L1s so với L2s: Quan sát ai là người chiến thắng thông qua so sánh dữ liệu?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
L1s so với L2s: Quan sát ai là người chiến thắng thông qua so sánh dữ liệu?
Cuộc tranh luận giữa L1 và Ethereum L2 vẫn chưa kết thúc.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Crypto Koryo
Biên dịch: TechFlow
Trong thời điểm bùng nổ của các giải pháp L2, chúng ta đang bước vào một kỷ nguyên mới — ngày càng nhiều dự án bắt đầu ra mắt trên các lớp L2 của Ethereum, điều này đặt ra thách thức cho các blockchain L1 truyền thống và làm dấy lên những câu hỏi về tương lai của các hệ sinh thái từng chiếm ưu thế. Bài viết này sẽ dùng dữ liệu để phân tích cuộc cạnh tranh giữa L1 và L2, cùng với những ưu nhược điểm và triển vọng của từng bên.
L1 hay L2, đâu là nơi ra đời nhiều dự án mới hơn?
Trong hình ảnh dưới đây, bạn có thể thấy số lượng dự án mới ra mắt hàng tuần trên các nền tảng L2. Hình còn lại thể hiện một vài dự án L1 lâu đời hơn. Tôi cũng đã xem xét các dự án khởi chạy trên các L1 mới như Aptos và Canto, nhưng hiện tại số lượng vẫn chưa đáng kể.
Bạn cũng có thể thấy ba blockchain phổ biến nhất (Ethereum, BNB và Arbitrum). Cả ba đều ghi nhận mức tăng trưởng tốt trong năm 2023.
Tuy nhiên, hai L1 quan trọng là Solana và Fantom gần đây lại không có nhiều dự án mới ra mắt.
TVL
Người dùng đang khóa tiền ở đâu?
Gần đây, giá trị tài sản bị khóa (TVL) trên Arbitrum và Optimism đã vượt qua nhiều L1 nổi bật như Fantom, Algorand, Avalanche và Solana.
Dữ liệu từ Defillama
*Ghi chú TechFlow: Trong biểu đồ dưới đây, đường màu xanh là tổng TVL của các L1, đường màu vàng là TVL của L2. Có thể thấy rõ khi thời gian trôi từ trái sang phải, TVL của L1 giảm mạnh, trong khi TVL của L2 tăng ổn định và cuối cùng vượt qua L1.
Các dự án được VC đầu tư
Các dự án được quỹ VC hậu thuẫn thường ra mắt trên chuỗi nào?
Ngày càng nhiều dự án được VC tài trợ ra mắt trên nhiều chuỗi khác nhau. Nếu phân tích dữ liệu, ta sẽ có biểu đồ này.
Mặc dù Arbitrum đang lên ngôi, nhưng chúng ta chưa thấy sự thay đổi rõ rệt.
Dữ liệu từ Defillama.
Tuy nhiên, nếu nhìn vào một số L1 như Algorand, Near, Fantom, Cronos,... ta thấy số lượng dự án mới ra mắt trên các nền tảng này ít hơn rất nhiều.
Chỉ số xã hội
Việc đo lường mức độ quan tâm của cộng đồng đối với một hệ sinh thái là rất quan trọng. Theo thời gian, sự quan tâm này có tăng lên không? Có bao nhiêu tài khoản mới đang theo dõi các chuỗi này?
Hình thứ nhất là số lượng người theo dõi có lợi nhuận hàng tháng của Arbitrum. Biểu đồ cho thấy xu hướng tăng mạnh.
Hình thứ hai là số lượng người theo dõi của Solana, đang trong xu hướng giảm.
Tại sao các dự án lại chọn ra mắt trên L2 của Ethereum?
A) Được xây dựng trên nền tảng Ethereum;
B) Tính thanh khoản cao hơn;
C) Hệ sinh thái phong phú;
D) Cộng đồng mạnh mẽ;
E) Phí giao dịch thấp hơn;
F) Xu hướng tập trung vào L2;
G) Dễ dàng phát triển hơn.
Mặc dù một số L1 khác có thể sở hữu công nghệ ấn tượng (cần kiểm chứng), nhưng họ lại thiếu vắng một hoặc nhiều yếu tố trên.
Hãy lấy ví dụ về điện thoại thông minh. Năm 2007, Apple ra mắt iPhone, làm thay đổi hoàn toàn ngành viễn thông di động, phá vỡ sự thống trị của các ông lớn như Nokia, BlackBerry và Motorola.
Mặc dù những công ty này cố gắng ra mắt điện thoại mới và thích nghi với thị trường thay đổi nhanh chóng, họ vẫn tụt hậu so với các mẫu smartphone mới, không thể đổi mới và cạnh tranh hiệu quả.
Ngày nay, chúng ta có thể đang chứng kiến một sự chuyển dịch mô hình tương tự trong lĩnh vực blockchain. Sự nổi bật ngày càng tăng của các giải pháp L2 đang hút dần tính thanh khoản khỏi các L1, thách thức hiện trạng và khiến người ta đặt câu hỏi về tương lai của các hệ sinh thái L1 từng thống trị trước đây.
Định luật Metcalfe chỉ ra rằng giá trị của một mạng lưới tỷ lệ thuận với bình phương số lượng người dùng. Điều này có nghĩa là khi một mạng lưới mở rộng, giá trị mà nó mang lại cho người dùng sẽ tăng theo cấp số nhân.
Để hiểu rõ hơn, hãy nghĩ đến mạng xã hội. Các nền tảng lớn như Twitter, Instagram và TikTok đã có lượng người dùng khổng lồ. Ngay cả khi một nền tảng khác tốt hơn, mọi người cũng sẽ không dễ dàng chuyển đổi. Nó phải tốt hơn 10 lần so với nền tảng hiện tại. Nhưng nếu đối thủ của bạn có gấp 1000 lần nguồn lực, thì việc vượt trội hơn 10 lần là cực kỳ khó khăn.
Google+ (2011), Ello (2014) và Vero (2015) đều là những mạng xã hội sáng tạo, mang đến điều mới mẻ. Tuy nhiên, cuối cùng họ đều thất bại trong việc đạt được khối lượng người dùng tới ngưỡng cần thiết. L1 và L2 có thể đang ở trong tình huống tương tự.
Liệu các L1 đã thua cuộc?
Rõ ràng là chưa.
Trong vài tháng qua, các quỹ VC lớn như a16z và Jump đã đầu tư hàng triệu USD vào các dự án L1 mới như Aptos, Sui, Sei và Berachain.
Các giải pháp lớp thứ hai (L2) của Ethereum cũng không hoàn hảo. Chúng cũng có những vấn đề riêng, cả về kỹ thuật lẫn quản trị. Bạn còn nhớ sự kiện "bỏ phiếu" gần đây của DAO Arbitrum chứ?
Sự phụ thuộc của mạng Ethereum vào các giải pháp mở rộng L2 có token gốc làm gia tăng ma sát và tập trung hóa. Mô hình do các quỹ VC dẫn dắt cản trở các giải pháp mở rộng thực sự và có thể thiên về lợi ích ngắn hạn thay vì cải tiến dài hạn.
Tổng kết suy ngẫm
Nếu không ai sử dụng, thì việc một chuỗi có khả năng xử lý cao cũng chẳng quan trọng. Bài toán tam giác bất khả thi trong blockchain cho thấy rằng hiệu suất cao thường đi kèm với an ninh kém hơn hoặc phi tập trung thấp hơn. Dữ liệu cho thấy ngày càng nhiều dự án mới ra mắt trên L2, và tính thanh khoản cũng theo đó mà dịch chuyển.
Các giải pháp L2 của Ethereum giải quyết bài toán mở rộng quy mô, giúp Ethereum tập trung vào duy trì tính phi tập trung và bảo mật mạng.
Những L1 mới đầy hứa hẹn cũng đã xuất hiện. Dù tiềm năng công nghệ lớn, nhưng về dài hạn, họ đang đối mặt với thách thức nặng nề trong việc vượt qua ngưỡng giới hạn và thu hút thanh khoản.
Cuộc đua giữa L1 và L2 của Ethereum vẫn chưa kết thúc. Có lẽ vòng đấu đầu tiên đã khép lại, (theo tôi) người chiến thắng là các L2 của Ethereum. Nhưng hãy chờ xem vòng hai và vòng ba sẽ diễn ra như thế nào.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
Crypto Koryo
