Nhà tiên tri trở về từ cái lạnh
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Nhà tiên tri trở về từ cái lạnh
Vòng xoay mới của Chainlink như thế nào đã trở thành trò chơi giá trị bị bỏ qua trong lĩnh vực tiền mã hóa?
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Thejaswini M A
Dịch: Block unicorn
Đội hình trong mơ năm 1992 đã áp đảo đối thủ tại giải bóng rổ Olympic với khoảng cách trung bình 44 điểm, nhưng có một chi tiết trong câu chuyện này mà hầu hết mọi người đều không còn nhớ.
Họ suýt thua ngay trong trận tập đầu tiên trước các cầu thủ đại học.
Vấn đề không nằm ở năng lực. Michael Jordan, Magic Johnson và Larry Bird cùng chơi trong một đội, về lý thuyết thì từ ngày đầu tiên họ đã phải bất khả chiến bại. Nhưng vấn đề là những siêu sao không tự động tạo thành một đội vô địch. Bạn cần một hệ thống có thể biến lợi thế cá nhân thành lợi thế tập thể. Bạn cần ai đó xây dựng mối liên kết giúp tất cả vươn lên tầm cao mới.
Huấn luyện viên đội tuyển trong mơ, Chuck Daly, đã làm một việc dường như rất nhàm chán trong tuần đầu tiên, kém hấp dẫn hơn hẳn những pha úp rổ đẹp mắt: ông thiết lập các tuyến chuyền bóng. Ông xác định thời điểm thực hiện màn chắn và cắt. Ông tạo ra cơ sở hạ tầng biến một nhóm cầu thủ huyền thoại thành một sức mạnh không thể ngăn cản. Khi đến Olympic, phép màu xảy ra. Mỗi đường chuyền đều tạo ra cơ hội ném tốt hơn. Mỗi lần luân chuyển phòng thủ đều khiến lần tiếp theo dễ dàng hơn. Mỗi cầu thủ đều làm cho đồng đội trở nên giá trị hơn.
Thiên tài nằm ở việc xây dựng cơ sở hạ tầng khuếch đại năng lực của tất cả mọi người.
Và điều này cơ bản chính là những gì Chainlink đang làm trong lĩnh vực tiền mã hóa.
Khi các dự án tiền mã hóa khác cố gắng trở thành Michael Jordan của blockchain, thì Chainlink âm thầm trở thành Chuck Daly của tài chính số. Họ xây dựng cơ sở hạ tầng giúp cho những người khác thi đấu dễ dàng hơn.
Năm 2019, Chainlink ra mắt mạng chính (mainnet) với mục tiêu đơn giản: đưa dữ liệu tỷ số thể thao và thời tiết vào Ethereum, để mọi người có thể đặt cược trận bóng đá mà không cần phụ thuộc vào các công ty cá cược tập trung. Sáu năm sau, JPMorgan sử dụng cùng cơ sở hạ tầng này để thanh toán giao dịch trái phiếu liên chuỗi, và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) lặng lẽ gật đầu chấp thuận.
Chainlink đã giải quyết "vấn đề oracles" nổi tiếng trong thế giới tiền mã hóa — thực tế là blockchain giống như những hòn đảo kỹ thuật số, không thể nói chuyện hay lắng nghe bất cứ thứ gì bên ngoài. Nếu bạn muốn hợp đồng thông minh của mình biết giá cổ phiếu Apple, hoặc hôm qua Kansas có mưa hay không, hoặc tài khoản ngân hàng của ai đó thực sự có đúng số USD như họ tuyên bố, bạn sẽ cần một thứ gì đó mang thông tin đó vào blockchain. Thứ đó gọi là oracle, và Chainlink chính là oracle đã nuốt chửng tất cả các oracle còn lại.
Chainlink hiện đang hỗ trợ hơn 60% giá trị tài chính phi tập trung (DeFi), gần 80% trên Ethereum. Khi các tài sản truyền thống di chuyển lên chuỗi, chúng sẽ cần cơ sở hạ tầng giống như DeFi. Chainlink là người tiên phong trên thị trường và đang xây dựng các tiêu chuẩn mà các nền tảng khác đều tuân theo.
Hãy để tôi giải thích về cơ sở hạ tầng này.
Ban đầu, Chainlink không có ý định trở thành cây cầu giữa Phố Wall và Web3. Nhưng đến một lúc nào đó, các tổ chức tài chính truyền thống nhận ra một vấn đề: nếu bạn muốn token hóa trái phiếu chính phủ, bạn cần một phương pháp chứng minh rằng trái phiếu đó thực sự tồn tại và có giá trị như tuyên bố.
Từ đó xuất hiện Hệ thống Chứng minh Dự trữ (Proof of Reserve) của Chainlink, nghe thì cao cấp, nhưng thực tế chỉ là một cách rất phức tạp để chứng minh bạn không đang lừa đảo bằng mô hình dự trữ một phần.
Đột nhiên, mọi nhà phát hành stablecoin lớn đều cần dịch vụ này, vì việc chỉ nói với mọi người "hãy tin chúng tôi, chúng tôi chắc chắn có 100 tỷ USD trái phiếu" không còn đủ để thuyết phục cơ quan quản lý, đặc biệt là sau khủng hoảng Terra và FTX.
Sau đó là Giao thức Tương tác Liên Chuỗi (CCIP), cho phép tài sản di chuyển giữa các blockchain khác nhau. Nó giống như xây dựng một bộ dịch thuật phổ quát. Nó giúp các ngân hàng vượt qua rào cản blockchain để giao tiếp. Kết quả là, JPMorgan hiện có thể gửi tiền gửi được token hóa từ mạng Ethereum riêng tư của họ sang mạng Solana công cộng, và Chainlink đóng vai trò là người đưa thư đáng tin cậy.
Chainlink cũng xây dựng các công cụ chuyên biệt hỗ trợ các tổ chức tuân thủ quy định.
Động cơ Tuân thủ Tự động (ACE) mới của họ có thể tự động xử lý toàn bộ các thủ tục hành chính quy định để làm cho giao dịch tiền mã hóa trở nên hợp pháp. Muốn di chuyển tài sản được token hóa giữa các blockchain, đồng thời duy trì tuân thủ chống rửa tiền (AML), xác minh khách hàng (KYC) và theo dõi kiểm toán? Chainlink sẽ tự động xử lý tất cả, đảm bảo mỗi giao dịch đều phù hợp với yêu cầu pháp lý tại khu vực tài phán của bạn.
Điều này khiến họ định vị hoàn hảo cho làn sóng tài chính được token hóa sắp tới. Mọi ngân hàng, công ty quản lý tài sản và cơ quan chính phủ muốn thử nghiệm công nghệ blockchain đều phải giải quyết vấn đề tuân thủ trước tiên.
Câu chuyện về Chainlink trong năm 2025 đặc biệt ấn tượng.
Tuttle Capital đã nộp đơn xin phê duyệt quỹ ETF Chainlink đầu tiên vào tháng 1, và dự kiến Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) sẽ đưa ra quyết định vào mùa thu năm 2025. Thời điểm này khớp hoàn hảo với môi trường quản lý hiện tại đang ủng hộ tiền mã hóa.
Kinexys của JPMorgan đã sử dụng Chainlink hoàn tất giao dịch thanh toán hàng đổi tiền liên chuỗi đầu tiên giữa hệ thống ngân hàng truyền thống và blockchain công cộng.
Sàn giao dịch Liên lục địa (Intercontinental Exchange), công ty mẹ của Sở Giao dịch Chứng khoán New York, đã tích hợp Dòng dữ liệu (Data Streams) của Chainlink để đưa dữ liệu ngoại hối và kim loại quý lên chuỗi. Khi sàn giao dịch chứng khoán lớn nhất thế giới cần cơ sở hạ tầng oracle, họ chọn Chainlink.
Mastercard hợp tác với Chainlink để cho phép 3 tỷ chủ thẻ của mình mua tiền mã hóa trực tiếp. Khi nhà xử lý thanh toán cần cơ sở hạ tầng tiền mã hóa tuân thủ, họ chọn Chainlink.
Chainlink đã ra mắt dòng dữ liệu cho thị trường chứng khoán Mỹ và các quỹ ETF, cung cấp dữ liệu giá thời gian thực cho các cổ phiếu như Apple, Tesla và chỉ số S&P 500.
Các ngân hàng trung ương tại Brazil và Hồng Kông đang sử dụng Chainlink cho các thí điểm tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC) và các thử nghiệm thanh toán liên chuỗi. Khi chính phủ cần cơ sở hạ tầng blockchain, họ chọn Chainlink.
Mô hình luôn nhất quán: khi các tổ chức chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang triển khai thực tế, họ chuẩn hóa lựa chọn Chainlink.
Bánh đà "máy in tiền" của kho bạc đã khởi động
Tháng 8, Chainlink công bố một kế hoạch mang tên "Chainlink Reserves", về cơ bản là phiên bản chương trình mua lại cổ phiếu của Chainlink. Công ty dùng phí thu được từ khách hàng doanh nghiệp (JPMorgan, Mastercard, NYSE) để mua lại token LINK trên thị trường công khai.
Dưới đây là cách bánh đà hoạt động:
Bước một: Các doanh nghiệp trả tiền cho các dòng dữ liệu, dịch vụ liên chuỗi và giải pháp tuân thủ của Chainlink. Đồng sáng lập Sergey Nazarov xác nhận họ đã tạo ra "hàng trăm triệu USD doanh thu", trong đó phần thu ngoài chuỗi khá đáng kể.
Bước hai: Tất cả các khoản thanh toán – dù bằng tiền pháp định, stablecoin hay các token khác – đều được tự động chuyển đổi thành LINK thông qua hệ thống Trừu tượng Thanh toán (Payment Abstraction system).
Bước ba: Một phần LINK đi vào quỹ dự trữ chiến lược và bị khóa trong nhiều năm.
Bước bốn: Khi ngày càng nhiều tổ chức token hóa tài sản, nhu cầu về dịch vụ Chainlink tăng lên, tạo thêm doanh thu và kích hoạt thêm việc mua lại tự động LINK.
Điểm tuyệt vời của hệ thống này là nó liên kết trực tiếp nhu cầu về LINK với việc áp dụng thương mại trong thế giới thực. Các dự án tiền mã hóa truyền thống phụ thuộc vào đầu cơ hoặc tiện ích token trong hệ sinh thái của họ.
Kể từ khi ra mắt kế hoạch dự trữ, họ đã tích lũy được hơn 150.000 token LINK, trị giá khoảng 4,1 triệu USD. Con số này nghe có vẻ không lớn, nhưng hãy xét theo đà phát triển. Họ đang chuyển từ các dự án thí điểm sang triển khai thực tế đồng thời tại nhiều tổ chức.
Chainlink đang tiến hóa từ nhà cung cấp dữ liệu thành "hệ thống giao dịch" như cách Sergey Nazarov gọi. Giao dịch hiện đại của tổ chức cần nhiều hơn chỉ dữ liệu giá:
-
Dòng dữ liệu: để định giá và định giá chính xác
-
Khả năng liên chuỗi: di chuyển tài sản giữa các mạng khác nhau
-
Danh tính và tuân thủ: đáp ứng yêu cầu quản lý
-
Chứng minh dự trữ: xác minh tài sản đảm bảo
-
Báo cáo và khả năng kiểm toán: đáp ứng nhu cầu giám sát của tổ chức
Chainlink có thể là nhà cung cấp duy nhất cung cấp tất cả các dịch vụ này trong một tích hợp duy nhất. Khi tổ chức muốn token hóa tài sản, họ có thể chỉ hợp tác với Chainlink thay vì lắp ghép giải pháp từ nhiều nhà cung cấp khác nhau.
Điều này khiến họ có vị trí độc đáo trước làn sóng token hóa sắp tới. Như Nazarov chỉ ra trong một cuộc phỏng vấn gần đây, hiện tại chưa đến 1% tài sản toàn cầu được token hóa. Ngay cả khi đạt mức 5%, điều đó cũng có nghĩa toàn bộ thị trường tiền mã hóa sẽ mở rộng gấp 10 lần.
Quy mô cơ hội thật sự gây sốc. Tài chính truyền thống đại diện cho khoảng 500 nghìn tỷ USD tài sản. Lập luận của Chainlink là phần lớn các tài sản này cuối cùng sẽ di chuyển lên chuỗi, và tất cả chúng đều cần các dịch vụ cơ sở hạ tầng mà Chainlink có thể cung cấp đầy đủ.
Sự phân nhánh giữa Bitcoin và tài sản được token hóa
Sergey Nazarov đưa ra một lập luận hấp dẫn về tương lai của tiền mã hóa. Bitcoin có thể nắm bắt nhu cầu trú ẩn an toàn trong thời kỳ bất ổn, có thể đạt giá trị hàng nghìn tỷ USD. Nhưng tài sản được token hóa sẽ vượt xa Bitcoin về quy mô vài bậc độ lớn.
Bitcoin với tư cách là vàng kỹ thuật số thu hút các nhà đầu tư tìm kiếm tài sản không tương quan trong thời kỳ bất ổn. Tài sản được token hóa là phiên bản hiệu quả hơn của các sản phẩm tài chính hiện có, vốn đã có giá trị hàng triệu tỷ USD.
Khi các quỹ chủ quyền và quỹ hưu trí phân bổ vào tài sản mã hóa, họ sẽ không đầu tư 50% vào Bitcoin. Họ sẽ duy trì danh mục đa dạng gồm cổ phiếu, hàng hóa, trái phiếu và bất động sản – chỉ là dưới dạng được token hóa. Thị trường tiềm năng của tài sản được token hóa là toàn bộ hệ thống tài chính truyền thống.
Sự chuyển đổi này sẽ thay đổi căn bản định nghĩa của chúng ta về "tiền mã hóa". Không gian mã hóa sẽ không còn được định nghĩa bởi Bitcoin và Ethereum, mà bởi các phiên bản được token hóa của tài sản truyền thống. Chainlink đang định vị mình là cơ sở hạ tầng không thể thiếu trong quá trình chuyển đổi này.
Động lực cung ứng
Lượng cung lưu thông của LINK tăng từ 470 triệu token năm 2021 lên 680 triệu hôm nay, tăng 44%, con số này trông đáng lo ngại cho đến khi bạn hiểu mục đích của các token này.
Việc pha loãng 210 triệu token này đã tài trợ cho việc xây dựng cơ sở hạ tầng tham vọng nhất trong lịch sử tiền mã hóa.
Việc mở rộng cung ứng về cơ bản là các vòng gọi vốn A, B và C của Chainlink, chỉ khác là thay vì trao cổ phần cho các nhà đầu tư mạo hiểm, họ bán token để tài trợ phát triển. Những người chỉ trích gọi là pha loãng, những người ủng hộ gọi là đầu tư cần thiết.
Theo dữ liệu từ Tokenomist, 41% tổng cung LINK (411,9 triệu token) vẫn đang bị khóa, không có sự kiện mở khóa nào được lên kế hoạch. Điều này cho thấy giai đoạn pha loãng chính có thể đã qua, phần lớn các lần mở khóa lịch sử xảy ra trong giai đoạn phát triển 2018–2022.
Kho dự trữ chiến lược ra mắt tháng 8 năm 2025 đã thay đổi căn bản động lực này.
-
41% token vẫn bị khóa, không có kế hoạch mở khóa
-
Kho dự trữ chiến lược tạo ra áp lực mua liên tục
-
Tác động ròng phụ thuộc vào cân bằng giữa tăng trưởng doanh thu doanh nghiệp và quyết định mở khóa trong tương lai
-
Dữ liệu tích lũy ban đầu cho thấy kho dự trữ đang tăng liên tục
Thời điểm này tạo nên một bước ngoặt thú vị. Việc tăng cung đã tài trợ cho cơ sở hạ tầng hiện nay tạo ra hàng trăm triệu USD doanh thu doanh nghiệp. Doanh thu này ngược lại lại tài trợ cho kho dự trữ, loại bỏ token khỏi lưu thông khi việc áp dụng của tổ chức tăng tốc.
Việc pha loãng tưởng chừng ảm đạm trong vài năm qua đã trở thành nền tảng cho nhu cầu bền vững trong năm 2025 và tương lai. Những nhà đầu tư chỉ chú ý đến việc mở rộng cung đã bỏ qua cơ sở hạ tầng đang được xây dựng. Những nhà đầu tư chỉ tập trung vào lượng mua lại hiện tại có thể bỏ lỡ đường đi của doanh thu sẽ quyết định tốc độ tích lũy trong tương lai.
Tất cả dẫn đến một câu hỏi.
Điều gì xảy ra khi lớp cơ sở hạ tầng trở nên có giá trị hơn các ứng dụng chạy trên nó?
Năm 2025, Tổng giá trị được khóa (TVS) của Chainlink bùng nổ lên hơn 93 tỷ USD trong các giao thức DeFi, tài sản được token hóa và cơ sở hạ tầng liên chuỗi. Họ cung cấp dòng dữ liệu cho hàng ngàn giao thức DeFi. Họ là công nghệ cầu nối giúp các ngân hàng truyền thống thử nghiệm blockchain công cộng. Họ đang xây dựng các công cụ tuân thủ quyết định ứng dụng mã hóa nào là hợp pháp và ứng dụng nào thì không.
Con số 93 tỷ USD này không phải là giá trị của cơ sở hạ tầng – nó hoàn toàn là giá trị ứng dụng phụ thuộc vào cơ sở hạ tầng của Chainlink. Cơ sở hạ tầng ở đây là mạng lưới oracle, dòng dữ liệu và hệ thống tin nhắn liên chuỗi của Chainlink.
Nhưng nếu Chainlink biến mất vào ngày mai, bao nhiêu trong số 93 tỷ USD đó sẽ trở nên vô giá trị? Bao nhiêu giao thức DeFi sẽ ngừng hoạt động? Bao nhiêu tài sản được token hóa sẽ mất dữ liệu giá?
Câu trả lời là: phần lớn. Điều này cho thấy cơ sở hạ tầng có thể đã có giá trị hơn ứng dụng, ngay cả khi thị trường vẫn chưa nhận ra điều đó.
Họ đang trở nên hệ trọng trong lĩnh vực mã hóa, một vị thế mà rất ít giao thức đạt được. Hiệu ứng mạng rõ ràng: càng nhiều tổ chức sử dụng Chainlink, thì các tổ chức khác càng muốn dùng, vì mọi người khác đều đã dùng rồi.
Trong lĩnh vực mã hóa, khi mọi người đều cần cùng một dịch vụ nền tảng, hiệu ứng mạng sẽ tự củng cố. Càng nhiều tổ chức dùng Chainlink, thì các tổ chức khác càng muốn dùng, vì mọi người khác đều đã dùng rồi. Doanh thu có tính bám dính, vì cơ sở hạ tầng vẫn thu phí bất kể ứng dụng nào thành công hay thất bại. Các giao thức DeFi đến rồi đi, nhưng lớp dữ liệu hỗ trợ tất cả các giao thức đó vẫn tiếp tục thu phí. Ứng dụng là hàng hóa, cơ sở hạ tầng là độc quyền. Và độc quyền, như ta biết, thường chiếm phần lớn giá trị trong hệ sinh thái.
Những vết nứt trên nền móng
Nhưng hãy thành thật bàn về những điều có thể sai, vì lập luận tăng giá của Chainlink giả định nhiều điều có thể sẽ không tồn tại mãi mãi.
Vấn đề đầu tiên là mạng lưới oracle khó xây dựng về mặt kỹ thuật. Nhưng điểm khó không nằm ở phần mềm, mà ở việc khiến mọi người đồng ý sử dụng phiên bản của bạn. Rào cản cạnh tranh của Chainlink là hiệu ứng mạng và lợi thế tiên phong, chứ không phải một rào cản công nghệ không thể vượt qua. Google và Amazon có thể xây dựng dịch vụ oracle cạnh tranh ngay ngày mai nếu họ muốn. Microsoft cũng vậy. Bất kỳ nhà cung cấp đám mây lớn nào có đội ngũ kỹ sư giỏi đều có thể làm được.
Vấn đề thứ hai là rủi ro bị quản lý siết chặt. Chainlink trở nên hệ trọng đến mức nếu nó sụp đổ, một phần lớn hệ thống tài chính được token hóa cũng sẽ sụp theo. Đây chính xác là tình huống "quá lớn để sụp đổ" khiến cơ quan quản lý lo lắng. Sẽ ra sao nếu một thượng nghị sĩ nhận ra một công ty tư nhân không chịu sự giám sát của chính phủ đang kiểm soát dòng dữ liệu của hàng ngàn tỷ tài sản được token hóa? Chainlink có thể đột ngột rơi vào tầm ngắm quản lý, biến một doanh nghiệp sinh lời thành cơn ác mộng tuân thủ.
Vấn đề thứ ba là giả định về việc token hóa. Toàn bộ lập luận giá trị của Chainlink phụ thuộc vào việc tài chính truyền thống chuyển dịch quy mô lớn lên chuỗi. Nhưng nếu điều đó không xảy ra thì sao? Nếu các ngân hàng quyết định blockchain riêng của họ đã đủ tốt và không cần tương tác với chuỗi công cộng thì sao? Nếu môi trường quản lý thay đổi khiến việc token hóa trở nên khó khăn hơn thay vì dễ dàng hơn thì sao? Chainlink đang xây dựng cơ sở hạ tầng cho một tương lai có thể sẽ không bao giờ xảy ra.
Vấn đề thứ tư là cạnh tranh từ chính những đối tượng mà họ đang phục vụ. JPMorgan hiện đang dùng Chainlink, nhưng JPMorgan cũng có hàng ngàn kỹ sư và ngân sách nghiên cứu phát triển hàng tỷ USD. Họ sẽ mất bao lâu để quyết định tự xây dựng hệ thống oracle thay vì trả phí cho Chainlink mãi mãi? Câu hỏi này cũng đúng với mọi ngân hàng lớn và công ty quản lý tài sản đang thử nghiệm token hóa.
Vấn đề cuối cùng là liệu bất kỳ công ty trung gian nào có thể duy trì khả năng định giá trong dài hạn. Lịch sử cho thấy các lớp cơ sở hạ tầng thường bị hàng hóa hóa theo thời gian. Internet bắt đầu từ dịch vụ quay số đắt đỏ, cuối cùng trở thành băng thông được hàng hóa hóa. Điện toán đám mây bắt đầu bằng mức phí cao của Amazon, cuối cùng trở thành cuộc cạnh tranh giữa nhiều nhà cung cấp về chi phí. Vì sao mạng lưới oracle lại khác biệt?
Chainlink đang đánh cược rằng họ có thể duy trì mãi hiệu ứng mạng và chi phí chuyển đổi. Điều này là có thể, nhưng những canh bạc kiểu này thường hiệu quả cho đến khi đột ngột thất bại.
Nhưng tại thời điểm hiện tại, trường hợp thành công này trông hoàn toàn khác so với hệ thống tài chính phi tập trung, phi trung gian mà tiền mã hóa từng hình dung. Thay vào đó, nó trông giống như một hệ thống cũ với API tốt hơn. Ngân hàng vẫn là ngân hàng, cơ quan quản lý vẫn là cơ quan quản lý, tiền vẫn chảy trong các tổ chức mà chính phủ có thể kiểm soát.
Chainlink không thay thế hệ thống tài chính truyền thống. Họ xây dựng một lớp dịch thuật giúp hệ thống tài chính truyền thống có thể "nói ngôn ngữ blockchain". Bây giờ, khi lớp dịch thuật này trở nên không thể thiếu, tiền mã hóa đang thực hiện tài chính phi tập trung hay chỉ đơn giản là cung cấp công cụ tốt hơn cho tài chính tập trung, vẫn còn chưa rõ ràng.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
