh thái vẫn giữ được độ bền vững
Ngoài lợi thế công nghệ, Solana luôn nổi bật nhờ xây dựng hệ sinh thái mạnh mẽ. Dù trải qua mùa đông tiền mã hóa và bê bối FTX khiến hệ sinh thái có giai đoạn trầm lắng ngắn, nhưng năm nay, cùng với các bản nâng cấp công nghệ, hệ sinh thái Solana bất ngờ chào đón sự tham gia của các gã khổng lồ Web2 như Visa và Shopify.
Vào khoảng tháng 9, gã khổng lồ thanh toán Visa công bố mở rộng chức năng thanh toán ổn định bằng USDC sang blockchain Solana. Gã khổng lồ thương mại điện tử Shopify cũng tuyên bố tích hợp với Solana Pay, cho phép người dùng trên nền tảng của mình thanh toán bằng USDC. Trong báo cáo, Visa còn nêu rõ lý do chọn Solana, đó là "lợi thế công nghệ độc đáo của Solana bao gồm xử lý song song với thông lượng cao, chi phí thấp nhờ thị trường phí cục bộ, và độ đàn hồi cao nhờ số lượng lớn nút và nhiều client nút". Sự tham gia của Visa và Shopify đã mở màn thuận lợi cho các trường hợp sử dụng trong lĩnh vực thanh toán của hệ sinh thái Solana.
Ngoài sự hậu thuẫn từ các gã khổng lồ Web2, các dự án hàng đầu hoặc ngôi sao trong Web3 cũng đang ủng hộ mạnh mẽ Solana. Đặc biệt, Rune – người sáng lập MakerDAO – sẵn sàng mạo phạm Vitalik để công khai viết bài, sau khi so sánh nhiều blockchain, ông khẳng định Solana là chuỗi phù hợp nhất để làm NewChain. Ngoài ra, giải pháp blockchain L2 Eclipse cũng tích hợp SVM (Solana Virtual Machine) bên trong, và cho rằng hiệu ứng mạng lưới của SVM đang ngày càng phát triển.
Khi nhận được sự hậu thuẫn từ các tên tuổi lớn, Solana cũng tích cực thúc đẩy khuyến khích hệ sinh thái. Toàn bộ quý III, Solana không chỉ tổ chức cuộc thi hackathon Solana Hyperdrive với giải thưởng lên đến hàng triệu USD, mà còn tài trợ cho nhiều sự kiện hackathon khác như OPOS Hackathon, Hacker Houses, PlayGG. Gần đây, Solana còn khởi động một chương trình ươm tạo nhằm thu hút các nhà sáng lập startup lựa chọn Solana.
Trong hệ sinh thái Solana năm nay, các giao thức DeFi cũ như Marinade Finance, Lido, Solend không chỉ tăng trưởng ấn tượng mà còn xuất hiện nhiều "ngựa ô" như Jito, marginfi, Ocra, Tensor, Backpack, phần lớn tập trung ở mảng staking thanh khoản. Theo dữ liệu từ DeFiLlama, các giao thức hàng đầu về TVL trên Solana đều tăng trong tháng gần đây, có ba giao thức tăng hơn 100%, cao nhất lên tới 255%.
Trong đó, giao thức staking thanh khoản Jito, ra mắt mainnet không lâu sau khi FTX sụp đổ, đã tăng TVL từ 4 triệu USD lên gần 200 triệu USD trong vòng một năm, trở thành giao thức lớn thứ hai trong hệ sinh thái Solana, chỉ sau Marinade Finance. Điểm nổi bật của Jito là ngoài lợi nhuận staking, người tham gia còn nhận thêm phần thưởng MEV. Theo báo cáo mới nhất từ Solana, hơn 31% trình xác thực Solana hiện đang vận hành qua client của Jito Labs. Ngoài ra, giao thức cho vay ký quỹ DeFi MarginFi trong suốt quý III đã tăng TVL hơn 700% theo quý, dẫn đầu xu hướng cơ chế thưởng điểm trên DeFi Solana; các nền tảng như sàn giao dịch hợp đồng vĩnh viễn Cypher và giao thức cho vay Solend sau đó cũng lần lượt triển khai cơ chế thưởng điểm.
Gần đây, ứng dụng tích hợp Web3 Backpack trong hệ sinh thái Solana cũng hoạt động tích cực, đáng chú ý. Backpack từng tiên phong đổi mới cách xây dựng ví Web3.0. Khác với các ví khác, nó sử dụng tiêu chuẩn mới mang tính cách mạng xNFT, cho phép các nhà phát triển xây dựng các công cụ quản lý tài sản phi tập trung trên một giao diện duy nhất, thông qua việc yêu cầu API để bổ sung các chức năng cốt lõi mới, từ đó mang lại trải nghiệm thân thiện hơn cho người dùng di động.
Gần đây, Backpack còn ra mắt dự án NFT Mad Lads, hiện là dự án NFT có vốn hóa lớn nhất trên Solana và doanh số 24 giờ nằm trong top 5 series NFT. Backpack cũng tuyên bố sẽ ra mắt sàn giao dịch tiền mã hóa được quản lý Backpack Exchange. Hiện tại, Backpack Exchange đã nhận được giấy phép cung cấp dịch vụ tài sản ảo (VASP) từ Cơ quan Quản lý Tài sản Ảo Dubai (VARA), và sẽ ra mắt phiên bản beta cho các thành viên cộng đồng Backpack và Mad Lads hiện tại vào tháng 11 năm nay.
Bí mật đằng sau mối quan hệ tốt đẹp của Solana
Liệt kê kỹ ra, trong thời điểm khó khăn, Solana không thiếu những nhân vật lớn ủng hộ nhiệt thành. Từ sau bê bối FTX, những cái tên như Vitalik, Rune – người sáng lập MakeDao, người sáng lập Bankless, Chris Burniske – đối tác của Placeholder VC – đại diện cho giới OKL ngành công nghiệp, cùng với các gã khổng lồ quản lý tài sản Web2 như VanEck và gã khổng lồ thanh toán Visa đều lên tiếng ủng hộ Solana.
Nếu tìm hiểu kỹ lý do mà từng người ủng hộ đưa ra, phần lớn đều nhấn mạnh vào năng lực công nghệ và sức sống cộng đồng của Solana, và họ ngày càng tin tưởng hơn vào Solana sau khi FTX sụp đổ. Không lâu sau khi FTX sụp đổ, Vitalik Buterin đã đăng tweet bày tỏ mong muốn cộng đồng Solana có cơ hội phát triển công bằng, vì có một người thông minh đã nói với ông: “Solana là một cộng đồng phát triển nghiêm túc và thông minh, giờ đây những kẻ xấu xa, cơ hội đã bị loại bỏ rồi.”
Người “thông minh” này – Chris Burniske, đối tác của Placeholder VC – cũng nhân cơ hội viết bài phân tích chi tiết lý do ủng hộ, chẳng hạn như cộng đồng Solana sở hữu những nhà phát triển trung thành và cứng cỏi, do đó đổi mới trên chuỗi của Solana độc lập hơn so với Ethereum và Cosmos. Ông còn nói: “Về hệ sinh thái, những người xây dựng Dapp trên Solana giống như sự pha trộn giữa Web2 và Web3, phần backend vận hành rất theo phong cách tiền mã hóa, còn phần frontend lại có khả năng đối thoại với dòng chảy chính.” Rune – người sáng lập MakerDao – đánh giá cao Solana vì “chất lượng mã nguồn cao và hệ sinh thái vẫn duy trì được độ bền vững dù trải qua sự sụp đổ của FTX.”
VanEck thậm chí còn đăng một báo cáo dài trực tiếp bày tỏ sự lạc quan về Solana, so sánh Solana và Ethereum trên nhiều khía cạnh như ứng dụng hệ sinh thái, chi phí, doanh thu... VanEck cho rằng: “Cộng đồng Solana có sự gắn kết mạnh mẽ, điều này giúp nó duy trì được độ bền vững trước những thất bại lớn, dù những thất bại này có thể đã tiêu diệt nhiều hệ sinh thái blockchain khác.”
Có lẽ Solana sau những thăng trầm đang nói với chúng ta rằng, trong cuộc đua đào thải khắc nghiệt của Web3, chỉ những ai không ngừng đổi mới và giữ được "độ bền vững" trước các thất bại nghiêm trọng, mới có thể chứng minh rằng: “Những gì không giết được bạn, chỉ khiến bạn mạnh mẽ hơn.”
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
ChainCatcher 链捕手
