Alkanes là gì – giao thức tài sản mới trên hệ sinh thái Bitcoin khi token đầu tiên tăng hơn 10 lần?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Alkanes là gì – giao thức tài sản mới trên hệ sinh thái Bitcoin khi token đầu tiên tăng hơn 10 lần?
Trong bối cảnh hệ sinh thái Bitcoin ảm đạm đã lâu, giao thức tài sản mới Alkanes đã nổi lên như thế nào?
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: BlockBeats
“Methane” (Metan) là từ khóa nóng nhất gần đây trong hệ sinh thái Bitcoin, với tư cách là token đầu tiên được đúc công bằng theo giao thức mới Alkanes trên hệ sinh thái Bitcoin, giá trị vốn hóa thị trường của METHANE đã vượt quá 6 triệu USD, tương đương hơn 60 USD mỗi chiếc. Tôi đã hỏi một số người chơi trong hệ sinh thái Bitcoin từng tham gia đúc, chi phí đúc có sự chênh lệch khá lớn, nếu lấy mức trung bình 5 USD/chiếc làm chuẩn, thì lợi nhuận từ việc đúc METHANE đã vượt quá 10 lần.
Trong bối cảnh hệ sinh thái Bitcoin đã trầm lắng lâu nay, làm sao mà giao thức tài sản mới Alkanes này lại nổi bật lên được?
Nền tảng giao thức
Giao thức Alkanes trước đây có tên là Protorunes – “Rune lập trình được”, và người sáng lập cũng chính là một người. Vào giữa năm ngoái, dự án này cũng từng thu hút sự chú ý ngắn ngủi từ cộng đồng Bitcoin, khi đó các loại rune vẫn còn đang rất thịnh hành.
Người sáng lập giao thức @judoflexchop là CTO của ví Bitcoin Oyl Wallet. Số lượng người dùng ví này trong hệ sinh thái Bitcoin có thể không nhiều, nhưng độ nhận diện lại khá cao. Lý do nằm ở vòng gọi vốn của nó:
Ngày 8 tháng 3 năm 2024, công ty hạ tầng Bitcoin Oyl đã huy động thành công 3 triệu USD trong vòng Pre-Seed, do Arca dẫn dắt, với sự tham gia đầu tư từ Foresight Ventures, văn phòng gia đình Arthur Hayes - Maelstrom, Domo, UTXO Management, CEO Taproot Wizards Udi Werthheimer, Kanosei và FlamingoDAO.
Vì có sự tham gia của Arthur Hayes nên ví này nhanh chóng được biết đến rộng rãi trong hệ sinh thái Bitcoin. Giữa năm ngoái, Oyl ra mắt một dự án NFT Bitcoin mang tên "Airheads", từng gây tranh cãi do giá đúc tương đối cao. Về hiệu suất giá cả NFT, đây là một dự án “thất bại”, tuy nhiên gần đây nhờ sức nóng từ giao thức Alkanes, giá Airheads đã tăng gần gấp 3 lần.
Mặc dù hoạt động chủ yếu là ví, nhưng trong hệ sinh thái Bitcoin, các ví lớn hầu như không chỉ đơn thuần làm ví. Các nền tảng như OKX, UniSat, Magic Eden và cả nhân vật chính bài viết này là Oyl đều phát triển thêm nhiều mảng kinh doanh khác nhau; riêng Xverse là có phạm vi hoạt động tập trung hơn. Trở lại với Oyl, ngoài ví, họ còn xây dựng dịch vụ RPC Bitcoin mang tên "Sandshrew" và giao thức Alkanes.
Hiện tại Oyl đang dồn toàn lực để thúc đẩy giao thức này, thậm chí tên tài khoản Twitter chính thức cũng đã gắn kèm Alkanes:
Lý do bùng nổ
Alkanes là một giao thức tài sản mới trên hệ sinh thái Bitcoin. Nhìn tổng thể, nó học hỏi cấu trúc "Runestone" từ giao thức Rune, nhưng có khả năng mở rộng tốt hơn và hỗ trợ hợp đồng thông minh. Như đã đề cập, tiền thân của giao thức này là Protorunes. Nhìn vào tên gọi, Protorunes nghe giống như một phiên bản tùy chỉnh của Rune, nhưng thực tế không phải vậy. Đơn giản hơn, giao thức Rune và cấu trúc "Runestone" giống như hệ điều hành iOS đóng kín, còn Protorunes và Alkanes lại giống như hệ điều hành Android mã nguồn mở.
Protorunes đóng vai trò tương tự "Runestone" trong giao thức Rune. Ở đây, "Runestone" không phải là NFT tạo hiệu ứng làm giàu mạnh mẽ thời kỳ đầu của Rune, mà là "khối dữ liệu giao dịch" của Rune – nói cách khác, là một đoạn thông tin nhúng trong giao dịch Bitcoin, dùng để xác định xem giao dịch đó có thao tác nào liên quan đến Rune hay không.
Khi bộ chỉ mục quét qua OP_RETURN của từng giao dịch, nếu phát hiện ký hiệu "RUNES", sẽ phân tích dữ liệu phía sau như khắc chạm, đúc, chuyển tiền v.v. "Runestone" giống như một cuốn hướng dẫn thao tác, bộ chỉ mục dựa vào đó để đưa ra kết quả.
"Runestone" chỉ giới hạn trong giao thức Rune, mối quan hệ giữa hai bên là tuyến tính duy nhất. Nhưng Protorunes thì khác. Nói thẳng ra, chúng ta không thể yêu cầu bộ chỉ mục của giao thức Rune thực hiện thao tác kiểu: “Tôi là một giao thức tài sản con dựa trên Runestone, hãy cùng chỉ mục tôi luôn”. Nhưng Protorunes có thể. Mỗi người có thể tự tạo một giao thức tài sản mới theo định dạng dữ liệu của Protorunes, các giao thức này sẽ được cấp một "Protocol ID", và bộ chỉ mục sẽ đọc "Protocol ID" để xác định cần phân tích theo tiêu chuẩn giao thức nào.
Có phần giống mô hình phát triển chuỗi mô-đun trên Ethereum, giúp mọi thứ trở nên dễ dàng hơn. Với nhà phát triển, chỉ cần dùng công cụ do Oyl cung cấp, không cần tự xây dựng bộ chỉ mục riêng.
Về mặt thực hiện hợp đồng thông minh, trước khi OP_CAT được khôi phục, cơ bản đều chỉ có thể theo hướng lưu dữ liệu hợp đồng trong giao dịch, thực thi qua chỉ mục ngoài chuỗi – không thể thoát khỏi khuôn mẫu này.
Ngoài kỹ thuật, lý do chính khiến giao thức này nổi lên gồm hai điểm. Thứ nhất, nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cộng đồng người chơi inscriptions Trung Quốc. Không thể phủ nhận rằng hiện tại nhóm người chơi inscriptions Trung Quốc là nhóm có sức mua mạnh nhất trong hệ sinh thái Bitcoin. Nhóm này khá đặc biệt – những yếu tố PvP như meme coin trên Solana đều thừa thãi ở hệ sinh thái Bitcoin, nhưng để giành được sự công nhận từ nhóm này cũng không hề dễ dàng. Một khi inscription đã lên xu hướng, tốc độ lan truyền trong các nhóm WeChat sẽ rất nhanh và đầy tính thuyết phục.
Tìm kiếm từ khóa "Alkanes" trên Twitter, bạn sẽ thấy phần lớn nội dung truyền bá đến từ người Trung Quốc; người sáng lập giao thức cũng đăng tweet tiếng Trung cảm ơn sự hỗ trợ từ cộng đồng nói tiếng Trung. iDclub – công cụ đúc sớm trong hệ sinh thái Bitcoin – đã xây dựng thị trường giao dịch cho giao thức Alkanes, cũng là do người Trung Quốc thực hiện.
Lý do thứ hai là đội ngũ phát triển dự án có tiếng tăm, và theo kế hoạch họ tiết lộ, không chỉ đơn thuần phát hành một giao thức tài sản để kéo lượng người dùng về ví của mình. Họ còn lên kế hoạch xây dựng AMM, staking BTC, stablecoin, công cụ MEV và cầu nối ZK không cần tin cậy, tức là xây dựng một hệ sinh thái BTCFi xoay quanh giao thức này.
Logic câu chuyện hoàn toàn hợp lý: một giao thức tài sản hỗ trợ hợp đồng thông minh, sau đó phát triển các ứng dụng xung quanh nó. Nếu không phải một dự án có uy tín đứng ra kể câu chuyện này thì khó lòng thuyết phục được người dùng. Dù sao đi nữa, trong hệ sinh thái Bitcoin, cộng đồng vẫn còn ám ảnh bởi sự suy tàn của Atomicals, những việc lớn nếu không do đội ngũ trưởng thành thực hiện thì tiềm ẩn quá nhiều bất định.
Các token hàng đầu của giao thức
- METHANE: Token đầu tiên được đúc công bằng trên giao thức Alkanes, vốn hóa hiện tại khoảng 6 triệu USD. Bản thân từ "Alkanes" trong tiếng Anh nghĩa là "alkane" (hiđrocacbon no), còn "METHANE" nghĩa là "methane" (metan). Do đó cộng đồng cũng nhắc đến BUTANE ("butane") và HEXANE ("hexane"), tuy nhiên hai token này hiện tại vốn hóa chỉ khoảng 250.000 USD.
- DIESEL: Token đầu tiên được triển khai chính thức bởi đội ngũ phát triển trên giao thức Alkanes, vốn hóa hiện tại khoảng 12,6 triệu USD. Cơ chế của token này khá đặc biệt: tổng cung chỉ 1.562.500 token, 28% dành cho đội ngũ, 72% được sản xuất dần theo từng khối Bitcoin, sản lượng giảm một nửa theo chu kỳ halving của Bitcoin. Trong mỗi khối, giao dịch đúc DIESEL nào có phí mạng lưới cao nhất sẽ nhận được phần thưởng DIESEL của khối đó. Tóm lại, mỗi khối chỉ phát một lần DIESEL, và mỗi khối chỉ một người (người trả phí đúc cao nhất) có thể "đào" được DIESEL. Hiện tại người chơi bình thường gần như không thể tham gia đúc, vì các "nhà khoa học" sẽ tự động theo dõi và liên tục đẩy phí lên cao.
Vì METHANE được đúc công bằng nên nhóm người nắm giữ/phân bổ token lành mạnh hơn so với DIESEL, lại được lưu thông toàn bộ, do đó hiện tại trên các nền tảng xã hội, tiếng nói về METHANE mạnh hơn hẳn DIESEL. Nếu chỉ nhìn vào độ phủ sóng mà không xét vốn hóa, có cảm giác như METHANE mới là token dẫn đầu. Về DIESEL, đội ngũ chưa tiết lộ thêm thông tin nào về chức năng sử dụng trong tương lai. Vì vậy, về mặt cộng đồng, METHANE vượt trội hoàn toàn; còn DIESEL thắng thế nhờ xuất thân chính thức và kỳ vọng tiềm năng trong tương lai.
Kết luận
Giao thức này hiện vẫn ở giai đoạn rất sơ khai, các ví chưa kịp hỗ trợ tài sản theo giao thức này, do đó tốt nhất nên dùng Oyl Wallet để tương tác với tài sản của giao thức nhằm đảm bảo an toàn.
Thành công của giao thức này cơ bản đã hội tụ đầy đủ các yếu tố then chốt để một giao thức tài sản mới trên hệ sinh thái Bitcoin thành công: “tài sản chính thống”, “đúc công bằng” và “được cộng đồng Trung Quốc ủng hộ”, cộng thêm câu chuyện về “hợp đồng thông minh” và xây dựng hệ sinh thái, nên đã phá vỡ thế trì trệ kéo dài bấy lâu trong hệ sinh thái Bitcoin. Mong rằng hệ sinh thái sẽ tiếp tục được xây dựng và phát triển ngày càng xa hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
BlockBeats
