Kyle đã rời khỏi ngành tiền mã hóa, tôi cảm thấy hơi buồn.
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Kyle đã rời khỏi ngành tiền mã hóa, tôi cảm thấy hơi buồn.
Việc Kyle rời đi về bản chất là một “sự lựa chọn giá trị”.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Doraemon, TechFlow
*Đây là quan điểm cá nhân của tác giả
Ngày 5 tháng 2, một buổi sáng mở màn bằng đợt sụt giảm mạnh. Như thường lệ, tôi lướt Twitter và bất ngờ bắt gặp tuyên bố rút lui của Kyle Samani – đối tác tại quỹ đầu tư mạo hiểm tiền mã hóa nổi tiếng Multicoin. Ngón tay tôi khựng lại trên màn hình vài giây, tim như thắt lại: Sao lại chính anh ấy?
Tôi biết Kyle – hoặc đúng hơn là “biết một chiều”.
Năm 2020, khi đang học năm ba đại học, lần đầu tiên tôi đọc bài luận “kêu gọi đầu tư” của Multicoin và cảm thấy vô cùng mới mẻ; tư duy lấy luận điểm làm trung tâm (Thesis-Driven) từ đó in sâu vào trí óc tôi.
Hóa ra các quỹ VC cũng có thể viết như thế này: không cần những bản trình bày PowerPoint kiểu chung chung như “chúng tôi tin vào giá trị dài hạn của lĩnh vực XX”, những lời lẽ mơ hồ thiếu tính quyết đoán, mà thay vào đó là tư duy của một nhà giao dịch—đưa ra lập luận mua/bán rõ ràng, không né tránh, quan điểm sắc bén và dứt khoát.
Hình tượng Kyle trên Twitter luôn rất rõ nét: quyết liệt, thẳng thắn, khiến vô số người cảm thấy khó chịu.
Anh dám công khai bác bỏ lộ trình mở rộng quy mô của Ethereum khi tất cả đều đang ca ngợi nó; dám đặt cược mạnh mẽ vào Solana khi phần lớn thị trường còn hoài nghi; và sau khi FTX đổ vỡ gây tổn thất nặng nề cho Multicoin, anh là người đầu tiên công khai minh bạch tiết lộ mức độ thiệt hại và phân tích lại các quyết định đã đưa ra.
Nhiều người trong giới tiền mã hóa phương Tây ghét anh, cho rằng anh “quá kiêu ngạo”, nhưng tôi luôn nghĩ: ngành này thực sự cần những con người như Kyle.
Bây giờ anh ấy rời đi — chuyển sang AI, công nghệ kéo dài tuổi thọ và robot. Tôi bỗng thấy buồn: Nếu ngay cả Kyle cũng không muốn chơi nữa, thì ngành này rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì?
Khi Kyle rời đi
Điều khiến tôi buồn không phải vì lại thêm một quỹ VC chuyển hướng sang AI — thời điểm này ai chẳng đang nói về AI?
Điều khiến tôi buồn là người rời đi lại chính là Kyle của Multicoin — một người mà tôi từng nghĩ là rất kiên định.
Hầu hết các quỹ VC tiền mã hóa vận hành theo logic nào? Rải đều vốn, cá cược vào các lĩnh vực tiềm năng, nói những lời hay đẹp nhưng không đưa ra phán đoán dứt khoát, hoặc chỉ biết theo chân các quỹ khác để đầu tư.
Lật qua các báo cáo đầu tư của những tổ chức danh tiếng, bạn sẽ luôn thấy những câu như: “Chúng tôi tin vào tương lai phi tập trung”, “Chúng tôi lạc quan về đổi mới trong lĩnh vực XX”, nhưng bạn sẽ chẳng bao giờ bắt gặp một nhận định dứt khoát kiểu: “Chúng tôi đánh giá dự án A sẽ vượt trội hơn dự án B”.
Đây không phải là sự thận trọng, mà là sự khôn khéo theo kiểu “lợi ích hai mặt”: Dù bên nào thắng, họ cũng đều có thể nói: “Xem kìa, chúng tôi đã đầu tư vào lĩnh vực này từ lâu rồi!”
Kyle — hay nói cách khác là Multicoin — thì không như vậy. Họ dám đưa ra những phán quyết “sinh tử”.
Năm 2017, Kyle công khai tuyên bố lộ trình phân mảnh (sharding) của Ethereum là một ngõ cụt; từng đặt cược vào EOS nhưng thất bại; năm 2018 lại đặt toàn bộ niềm tin vào Solana; năm 2020 thì hết sức ủng hộ Helium, cho rằng DePIN là ứng dụng phi tài chính duy nhất của tiền mã hóa có khả năng triển khai thực tế.
Đúng vậy, anh ấy đã bỏ lỡ nhiều cơ hội và mắc sai lầm nghiêm trọng — EOS và FTX chính là những bài học xương máu. Nhưng anh chưa bao giờ che giấu điều đó: tổn thất bao nhiêu thì công khai bấy nhiêu, lỗi nào cần nhận thì nhận đầy đủ.
Anh không phải là quỹ VC thông minh nhất, cũng không phải nhà truyền đạo dịu dàng nhất, nhưng chắc chắn là một trong những người “thật nhất”. Việc anh rời đi tượng trưng cho sự biến mất dần của thứ gọi là “sự trung thực và sắc bén” trong ngành này.
Dòng tweet bị xóa trong nháy mắt
Điều khiến tôi chú ý hơn cả là dòng tweet Kyle đăng trước khi rời đi — dù chỉ tồn tại trong chớp mắt rồi bị xóa.
Anh viết: “Tiền mã hóa về bản chất không thú vị như nhiều người yêu thích tiền mã hóa kỳ vọng. Tôi từng tin vào tầm nhìn Web3, tin vào các ứng dụng phi tập trung (dApps). Giờ đây tôi không còn tin nữa. Blockchain chủ yếu là một sổ cái tài sản — dù có thể tái cấu trúc hệ thống tài chính, nhưng tiềm năng ứng dụng trong các lĩnh vực khác là khá hạn chế.”
Tại sao lại xóa ngay lập tức? Vì việc phát ngôn như thế đồng nghĩa với việc trở thành “kẻ dị giáo”.
Vậy tại sao anh vẫn không nhịn được mà đăng? Đó là tiếng lòng của một con người giằng xé giữa niềm tin và hiện thực, sau 8 năm miệt mài và hàng trăm triệu đô la Mỹ đầu tư, cuối cùng đi đến kết luận này.
Tôi quá hiểu cảm giác ấy — bởi đó cũng chính là hành trình nội tâm của tôi trong năm qua.
Khi gia nhập thị trường năm 2021, chúng ta tin vào điều gì? Chúng ta tin rằng mạng xã hội phi tập trung sẽ lật đổ Twitter; danh tính trên chuỗi (DID) sẽ trao quyền kiểm soát dữ liệu cho người dùng; GameFi sẽ giúp người chơi thực sự “làm chủ tài sản của mình”. Thời điểm ấy, dòng thời gian Twitter của chúng ta tràn ngập những cuộc thảo luận về “Web3 sẽ thay đổi thế giới ra sao”, và mỗi dự án mới đều giống như một cánh cửa dẫn tới tương lai.
Còn thực tế năm 2025 thì sao? Friend.tech đã chết, Lens Protocol chẳng ai dùng. ENS trở thành công cụ đầu cơ, ngoài địa chỉ ví ra thì chẳng ai thực sự sử dụng DID. Sự sụp đổ của Axie và StepN chứng minh rõ ràng rằng mô hình “X to Earn” chỉ là lớp vỏ mới của các mô hình đa cấp.
Nhưng Kyle cũng không phủ nhận hoàn toàn. Anh vẫn lạc quan với stablecoin, DeFi, RWA — những ứng dụng tài chính — cũng như các dự án DePIN như Helium, và vẫn tiếp tục đặt cược vào công nghệ mã hóa đồng dạng đầy đủ (fully homomorphic encryption) của Zama.
Vấn đề ở chỗ: Những thứ này còn cần “niềm tin” nữa hay không? Hay giờ đây chỉ cần tính toán hợp lý là đủ?
Một số người đánh giá việc Kyle rời đi là một sự phản bội; còn tôi lại coi đó là một quá trình “giải mê tín”, từ một nhà truyền đạo tiền mã hóa (Crypto Evangelist) trở thành một nhà hiện thực tiền mã hóa (Crypto Realist). Chính sự chuyển mình này có thể là lễ trưởng thành mà toàn ngành buộc phải trải qua.
Lần trước, chúng ta mất tiền; lần này, chúng ta mất niềm tin
Khi FTX đổ vỡ năm 2022, toàn ngành rơi xuống đáy. Luna về zero, Three Arrows Capital phá sản, thị trường liên tục giảm sâu. Nhưng lúc ấy, trong lòng mọi người vẫn còn một niềm tin vững chắc: Thị trường sụp đổ, nhưng chúng ta không sai. Chỉ cần kiên trì, thị trường tăng giá sẽ chứng minh tất cả.
Lúc ấy, chúng ta vẫn tin vào “câu chuyện cuối cùng” của Ethereum — từ PoW sang PoS, từ blockchain đơn lẻ sang kiến trúc mô-đun — và cho rằng đây là con đường tất yếu dẫn tới “máy tính toàn cầu”.
Chúng ta vẫn tin vào “cuộc cách mạng hiệu năng” của Solana, tin rằng chỉ cần vượt qua mùa đông, một blockchain hiệu năng cao nhất định sẽ chiến thắng.
Chúng ta vẫn tin vào “sự chuyển dịch mô hình” của Web3, tin rằng chương tiếp theo của Internet nhất định phải là phi tập trung.
Còn hiện tại — năm 2025 thì sao?
Về mặt dữ liệu khách quan, tình hình thực tế tốt hơn rất nhiều so với đáy của chu kỳ trước: BTC từng vượt mốc 100.000 USD, các quỹ ETF đã được phê duyệt, tiền mã hóa ngày càng gắn bó chặt chẽ hơn với Phố Wall.
Nhưng cảm nhận chủ quan lại hoàn toàn trái ngược: Giá cao hơn, nhưng niềm tin lại thấp hơn.
“Thủ phạm chính” — hay đúng hơn là “chiếc gương soi” — chính là AI.
Khi ChatGPT ra mắt năm 2023, cả thế giới đều tranh luận “AI sẽ thay đổi thế giới như thế nào”. Còn cùng thời điểm đó, giới tiền mã hóa đang bàn luận điều gì? “Bộ sắp xếp (sequencer) trên L2 có nên phi tập trung hay không?” Một bên đang nói về cuộc cách mạng năng suất, còn bên kia lại tranh luận những chi tiết kỹ thuật.
Hai năm sau đó, tiến bộ của AI khiến người ta choáng ngợp: Gemini, Claude và ChatGPT cạnh tranh khốc liệt, mỗi ngày đều xuất hiện những điều mới mẻ, gần đây tất cả đều say mê OpenClaw.
Còn tiền mã hóa thì sao? Số lượng L2 và blockchain ngày càng tăng, nhưng chẳng ai giải thích rõ được “tại sao lại cần tới 100 L2”, thậm chí Vitalik cũng tự vấn lại những sai lầm trong lộ trình trước đây. NFT, GameFi, SocialFi lần lượt lên ngôi, nhưng đều chỉ là những hiện tượng thoáng qua.
Đến hôm nay, đổi mới lớn nhất của chu kỳ này hóa ra lại là Meme Coin và “việc tái phát minh trò cá cược”.
Tôi thường tự hỏi mình giữa đêm khuya: AI đang dùng công nghệ để định nghĩa lại năng suất, còn tiền mã hóa lại đang dùng trò chơi tài chính để phân bổ lại của cải. Vậy rốt cuộc chúng ta đang xây dựng điều gì?
Sự rời đi của Kyle về bản chất là một “lựa chọn giá trị”.
Anh chọn theo đuổi AI, công nghệ kéo dài tuổi thọ và robot — những lĩnh vực thực sự đang “mở rộng biên giới nhân loại”. Còn tiền mã hóa, ít nhất là ở thời điểm hiện tại, dường như chỉ giống một sòng bạc cao cấp hơn.
Nhưng tôi vẫn chưa muốn rời đi
Đến đây, bạn có thể nghĩ tôi cũng sắp tuyên bố rời khỏi ngành.
Không đâu, tôi vẫn muốn “đặt cược thêm một lần nữa”.
Kyle có thể rời đi, bởi anh ấy đã đạt được tự do tài chính và có thể theo đuổi những giấc mơ lớn hơn. Nhưng với những người trẻ như tôi, tiền mã hóa vẫn mang ý nghĩa: một kênh “vượt bậc tầng lớp” tương đối công bằng, một sân chơi thử nghiệm “không cần xin phép” (permissionless), nơi không đòi hỏi bằng cấp, bối cảnh hay mối quan hệ, mà chỉ cần nhận thức và dũng khí — một ngành mới nổi chưa bị giới tinh hoa hoàn toàn độc chiếm.
Quan trọng hơn, có thể câu chuyện lớn về Web3 đã thất bại, nhưng điều đó không đồng nghĩa với việc tiền mã hóa hoàn toàn vô giá trị.
Cuộc cách mạng hạ tầng tài chính đã thực sự diễn ra: khối lượng thanh toán hàng ngày của stablecoin đã vượt qua Visa; DeFi cho phép người dân toàn cầu tiếp cận dịch vụ tài chính và RWA 24/7.
Và điều then chốt nhất: Tôi vẫn chưa tìm ra câu trả lời cho riêng mình.
Kyle đã dành 8 năm để đi đến kết luận rằng “tiền mã hóa chỉ là một sổ cái tài sản”,
còn tôi mới chỉ là một tân binh, thì làm sao có thể vội vàng đưa ra phán xét ngay lúc này?
Có thể vài năm nữa, tôi cũng sẽ rời đi như anh ấy. Nhưng ít nhất lúc này, tôi vẫn muốn ở lại bàn cược, để xem ngành này còn ẩn chứa những khả năng nào mà chúng ta chưa nhìn thấy.
Vài năm sau, tiền mã hóa có thể sẽ không còn là một cuộc cách mạng “lật đổ mọi thứ”, mà sẽ trở thành “lớp thanh toán giá trị” trong kỷ nguyên AI.
Lúc ấy, tôi sẽ gọi một tách cà phê và kể tiếp những điều đã thấy dọc chặng đường.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
