Elon Musk dồn sức vào XChat, kiến trúc mã hóa "kiểu Bitcoin" rốt cuộc là gì?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Elon Musk dồn sức vào XChat, kiến trúc mã hóa "kiểu Bitcoin" rốt cuộc là gì?
X không chỉ có thể đăng và xem bài viết, mà trong tương lai có thể dần dần tích hợp chức năng trò chuyện tức thời tương tự như Telegram hoặc WeChat.
Chuyên sâu báo cáo Web3Ngày 1 tháng 6, Musk bắt đầu hành động, công bố nền tảng X ra mắt hệ thống tin nhắn mới XChat, nổi bật với mã hóa đầu cuối, tin nhắn tự hủy, truyền tải tập tin tùy ý và cuộc gọi âm thanh hình ảnh đa nền tảng.
Nói cách khác, X không chỉ còn dùng để đăng bài hay xem bài nữa, mà trong tương lai có thể dần sở hữu các chức năng trò chuyện tức thời tương tự như Telegram hoặc WeChat.
Hiện tại tính năng này vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, chưa phải người dùng nào cũng được trải nghiệm.
Tuy nhiên điều thu hút sự chú ý hơn cả là Musk tuyên bố XChat sử dụng "mã hóa theo phong cách Bitcoin", đồng thời được phát triển bằng ngôn ngữ Rust, được mệnh danh là "kiến trúc hoàn toàn mới".
Bitcoin quá kinh điển, đến mức nhiều người dù biết tên tuổi vang dội nhưng lại coi nó như một tài sản dẫn đầu, chứ không rõ lắm về công nghệ đằng sau.
Vậy rốt cuộc "kiến trúc mã hóa theo phong cách Bitcoin" mà Musk nói là gì? Tôi đã lật lại bản whitepaper Bitcoin, và sẽ phân tích dưới góc nhìn của một "lão nông" lâu năm.
Xem trước phiên bản thử nghiệm XChat
Theo phản hồi từ một số người dùng mạng xã hội, tài khoản X của họ hiện đã được cập nhật XChat, gắn nhãn "Beta", chức năng cốt lõi nhất là tin nhắn riêng tư sẽ được mã hóa đầu cuối trên mọi thiết bị, không ai có thể đọc được nội dung tin nhắn, kể cả chính nền tảng X.
Chúng ta có thể kết hợp nguyên văn bài viết của Musk cùng phản hồi từ người dùng để phân tích kỹ hơn về tính năng này.
-
Mã hóa đầu cuối: Chỉ hai bên tham gia trao đổi mới thấy được nội dung tin nhắn và cuộc gọi, bên thứ ba (kể cả nền tảng X) đều không thể xem trộm.
-
Tự tiêu hủy sau khi đọc: Có thể thiết lập tin nhắn tự động xóa sau một khoảng thời gian nhất định, ví dụ 10 phút, tăng cường bảo vệ quyền riêng tư.
-
Truyền tải tập tin bất kỳ: Hỗ trợ gửi mọi loại tập tin, bao gồm ảnh, video, tài liệu, không giới hạn định dạng hay kích thước.
-
Cuộc gọi âm thanh hình ảnh đa nền tảng: Không cần số điện thoại, hỗ trợ thiết bị di động, máy tính,... nội dung cuộc gọi cũng được mã hóa.
Thành thật mà nói, nghe khá giống Telegram.
Bitcoin liên quan gì ở đây?
Khi nghe cụm từ "mã hóa theo phong cách Bitcoin", nhiều người sẽ nghĩ ngay: Bitcoin chẳng phải dùng để chuyển tiền sao, có liên quan gì đến chat mã hóa?
Đừng vội, hãy cùng ôn lại công nghệ mã hóa của Bitcoin trước, rồi xem XChat có thể học hỏi thế nào.
Thực tế, tựa đề bản whitepaper Bitcoin hơn mười năm trước đã nói rất rõ: "Hệ thống thanh toán điện tử điểm-điểm", tức cái gọi là P2P mà chúng ta thường nghe.
BTC --- Muốn thực hiện chuyển tiền điểm-điểm (tôi với bạn), không cần bên trung gian;
Xchat --- Muốn thực hiện trò chuyện điểm-điểm (tôi với bạn), cũng không cần bên trung gian.
Đây là hai hướng ứng dụng khác nhau của cùng một công nghệ gốc.
Muốn đạt được kết nối điểm-điểm, Bitcoin làm thế nào?
Hãy tạm gác lại công nghệ sổ cái blockchain, để xét riêng phần mã hóa giúp Bitcoin thực hiện chuyển tiền điểm-điểm. Nói đơn giản là dùng "khóa" và "chữ ký".
-
"Khóa": Mã hóa đường cong Elliptic (ECC): Bitcoin sử dụng mã hóa đường cong Elliptic (ECC), nói nôm na như một chiếc khóa siêu an toàn. Mỗi người có hai chìa khóa: khóa công khai (công khai, giống như ổ khóa) và khóa bí mật (chỉ mình bạn biết, giống như chìa khóa). Ví dụ, khi bạn muốn gửi Bitcoin cho bạn bè, ví của bạn sẽ dùng khóa công khai của họ để "khóa" giao dịch này, chỉ người nhận dùng khóa bí mật mới "mở khóa" lấy được tiền. Toàn bộ quá trình không ai có thể xem trộm hay sửa đổi, kể cả mạng Bitcoin cũng không thấy chi tiết giao dịch.
-
"Chữ ký": Chữ ký số (ECDSA): Ngoài "khóa", Bitcoin còn dùng chữ ký số để chứng minh "bạn là bạn". Khi bạn chuyển tiền, ví sẽ dùng khóa bí mật tạo ra một chữ ký, chứng minh đúng là bạn gửi giao dịch đó. Người khác có thể dùng khóa công khai của bạn để xác minh chữ ký, nhưng không thể giả mạo.
-
"Chống sửa đổi": Thuật toán băm (SHA-256): Bitcoin còn dùng thuật toán băm SHA-256 để biến thông tin giao dịch thành một chuỗi "dấu vân tay" cố định. Nếu giao dịch bị thay đổi dù chỉ một ký tự, dấu vân tay sẽ hoàn toàn khác, mạng lưới lập tức phát hiện.
Lưu ý rằng, những thuật toán mã hóa và chữ ký này không phải do Bitcoin sáng tạo ra, mà là việc tích hợp và sử dụng tổng hợp các công nghệ sẵn có.
Do đó, kết hợp với các chức năng của XChat, chúng ta có thể dự đoán nó có thể áp dụng công nghệ Bitcoin như thế nào, chính là thứ Musk gọi là "mã hóa theo phong cách Bitcoin":
-
Mã hóa đầu cuối: "Tủ bảo mật" cho tin nhắn: Mã hóa đầu cuối của XChat có thể dùng biến thể ECC (ví dụ giao thức ECDH). Khi bạn gửi tin nhắn cho bạn bè, điện thoại bạn sẽ mã hóa tin nhắn bằng khóa công khai của họ, chỉ thiết bị người nhận mới giải mã được. Ví dụ: bạn gửi "Tôi đến lúc 7 giờ tối nay", tin nhắn sẽ biến thành một chuỗi ký tự lộn xộn, chỉ thiết bị bạn bè mới mở ra được, nền tảng X hay bất kỳ ai khác đều không thấy. Cuộc gọi âm thanh hình ảnh cũng có thể dùng phương pháp tương tự để bảo vệ nội dung khỏi bị nghe lén.
-
Chữ ký số: Xác minh nguồn gốc tin nhắn: XChat có thể dùng công nghệ chữ ký số tương tự ECDSA để đảm bảo nguồn tin nhắn đáng tin cậy. Ví dụ bạn gửi một file hợp đồng, XChat sẽ dùng khóa bí mật của bạn để ký, người nhận dùng khóa công khai của bạn để xác minh, đảm bảo đúng là bạn gửi và file chưa bị sửa đổi.
-
Tin nhắn tự tiêu hủy: Mã hóa + Hủy theo thời gian: Tính năng tin nhắn biến mất có thể kết hợp mã hóa và cơ chế tự xóa theo hẹn giờ. Sau khi mã hóa, chỉ người nhận mới xem được, máy chủ sẽ tự động xóa sau thời gian quy định (ví dụ 10 phút), ngay cả khi thiết bị bị hacker tấn công cũng không tìm thấy tin nhắn lịch sử.
-
Truyền tải tập tin: "Dấu vân tay" chống giả mạo: Khi truyền tập tin, XChat có thể dùng SHA-256 để tạo giá trị băm (dấu vân tay) của tập tin. Người nhận kiểm tra dấu vân tay tự động, đảm bảo tập tin chưa bị thay đổi trong quá trình truyền.
Còn về ngôn ngữ phát triển, Rust hay gì khác, tôi không chuyên kỹ thuật nên không bình luận sâu.
Không chỉ dừng ở trò chuyện
Việc ra mắt XChat không đơn thuần chỉ là thêm một công cụ trò chuyện.
Musk luôn muốn biến X thành một "ứng dụng tất cả trong một" (everything app), tương tự WeChat mà chúng ta thường dùng.
Từ một số động thái của ông có thể thấy rõ điều này, ví dụ như trước tiên mua Twitter, sau đó học hỏi nhiều chức năng của WeChat, tích hợp Grok AI, v.v.
Với việc luật stablecoin tại Mỹ dần được thông qua và môi trường ủng hộ tiền mã hóa ngày càng hình thành, chúng ta hoàn toàn có thể kỳ vọng vào các chức năng thanh toán sắp tới, ví dụ như XPay.
Sự thành công của WeChat tại Trung Quốc dựa vào mối quan hệ xã hội và độ bám dính mạnh mẽ, tích hợp trò chuyện, thanh toán, đi xe, mua sắm... vào một nền tảng. Nếu XChat có thể tích hợp thanh toán (XPay), trợ lý AI (Grok 3), mạng xã hội (cộng đồng trên nền tảng X), cùng với khả năng bảo vệ riêng tư vượt trội, hoàn toàn có thể trở thành "siêu ứng dụng kiểu WeChat" tại phương Tây.
Cuối cùng, liệu cụm từ "mã hóa theo phong cách Bitcoin" có thực sự độc đáo? Thực tế thì chưa chắc.
Các công nghệ như mã hóa đường cong Elliptic (ECC), chữ ký số (ECDSA), thuật toán băm (SHA-256) vốn dĩ không còn là đặc quyền của Bitcoin.
Nhiều ứng dụng an toàn khác cũng dùng công nghệ tương tự, ví dụ WhatsApp, Signal dùng ECC và thuật toán băm cho mã hóa đầu cuối; iMessage của Apple thậm chí đã dùng ECC từ những năm 2010. Công nghệ mã hóa Bitcoin tuy đáng tin cậy, nhưng thực chất giống như "tiêu chuẩn ngành", không có nhiều điểm sáng tạo.
Việc Musk chọn cụm từ "theo phong cách Bitcoin" nhiều khả năng xuất phát từ mục đích tiếp thị. Bitcoin như một "từ đồng nghĩa" cho tiền mã hóa, tự mang theo lượng truy cập và hào quang niềm tin.
Tuy nhiên, chúng tôi đương nhiên vui mừng khi có thêm nhiều biểu đạt thân thiện với mã hóa.
Trong môi trường nơi sự chú ý được token hóa, những tính năng và cách chơi mới từ X và Musk trong tương lai cũng rất đáng để mong đợi.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
