Roman Storm: Nhà phát triển mà họ muốn hủy diệt
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Roman Storm: Nhà phát triển mà họ muốn hủy diệt
Bất kể điều gì xảy ra tại tòa án, ảnh hưởng của Storm đối với tiền mã hóa đã được định đoạt.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Thejaswini M A
Biên dịch: Block unicorn
Lời mở đầu
6 giờ sáng, cánh cửa bị phá tan tành.
Roman Storm tỉnh giấc, nghe thấy tiếng gỗ vỡ và tiếng hét thất thanh của đứa con gái ba tuổi. Các đặc vụ liên bang tràn vào ngôi nhà ở Auburn, Washington của ông, súng trường chĩa thẳng về phía trước. Storm đứng đó trong bộ đồ ngủ, hai tay giơ lên.
Họ còng tay ông ngay trước mặt đứa con đang khóc thét. Thu giữ máy tính của ông. Xóa sạch ví tiền mã hóa của ông. Hàng triệu đô la biến mất chỉ trong tích tắc.
Cuộc đột kích này không phải vì ma túy, khủng bố hay bạo lực. Tội danh của Roman Storm là đã viết phần mềm làm cho các giao dịch blockchain trở nên riêng tư.
Ông phát triển Tornado Cash – một phần mềm phi tập trung, không cần tin tưởng, không cần cấp phép.
Với các đặc vụ liên bang, chính những đặc điểm này khiến ông trở thành kẻ cầm đầu trong vụ rửa tiền trị giá hàng tỷ đô la.
Roman Storm đang đối mặt với mức án 45 năm tù liên bang. Vụ việc của ông sẽ quyết định liệu quyền riêng tư vẫn tiếp tục là một quyền lợi, hay sẽ trở thành đặc quyền mà chính phủ có thể tùy ý tước đoạt; liệu code là tự do ngôn luận hay là đồng lõa phạm tội; và các lập trình viên có thể xây dựng công cụ mà không trở thành tội phạm hay không.
Chàng trai máy tính từ Chelyabinsk
Con đường trở thành nhà phát triển tiền mã hóa hàng đầu nước Mỹ của Roman Storm bắt nguồn từ đổ nát thời hậu Liên Xô. Chelyabinsk nằm giữa dãy núi Ural, là một thành phố công nghiệp bị lãng quên theo dòng thời gian. Từ nhỏ, Storm đã chứng kiến nước Nga vật lộn chuyển mình từ chủ nghĩa cộng sản sang chủ nghĩa tư bản, hàng triệu gia đình vật lộn trong đống đổ nát để sinh tồn. Bố mẹ ông làm những công việc bình thường, thu nhập bình thường. Nhưng họ nhìn thấy tiềm năng nơi người con trai say mê công nghệ.
Chiếc máy tính họ mua cho cậu đã mở ra một chân trời mới. Trong nước Nga những năm 90, khi mọi gia đình đều vật lộn giữa ăn uống và sưởi ấm, sở hữu một chiếc máy tính cá nhân gần như là một thứ xa xỉ khó tưởng tượng. Bố mẹ Storm đặt cược tất cả vào tiềm năng của con trai.
Cậu đắm chìm vào cỗ máy ấy. Học lập trình bằng cách phân tích và xây dựng lại các trò chơi. Cậu viết mã suốt ngày đêm. Nước Nga đối với cậu quá chật hẹp, quá giới hạn. Còn nước Mỹ thì rộng mở với vô vàn khả năng.
Năm 19 tuổi, Storm đưa ra quyết định. Ông rời bỏ gia đình, bạn bè và mọi điều quen thuộc, từ Chelyabinsk đến Seattle.
Storm ôm ấp giấc mơ Mỹ như một người hiểu rõ cảm giác trắng tay. Cuối cùng, ông trở thành công dân Mỹ và tuyên thệ với nhiệt huyết nhập cư y như vậy.
Storm từng bước thăng tiến trong ngành công nghệ tại Cisco và Amazon. Trong những công ty lớn nhất nước Mỹ, ông đi theo con đường tiêu chuẩn của một lập trình viên nhập cư. Ông học phát triển phần mềm, kiến trúc hệ thống, và có lẽ chính những kỹ năng này đã hình thành chuyên môn blockchain của ông.
Khi đồng nghiệp say mê phần mềm doanh nghiệp và dịch vụ đám mây, Storm lại hướng ánh mắt sang những công nghệ có thể tái cấu trúc cách thức giá trị di chuyển trong không gian số.
Thức tỉnh với blockchain
Việc Storm bước vào thế giới tiền mã hóa là điều tất yếu.
Là chuyên gia Solidity tại Blockchainlabs.nz, năm 2017 trong thời kỳ bùng nổ ICO, ông tư vấn cho các dự án, xây dựng hợp đồng thông minh, thiết kế hệ thống phi tập trung. Ông chứng kiến hàng tỷ đô la đổ vào những dự án thử nghiệm hứa hẹn thay đổi mọi thứ, từ danh tính đến chuỗi cung ứng.
Đa số các dự án thất bại. Nhưng có lẽ chính lúc đó, Storm bắt đầu hiểu được sức mạnh thật sự của tiền tệ lập trình được.
Năm 2017, ông đạt được bước đột phá: giao thức đồng thuận POA. Bằng chứng ủy quyền (Proof-of-Authority) từ bỏ việc đào tốn năng lượng, thay vào đó dùng xác thực dựa trên uy tín. Những người xác thực đã được phê duyệt trước sẽ thế chấp uy tín chứ không phải sức mạnh tính toán.
Mạng POA của Storm trở thành cơ sở hạ tầng tài chính thực sự. Với vai trò CTO, ông xây dựng nền tảng xử lý phần mềm trị giá 150 triệu đô la cho hơn 100.000 người dùng.
Vấn đề quyền riêng tư
Sau thành công của POA, Storm thành lập PepperSec Inc., cung cấp tư vấn bảo mật cho các dự án blockchain. Việc kiểm toán các giao thức DeFi phơi bày một thiếu sót căn bản trong hệ thống công khai.
Vấn đề đơn giản nhưng đáng sợ: mọi giao dịch Ethereum đều tồn tại mãi mãi và hiển thị với tất cả mọi người. Ngân hàng truyền thống che giấu số dư, chi tiêu và các mối quan hệ tài chính của bạn. Blockchain thì phơi bày tất cả. Bất kỳ ai có kết nối Internet đều có thể truy vết mỗi khoản thanh toán, mỗi lần mua hàng, mỗi kết nối. Nếu họ liên kết được địa chỉ của bạn với danh tính thật, toàn bộ đời sống tài chính của bạn sẽ trở thành hồ sơ công khai.
Storm cho rằng sự minh bạch không chỉ là giới hạn kỹ thuật mà còn là sự xâm phạm phẩm giá con người. Con người cần quyền riêng tư tài chính. Quyên góp cho các hoạt động gây tranh cãi, chi trả chi phí y tế, mua một ly cà phê mà không cần phát sóng khắp thế giới.
Ông không chiến đấu một mình. Roman Semenov và Alexey Pertsev cũng chia sẻ quan điểm này. Họ cùng nhau xây dựng một giải pháp, sử dụng công nghệ mã hóa tiên tiến để khôi phục quyền riêng tư trên blockchain.
Họ gọi nó là Tornado Cash.
Tornado Cash sử dụng bằng chứng không kiến thức (zero-knowledge proof) để phá vỡ hệ thống giám sát của blockchain. Người dùng có thể chứng minh họ đã gửi tiền mà không tiết lộ khoản gửi nào. Giống như việc bạn cho người khác xem bạn có chìa khóa, nhưng không để họ nhìn thấy chính chiếc chìa khóa đó.
Nó hoạt động ra sao? Gửi tiền mã hóa vào một nhóm hợp đồng thông minh. Bạn sẽ nhận được một vé mã hóa – biên lai của bạn. Sau đó rút cùng một số tiền vào một địa chỉ hoàn toàn khác. Không cần bất kỳ kết nối nào trên chuỗi giữa việc gửi và rút.
Tính cách mạng của Tornado Cash nằm ở chỗ nó không giữ tiền người dùng như các dịch vụ trộn tiền tập trung. Tornado Cash chưa bao giờ chạm vào tiền của người dùng, mọi thứ đều do hợp đồng thông minh xử lý. Không có lừa đảo rút tiền, không bị chính phủ tịch thu.
Storm và các đồng sáng lập không thể truy cập tiền người dùng, hủy giao dịch hay đóng băng tài sản.
“Tôi đã dồn tâm hồn vào Tornado Cash – một phần mềm phi tập trung, không cần tin tưởng, không cần cấp phép, không thể thay đổi, không thể ngăn chặn,” Storm viết.
Mỗi từ đều quan trọng. Phi tập trung: không bao giờ giữ tiền người dùng. Không cần tin tưởng: người dùng không cần tin tưởng vào nhà phát triển. Không cần cấp phép: bất kỳ ai cũng có thể sử dụng. Không thể thay đổi: mã không thể sửa đổi. Không thể ngăn chặn: chính phủ nào cũng không thể giết chết nó.
Storm ra mắt Tornado Cash vào năm 2019, tin chắc rằng mình đang xây dựng cơ sở hạ tầng cho tự do tài chính. Trong cộng đồng người dùng mệt mỏi với giám sát tài chính và coi trọng riêng tư, Tornado Cash nhanh chóng lan rộng. Nhà sáng lập Ethereum Vitalik Buterin sử dụng nó để quyên góp ẩn danh. Các nhà hoạt động ở các quốc gia độc tài có thể nhận tiền mà không bị phát hiện. Người bình thường có thể bảo vệ chi tiêu khỏi chủ lao động, đối thủ và tội phạm.
Nhưng tạo phẩm của Storm cũng thu hút những người dùng khác.
Các chức năng bảo vệ nhà hoạt động cũng có thể che giấu tiền trộm cắp. Nếu bạn có thể che giấu giao dịch hợp pháp, bạn cũng có thể rửa tiền ăn cắp. Công nghệ này không phân biệt. Đội ngũ của Storm biết rõ điều này, nhưng họ chọn giáo dục thay vì hạn chế.
Họ phát triển các công cụ xác minh tiền sạch, truyền đạt các thực hành tốt nhất, kiên định triết lý của mình: công nghệ là trung lập. Con dao có thể dùng để nấu ăn, cũng có thể dùng để giết người. Chúng ta không đổ lỗi cho thợ rèn. Triết lý này phải đối mặt với bài kiểm tra cuối cùng.
Yếu tố Lazarus
Tháng 3 năm 2022, thảm họa ập đến. Nhóm tin tặc nhà nước Triều Tiên Lazarus đánh cắp 620 triệu đô la từ mạng Ronin – xương sống của Axie Infinity.
Trong vài tháng tiếp theo, 455 triệu đô la tiền Ethereum bị đánh cắp chảy qua Tornado Cash. Tin tặc rửa tiền bẩn của chúng qua tạo phẩm của Storm.
Các công tố viên liên bang sau đó khẳng định Storm và đội ngũ của ông biết hành vi rửa tiền nhưng “từ chối thực hiện kiểm soát”. Họ nhận được khiếu nại từ nạn nhân và cơ quan thực thi pháp luật, nhưng chọn lợi nhuận thay vì tuân thủ.
Đội ngũ của Storm lại có quan điểm khác. Thực hiện kiểm soát sẽ phá hủy tính phi tập trung. Nếu họ có thể liệt vào danh sách đen địa chỉ hoặc đóng băng tiền, họ không còn xây dựng hệ thống chống kiểm duyệt nữa, mà đang tạo ra một hệ thống kiểm soát khác.
Sự bất đồng không thể hàn gắn. Chính phủ yêu cầu tuân thủ tài chính truyền thống, thủ tục Biết khách hàng của bạn (KYC), bộ phận tuân thủ và báo cáo quản lý. Storm cho rằng những yêu cầu này sẽ hủy hoại toàn bộ giá trị của Tornado Cash.
Ngày 8 tháng 8 năm 2022, mọi thứ thay đổi. Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Hoa Kỳ trực tiếp áp đặt biện pháp trừng phạt lên Tornado Cash. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử nước Mỹ, những dòng mã code bị tuyên bố là bất hợp pháp.
Biện pháp trừng phạt khiến mọi tương tác của người Mỹ với các hợp đồng thông minh Tornado Cash trở thành hành vi phạm tội. Chỉ trong một đêm, công cụ riêng tư được hàng ngàn người dùng sử dụng trở thành hàng cấm.
Ác mộng bắt đầu
Gần một năm sau lệnh trừng phạt, Storm sống ở Washington. Ông tin rằng vai trò của mình như một nhà phát triển phần mềm sẽ bảo vệ ông khỏi cáo buộc hình sự.
Nhưng ông đã sai.
Ngày 23 tháng 8 năm 2023, ảo tưởng đó tan vỡ.
Storm sau đó mô tả cuộc đột kích: các đặc vụ liên bang vũ trang đe dọa một gia đình vì phần mềm mã nguồn – sự kiện này trở thành lời kêu gọi đoàn kết trong cộng đồng tiền mã hóa.
Các cáo buộc rất nghiêm trọng. Âm mưu rửa tiền: tối đa 20 năm. Âm mưu vận hành doanh nghiệp chuyển tiền chưa được cấp phép: tối đa 5 năm. Âm mưu vi phạm biện pháp trừng phạt: tối đa 20 năm.
Tổng mức án tiềm năng: 45 năm. Tương đương án chung thân.
Storm được tại ngoại với tiền bảo lãnh 2 triệu đô la, nhưng rơi vào vòng xoáy pháp lý. Dưới sức ép toàn diện từ chính phủ liên bang, toàn bộ số tiền tiết kiệm cả đời của ông tan thành phí luật sư. Đồng sáng lập Roman Semenov vẫn đang lẩn trốn ở Nga. Nhà phát triển Alexey Pertsev bị bắt tại Hà Lan vào tháng 5 năm 2024, bị tuyên án hơn năm năm tù – sau đó, Trump thực hiện lời hứa, ông được phóng thích:
Nhưng với Storm, tình hình lại khác.
David đấu Goliath
Đội luật sư của Storm, do Brian Klein và Karey Curtis Axel dẫn đầu, xây dựng biện hộ dựa trên hai vấn đề then chốt: phát triển phần mềm và ý định phạm tội.
Lập luận đầu tiên: Tornado Cash không đáp ứng định nghĩa về doanh nghiệp dịch vụ tài chính. Nó phi tập trung, không kiểm soát tiền người dùng, cũng không thu phí. Luật pháp truyền thống về chuyển tiền nhắm vào các dịch vụ tập trung giữ tiền khách hàng, chứ không phải các hợp đồng thông minh tự chủ.
Lập luận thứ hai: vụ án của chính phủ không chứng minh được ý định cụ thể cần thiết cho cáo buộc rửa tiền, mà chỉ dựa vào việc Storm "không ngăn chặn" phần mềm bị lạm dụng, chứ không phải bằng chứng ông cố ý tham gia che giấu tiền phạm tội.
Cáo buộc rửa tiền hình sự đòi hỏi phải chứng minh một người cố ý giúp che giấu tiền phạm tội. Tội danh của Storm được cho là "không ngăn chặn" phần mềm tự chạy bị lạm dụng.
Lập luận thứ ba: vi phạm biện pháp trừng phạt phụ thuộc vào hành vi của bên thứ ba như nhóm Lazarus, vốn hoàn toàn không liên quan đến cá nhân Storm. Liệu các nhà phát triển phần mềm có phải chịu trách nhiệm cho mọi hình thức lạm dụng có thể xảy ra với sáng tạo của họ? Theo logic tương tự, liệu chúng ta có thể truy cứu trách nhiệm những người tạo ra các giao thức Internet như TCP/IP? Dù sao thì Internet cũng được dùng để rửa tiền.
Những người ủng hộ Storm nhấn mạnh thực tế công nghệ: “Nếu bạn không nắm giữ hoặc kiểm soát, bạn không thể chuyển tiền.” Vì Tornado Cash hoạt động qua các hợp đồng thông minh không thể thay đổi, đội ngũ Storm không thể truy cập, đóng băng hay chuyển hướng tiền người dùng sau khi triển khai.
Bạn làm sao âm mưu rửa tiền qua một hệ thống mà bạn không thể kiểm soát?
Sự đoàn kết của cộng đồng mã hóa
Các cáo buộc chống lại Storm đã đoàn kết cộng đồng tiền mã hóa theo một cách chưa từng có. Vụ việc trở thành điểm tập hợp cho những người vận động quyền riêng tư, các nhà phát triển tài chính phi tập trung (DeFi) và các tổ chức quyền số, những người coi việc truy tố Storm là mối đe dọa sống còn đối với đổi mới.
Ngày 13 tháng 6 năm 2025, Quỹ Ethereum cam kết chi 500.000 đô la cho việc bào chữa pháp lý của Storm và hứa sẽ đối ứng khoản đóng góp cộng đồng lên tới 750.000 đô la. Tuyên bố của họ rất rõ ràng: “Quyền riêng tư là điều bình thường, chúng tôi cam kết bảo vệ quyền của những người xây dựng công cụ riêng tư.”
Ngày 31 tháng 12 năm 2024, V神 quyên góp 50 ETH (khoảng 170.000 đô la). Paradigm quyên góp 1,25 triệu đô la và nộp một bản trình bày amicus curiae mạnh mẽ.
Hiệp hội Frontier Điện tử (EFF) cho rằng việc truy tố Storm “mở rộng luật hình sự vượt quá phạm vi dự kiến”, có thể bóp nghẹt việc phát triển phần mềm tập trung vào riêng tư.
Ngay cả Vivek Ramaswamy cũng lên tiếng, cho rằng các nhà phát triển không nên bị truy tố vì bên thứ ba lạm dụng mã nguồn của họ.
Sự ủng hộ này phản ánh mối lo ngại thực sự về ảnh hưởng lâu dài nếu Storm bị kết án đối với tương lai phát triển phần mềm.
Bản trình bày amicus curiae của Paradigm đã nêu bật vấn đề cốt lõi:
“Lập trường của tòa Nam New York về cơ bản có nghĩa là bất kỳ nhà phát triển nào viết mã trung lập cũng có thể phải chịu trách nhiệm hình sự vì việc sử dụng hoặc lạm dụng mã đó. Điều này ngớ ngẩn như việc truy tố nhà sản xuất TV vì rò rỉ bí mật nhà nước trên TV, truy tố thợ làm ví da vì ví chứa tiền ăn cắp, hay truy tố Apple vì thông đồng qua cuộc gọi iPhone.”
Vụ việc phơi bày mâu thuẫn căn bản trong cách Mỹ điều tiết công nghệ mới nổi. Dù Bộ Tư pháp đã ban hành bản ghi nhớ vào tháng 4 năm 2024 nhằm chấm dứt việc “điều tiết thông qua truy tố” đối với các dịch vụ mã hóa, tòa Nam New York vẫn tiếp tục truy tố Storm dựa trên một lý thuyết pháp lý khác.
Các nhà phê bình cho rằng các công tố viên đang lợi dụng vụ việc của Storm để thiết lập tiền lệ mà Quốc hội chưa bao giờ định hình. Nếu lý thuyết của chính phủ thành công, các nhà phát triển từ trình duyệt riêng tư đến tin nhắn mã hóa có thể phải đối mặt với trách nhiệm hình sự vì hành vi của người dùng mà họ không thể kiểm soát.
Tác động quốc tế cũng nghiêm trọng không kém. Các quốc gia khác đang quan sát xem Mỹ có còn chào đón đổi mới công nghệ hay sẽ trở thành một câu chuyện cảnh báo về sự mở rộng quá mức của quản lý.
Chi phí về con người
Ngoài sự phức tạp pháp lý, đây là một câu chuyện cá nhân: một người đàn ông nhìn giấc mơ Mỹ hóa thành cơn ác mộng.
Storm cho rằng vụ việc của ông không chỉ là cuộc đấu tranh pháp lý cá nhân, mà còn là thời khắc then chốt của cả ngành. Sống dưới số tiền bảo lãnh 2 triệu đô la và bản cáo trạng liên bang, ông phải đối mặt với những hạn chế liên tục, trong khi công tố viên cố gắng loại bỏ các nhân chứng chuyên gia của ông. “Tòa Nam New York đang cố đè bẹp tôi, ngăn chặn từng nhân chứng chuyên gia.”
Khi ngày xét xử 14 tháng 7 năm 2025 đến gần, mức độ nghiêm trọng ngày càng rõ ràng. Chìa khóa của phiên tòa là liệu bồi thẩm đoàn có hiểu được sự khác biệt giữa việc tạo ra phần mềm và điều hành một dịch vụ hay không. Các công tố viên có thể thuyết phục họ rằng Storm đang điều hành một doanh nghiệp, chứ không phải phát hành mã nguồn mở?
Sự chênh lệch về nguồn lực vẫn rõ rệt. Chính phủ có nguồn lực vô hạn. Việc bào chữa của Storm phụ thuộc vào quyên góp cộng đồng, đã huy động được khoảng 3 triệu đô la, vẫn còn thiếu 1,5 triệu đô la.
Dù phán quyết ra sao, tiền lệ được thiết lập sẽ ảnh hưởng đến việc phát triển tiền mã hóa trong vài thập kỷ tới.
Quan điểm của chúng tôi
Dù điều gì xảy ra tại tòa, ảnh hưởng của Storm đối với tiền mã hóa đã được định đoạt. Những đóng góp của ông trong mạng POA, khả năng tương tác blockchain và bằng chứng không kiến thức của Tornado Cash đã giúp xây dựng hệ sinh thái DeFi ngày nay và ảnh hưởng đến vô số ứng dụng riêng tư. Nhưng đóng góp quan trọng nhất của ông có lẽ là buộc xã hội phải thảo luận một cách nghiêm túc, muộn màng về sự cân bằng giữa riêng tư và an ninh trong kỷ nguyên số.
Trớ trêu thay, Storm đến Mỹ để theo đuổi tự do đổi mới, xây dựng công nghệ làm cho thế giới cởi mở hơn. Giờ đây, chính phủ từng đó lại muốn bỏ tù ông vì đã thực thi những tự do đó.
Phiên tòa của Storm không chỉ quyết định số phận một con người. Nó sẽ quyết định liệu Mỹ có còn là nơi trí tò mò và mã nguồn có thể tái định hình thế giới, hay đổi mới phải khuất phục trước sự kiểm soát thể chế.
Nếu Storm bị kết án, thông điệp gửi đến các nhà phát triển sẽ rất rõ ràng: hãy xây dựng các công cụ có thể kiểm soát, nếu không sẽ phải ngồi tù. Nếu được tuyên trắng án, điều đó có thể thiết lập sự bảo vệ then chốt cho các nhà phát triển phần mềm và làm rõ ranh giới giữa đổi mới hợp pháp và âm mưu phạm tội.
Quyết định này thuộc về mười hai thành viên bồi thẩm đoàn, những người sẽ quyết định liệu một cậu bé tò mò từ nước Nga hậu Xô Viết có nên dành phần đời còn lại trong nhà tù Mỹ chỉ vì viết mã để làm cho các giao dịch blockchain trở nên riêng tư hay không.
Như Storm đã viết: “Đây không chỉ là kết thúc của tôi, mà là kết thúc của chúng ta.”
Phán quyết sẽ định nghĩa mối quan hệ giữa công nghệ và tự do trong thế kỷ 21, quyết định liệu quyền riêng tư sẽ tiếp tục là một quyền lợi, hay sẽ trở thành một tội ác.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
