HTX Ventures nhìn lại thị trường tiền mã hóa năm 2024 và triển vọng 2025: 5 lĩnh vực phát triển nổi bật
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
HTX Ventures nhìn lại thị trường tiền mã hóa năm 2024 và triển vọng 2025: 5 lĩnh vực phát triển nổi bật
Với môi trường quy định ngày càng cởi mở và minh bạch hơn trong năm 2024, ngành tiền mã hóa đang bước vào một kỷ nguyên mới.
Chuyên sâu báo cáo Web3
Năm 2024 là một năm mang tính bước ngoặt đối với ngành tiền mã hóa. Từ việc được phê duyệt các quỹ ETF cho Bitcoin và Ethereum vào đầu năm, đến sự bùng nổ của thị trường tăng trưởng, cùng với tác động từ cuộc bầu cử tổng thống Mỹ, các loại tiền mã hóa như Bitcoin đã đạt mức định giá kỷ lục, ngày càng ảnh hưởng sâu rộng đến cấu trúc xã hội và chính trị.
Đối với HTX Ventures, đây cũng là một năm thu hoạch nhiều thành quả. Được lợi từ làn sóng đổi mới, chúng tôi đã hỗ trợ 28 dự án và quỹ hàng đầu khám phá những chân trời mới trong lĩnh vực tiền mã hóa. Các dự án này bao gồm nhiều lĩnh vực như DeFi, BTCFi, ZK-rollups, cơ sở hạ tầng mô-đun, giải pháp Layer 1 và Layer 2, trí tuệ nhân tạo (AI), SocialFi, GameFi.
Nhìn về tương lai, HTX Ventures xác định năm lĩnh vực chính thể hiện sự phát triển đầy hứa hẹn trong năm 2024 và sẽ tiếp tục theo dõi sát sao trong năm 2025. Những lĩnh vực này bao gồm hệ sinh thái Bitcoin, cơ sở hạ tầng (Infra), Meme, trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ sinh thái TON. Báo cáo phân tích chi tiết hiện trạng, thách thức và cơ hội trong từng lĩnh vực, đồng thời cung cấp bối cảnh kinh tế vĩ mô và triển vọng thị trường.
Hệ sinh thái Bitcoin
Chi phối thị trường
Trong năm qua, tỷ trọng vốn hóa thị trường của Bitcoin đã tăng từ 45,27% lên 56,81%. Điều này có nghĩa rằng phần lớn thanh khoản hiện tại của thị trường tiền mã hóa đang tập trung vào hệ sinh thái Bitcoin, và vẫn đang tiếp tục gia tăng.
Nguồn: CoinStats
Các quỹ ETF nắm giữ Bitcoin vật lý đã tích lũy lượng Bitcoin chiếm 5,3% tổng nguồn cung hiện tại, tăng từ 629.900 BTC vào đầu năm lên 1.243.608 BTC vào thời điểm hiện tại, tương ứng tăng thêm 613.708 BTC. Trong vòng 12 tháng, tỷ lệ nắm giữ của ETF so với tổng nguồn cung Bitcoin đã tăng từ 3,15% lên 6,25%. (Tính đến ngày 4 tháng 12 năm 2024)
Một thị trường mới đã chính thức khởi động, lấy Bitcoin làm tài sản trọng tâm, sử dụng ETF và thị trường chứng khoán Mỹ làm kênh dẫn vốn, thông qua các công ty niêm yết Mỹ đại diện như MSTR để vô hạn hấp thụ thanh khoản đô la Mỹ. Do đó, nhu cầu phát triển thêm hệ sinh thái và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn của Bitcoin ngày càng trở nên cấp thiết, điều này cũng sẽ thúc đẩy nhu cầu và giá trị của BTC tăng lên.
Layer 2
Trong ba năm qua, tổng cộng 77 dự án Layer 2 trên Bitcoin đã khởi chạy hoặc hoàn tất gọi vốn. Trong nửa đầu năm 2024, dưới tác động của làn sóng quan tâm đến khái niệm ETF Bitcoin, khối lượng giao dịch và giá token của các dự án Layer 2 thế hệ trước (như Lightning Network, Stacks và Liquid Network) đều tăng mạnh. Những dự án Layer 2 cũ này cũng chứng kiến sự phát triển sâu hơn về mặt công nghệ. Trên Bitcoin hiện xuất hiện nhiều giải pháp Layer 2 khác nhau, bao gồm Spiderchain (Botanix), ZKRollup (Nexio và Critea), chuỗi tương thích EVM (BOB và B Squared), sidechain (Merlin)... Cho đến nay, tổng giá trị bị khóa (TVL) của Layer 2 Bitcoin đã đạt 3 tỷ USD, do sự đóng góp của 19 dự án. Nếu giả định tất cả các dự án Layer 2 Bitcoin ra mắt trong vài năm tới, TVL toàn bộ có thể tăng thêm từ 2 đến 4 lần, đạt mức 6–12 tỷ USD.
Layer 1 / Lớp thực thi
BRC-20, Ordinals và Runes là những tiêu chuẩn thực thi mới nổi bật xuất hiện vào cuối năm 2023. Mặc dù thị trường chung suy giảm trong quý II, hoạt động trên lớp L1 Bitcoin vẫn tăng trưởng ổn định. Tuy nhiên, mặc dù thị trường Bitcoin phục hồi vào quý III, đà tăng trưởng này lại không duy trì được.
Biểu đồ động L1 Bitcoin, Nguồn:Cryptokoryo_research
Cơ sở hạ tầng Bitcoin khác
Khi tỷ lệ sử dụng Bitcoin gia tăng, các cơ sở hạ tầng khác như giải pháp tương tác chéo và lớp bảo mật cũng bắt đầu xuất hiện.
Tương tác chéo (Interoperability)
Cầu nối (bridge) và WBTC hiện vẫn là giải pháp tương tác chéo phổ biến nhất trên Bitcoin. Vì mạng Bitcoin không trực tiếp cung cấp khả năng tổ hợp để xây dựng ứng dụng, người dùng buộc phải phụ thuộc vào các cầu nối/WBTC này để khai thác lợi nhuận DeFi trên các blockchain khác. Chúng tôi dự đoán rằng trong năm tới sẽ có thêm nhiều giải pháp tương tác chéo như Xlink, Atomiq và Auran được ra mắt.
Lớp bảo mật
Tuy nhiên, những giải pháp tương tác chéo này có thể gây rủi ro an ninh cho tài sản nền tảng, bởi vì các vụ tấn công hacker xảy ra thường xuyên. Vì vậy, các giải pháp bảo mật liên quan đến Bitcoin bắt đầu xuất hiện.
Babylon là một ví dụ điển hình. Dự án phát triển một giao thức chia sẻ bảo mật dành riêng cho Bitcoin, bao gồm:
-
Dấu thời gian Bitcoin: Cho phép ghi lại dấu thời gian dữ liệu trên mạng Bitcoin, tăng độ tin cậy và bất biến của dữ liệu.
-
Staking Bitcoin: Thông qua kích thích kinh tế, cho phép Bitcoin cung cấp bảo mật cho các mạng lưới khác.
Bên cạnh đó, với sự xuất hiện của các công nghệ mới như lớp khả dụng dữ liệu (DA layer), tiềm năng sử dụng của Bitcoin tiếp tục được mở rộng. Nubit là một trong những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực DA trên Bitcoin. Dự án mở rộng dung lượng dữ liệu bằng cách tận dụng Bitcoin, hỗ trợ sự phát triển của ứng dụng, Layer 2 và oracle.
Việc nâng cấp năm 2025 có thông qua OP_CAT hay không là yếu tố then chốt
Việc nâng cấp Taproot đã trang bị khả năng phát hành tài sản cho mạng chính Bitcoin. Từ sự bùng nổ của thị trường inscription BRC-20 và NFT Ordinals vào năm 2023, đến việc ra đời các giao thức phát hành tài sản như ARC-20, SRC-20, rồi đến sự xuất hiện của cơ sở hạ tầng như Layer 2 Bitcoin, Restaking Bitcoin, LST, cầu nối liên chuỗi... toàn bộ hệ sinh thái đã phát triển nhanh chóng. Sau đó, kể từ Hội nghị Bitcoin vào tháng 7 năm 2024, thị trường lại chuyển sự chú ý sang mảng BTCFi bản địa phi tập trung, không cần đóng gói – ví dụ như stablecoin.
Hiện tại, thông qua các kỹ thuật mật mã như Hợp đồng Dựa trên Dữ kiện (DLC) và Chữ ký Bộ điều hợp (Adaptor Signature), các nhà phát triển có thể lập trình các hợp đồng tài chính phụ thuộc vào sự kiện bên ngoài trong script Bitcoin, đảm bảo tính không cần cho phép (permissionless) cho các dự án stablecoin và cho vay khi thanh lý, đồng thời sử dụng giao dịch Bitcoin có chữ ký một phần (PSBT) để đảm bảo tính permissionless trong các giao dịch đa phương. Tuy nhiên, cách này vẫn phần nào dựa vào logic lý thuyết trò chơi – tức là tăng chi phí hành vi xấu để ngăn chặn hành động ác ý của đội ngũ vận hành dự án, chứ chưa thực sự đạt được tính phi tập trung hoàn toàn ở cấp độ hợp đồng thông minh. Dự án stablecoin Shell Finance sắp ra mắt mainnet cũng đang áp dụng mô hình này.
Thực sự có thể thay đổi cục diện chính là OP_CAT. Miễn là OP_CAT được thông qua, các nhà phát triển sẽ có thể sử dụng các ngôn ngữ lập trình nâng cao gốc như sCrypt để phát triển các hợp đồng thông minh hoàn toàn phi tập trung và minh bạch ngay trên mạng chính Bitcoin. sCrypt là một framework TypeScript dùng để viết hợp đồng thông minh trên Bitcoin, cho phép nhà phát triển trực tiếp dùng TypeScript – một ngôn ngữ lập trình nâng cao phổ biến – để xây dựng hợp đồng thông minh. Khi đó, các Layer 2 Bitcoin hiện tại cũng có thể chuyển thành ZK Rollup, quy mô tổng thể của BTCFi có thể tăng mạnh đáng kể.
Dưới sự hỗ trợ kép từ thị trường vĩ mô và cơ sở hạ tầng, chúng tôi tin rằng Bitcoin sẽ chứng kiến nhu cầu thị trường gia tăng mạnh mẽ trong hai năm tới.
Cơ sở hạ tầng (Infra)
Năm 2024, cơ sở hạ tầng vẫn là một trong những lĩnh vực hấp dẫn nhất của ngành tiền mã hóa. Sự kết hợp giữa vốn và công nghệ thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của các dự án ở lớp 1, lớp 2 và các lớp trung gian. Việc nâng cấp liên tục và xây dựng hệ sinh thái Ethereum, cải thiện chi phí và hiệu suất của Layer 2; sự phát triển mạnh mẽ của các Layer 1 hiệu suất cao như Solana; xu hướng đa chuỗi ngày càng sâu sắc; các dự án như EigenLayer sử dụng cơ chế Restaking để nâng cao an ninh mạng và hiệu quả vốn; nhiều dự án Layer 2 Bitcoin cố gắng kết hợp an ninh của Bitcoin với các giải pháp mở rộng hiệu suất cao – tất cả đều góp phần thúc đẩy sự bùng nổ trong lĩnh vực cơ sở hạ tầng.
Layer 1
Các dự án Layer 1 tiếp tục tối ưu hóa cơ chế đồng thuận và hiệu suất, tạo nền tảng vững chắc cho các ứng dụng trên chuỗi.
-
Ethereum: Ra mắt EIP-4844, giảm chi phí cho mạng Layer 2.
-
Solana và TRON: Nhờ sự phát triển của các dự án cơ sở hạ tầng như Meme Coin, Pump.fun và SunPump, hoạt động giao dịch trên chuỗi rất sôi động.
-
Aptos và Sui: Các ứng dụng trong lĩnh vực GameFi và DeFi thúc đẩy tăng trưởng người dùng hoạt động.
Layer 2
Layer 2 tiếp tục là con đường then chốt cho khả năng mở rộng, cả ZK Rollup và Optimistic Rollup đều có tiến triển.
-
zkSync và StarkNet: Liên tục cập nhật phiên bản, trải nghiệm người dùng của ZK Rollup được cải thiện đáng kể.
-
Base và Arbitrum: Các dự án DeFi và NFT phát triển mạnh mẽ trên các nền tảng này, TVL tăng rõ rệt.
Layer 0 và Middleware liên chuỗi
Layer 0 và middleware liên chuỗi đạt được bước tiến mới về khả năng tương tác.
-
LayerZero: Kết nối hơn 40 chuỗi, khối lượng giao dịch liên chuỗi tăng mạnh.
-
Cosmos: Nâng cấp IBC, hiệu suất liên chuỗi tăng 50%.
Blockchain mô-đun
Các blockchain mô-đun cung cấp hiệu suất cao và tính linh hoạt, thu hút nhiều dạng ứng dụng khác nhau.
-
Celestia: Hỗ trợ nhiều lớp thực thi mô-đun, trở thành dự án tiêu biểu trong lĩnh vực blockchain mô-đun.
-
Monad: Với hiệu suất TPS cực cao, thu hút lượng lớn nhà phát triển và DApp triển khai.
Layer 2 Bitcoin
Layer 2 Bitcoin trở thành chủ đề nóng trong thị trường sơ cấp năm nay, nhiều dự án liên quan như Babylon, Taro, BounceBit, Corn... đã hoàn tất gọi vốn, chủ yếu nhằm mang chức năng hợp đồng thông minh và khả năng mở rộng đến mạng Bitcoin.
-
Taro: Mở rộng khả năng thanh toán và hợp đồng của Bitcoin thông qua mạng Lightning.
-
Stacks và RSK: Thúc đẩy sự tăng trưởng của các ứng dụng hợp đồng thông minh trên Bitcoin.
Restaking
Restaking nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, năm nay cũng nhận được sự phát triển và quan tâm mạnh mẽ từ thị trường. Các dự án như EigenLayer, Satori đã nhận được đầu tư hàng chục triệu USD từ các quỹ hàng đầu.
Sự kiện đầu tư và gọi vốn
Cơ sở hạ tầng vẫn chiếm vị trí quan trọng trong các hoạt động gọi vốn năm nay. Các lớp Layer 1, blockchain mô-đun, cơ sở hạ tầng liên quan đến hệ sinh thái Bitcoin đều được các nhà đầu tư quan tâm. Layer 1 hiện đang đại diện cho nòng cốt phát triển công nghệ tập trung nhất trong lĩnh vực tiền mã hóa, lĩnh vực này trong tương lai vẫn sẽ là nơi tập trung nguồn lực phát triển và vốn đầu tư.
Meme
Cửa ngõ quan trọng cho dòng vốn cá nhân sau khi nới lỏng chính sách tiền mã hóa
Năm 2024, lĩnh vực Meme một lần nữa trở thành tâm điểm của thị trường tiền mã hóa. Với vai trò là pháo đài tiền tiêu của hệ sinh thái, nó không chỉ thúc đẩy sự đồng thuận cộng đồng mà còn kết hợp với các lĩnh vực như DeFi, GameFi để tạo ra các trường hợp sử dụng mới. Ví dụ, Solana đã thành công trong việc kích hoạt sự sống động và sức sống của hệ sinh thái thông qua việc thúc đẩy mạnh mẽ sự đổi mới và phát triển của các dự án Meme. Từ Bome và Slerf vào đầu năm, đến Pump.fun giữa năm, các dự án này nhờ vào đường cong giá Bonding Curve và mô hình mở cửa với vốn hóa thấp, thể hiện rõ ràng thuộc tính "vé số", thu hút sự chú ý rộng rãi. Ngoài ra, đặc điểm phi tập trung "ai cũng có thể triển khai Meme" của Pump.fun đã thúc đẩy sự phồn vinh lớn hơn cho hệ sinh thái, hiện tại hơn một nửa các dự án Meme trên Solana bắt nguồn từ Pump.fun, trong đó hàng chục dự án đã có vốn hóa vượt quá 1 tỷ USD. Các chuỗi công khai như SUI, TRON cũng nhanh chóng bắt kịp chiến lược Meme, tiếp tục làm sôi động hệ sinh thái riêng của mình.
Pump.fun
Các dự án Meme do dễ hiểu, dễ tiếp cận, trở thành công cụ quan trọng để thu hút người dùng mới trong lĩnh vực tiền mã hóa. Việc ra mắt Moonshot cho phép người dùng mua tài sản Meme bằng tiền pháp định, trong khi làn sóng Meme liên quan đến chính trị sau bầu cử mang lại cảm giác tham gia mạnh mẽ cho người chơi mới. Trong tương lai, các chính sách tiền mã hóa và hành động điều hành của chính quyền Trump sẽ mang lại tác động tin tức tiềm năng cho thị trường, có thể khơi dậy các điểm nóng Meme mới. Ví dụ, nếu "Bộ phận Hiệu quả Chính phủ" (Department of Government Efficiency, viết tắt là "DOGE") do Elon Musk lãnh đạo nhận được sự chú ý, có thể khiến Dogecoin tăng giá mạnh lần nữa.
Khi môi trường thị trường tiền mã hóa trở nên thoải mái hơn, dự kiến sẽ có thêm nhiều nhà đầu tư cá nhân tham gia, các dự án Meme sẽ trở thành kênh quan trọng cho dòng vốn chảy vào. Động thái giá khổng lồ mỗi lần Robinhood niêm yết một đồng Meme đã minh chứng rõ ràng cho xu hướng này, và có thể tiếp tục thúc đẩy sự phát triển của lĩnh vực này trong tương lai.
Cơ sở hạ tầng Meme
Khi nhu cầu của người dùng về việc phát hành công bằng ngày càng tăng, lĩnh vực khởi động công bằng cho Meme đã thu hút sự chú ý và tham gia cao trong năm nay. Các dự án cơ sở hạ tầng như Pump.fun và SunPump trở thành những dự án dẫn đầu về dòng tiền, mang lại động lực mới cho sự phát triển của Meme.
Pump.fun
Pump.fun là nền tảng phát hành dự án Meme xây dựng trên Solana. Bằng cách cung cấp công cụ tạo đơn giản, trực quan và hỗ trợ cộng đồng mạnh mẽ, áp dụng mô hình phân bổ công bằng, thiết kế cơ chế tự động thêm thanh khoản vào DEX, kết hợp với hoạt động marketing, vận hành cộng đồng thành công và chi phí giao dịch thấp của Solana, Pump.fun ngay từ khi ra mắt đã được thị trường công nhận, thành công ươm tạo nhiều dự án Meme nổi tiếng. Tính đến tháng 11 năm 2024, đã có hơn 40.000 dự án thành công niêm yết trên Raydium, doanh thu tích lũy của các dự án vượt quá 117.000 SOL, tương đương khoảng 200 triệu USD.
Đồng thời, thành công của Pump.fun đã thu hút sự bắt chước của nhiều dự án khác, các bản sao xuất hiện trên nhiều chuỗi, trong đó SunPump là nổi bật nhất. Nhìn chung, làn sóng bùng nổ Meme do thị trường thúc đẩy này không thể tách rời khỏi sự đổi mới và phát triển của các công cụ cơ sở hạ tầng. Các công cụ như Pump đã đi đầu trong việc đưa cơ chế tự động thêm thanh khoản vào nền tảng phát hành, đồng thời theo đuổi mục tiêu công bằng, chi phí thấp và hiệu quả trong chi phí và phương thức phát hành, hiệu quả giảm chi phí và rào cản phát hành, tăng niềm tin và mức độ tham gia của thị trường và cộng đồng, khiến các dự án Meme tiếp tục bùng nổ trong năm nay.
Tuy nhiên, thành công của Pump.fun không thể được sao chép hoàn hảo trên các chuỗi khác, nguyên nhân chính bao gồm:
-
Solana với chi phí giao dịch thấp và thông lượng cao trở thành một trong những nền tảng lý tưởng để phát hành dự án Meme.
-
Cộng đồng Solana thể hiện sự nhiệt tình lớn đối với các dự án mới, thúc đẩy sự tăng trưởng nhanh chóng của các dự án Meme khởi nghiệp.
-
Các hệ sinh thái khác như Ethereum đối mặt với vấn đề phí Gas cao, trong khi các chuỗi hiệu suất cao khác như BSC, Avalanche lại có hiệu suất Meme khá nhạt nhòa, chủ yếu do quy mô cộng đồng và mức độ gắn bó người dùng thấp.
Các nền tảng phát hành như Pump.fun và SunPump đã trở thành cơ sở hạ tầng quan trọng cho sự phát triển của các dự án Meme. Trong tương lai, các dự án Meme có thể thể hiện xu hướng đa dạng hơn và thực tiễn hơn, cơ sở hạ tầng có thể bổ sung thêm các chức năng kết hợp với game, NFT, mạng xã hội và các trường hợp sử dụng khác. Cùng với việc hệ sinh thái đa chuỗi dần hoàn thiện và các trường hợp sử dụng thực tế phong phú hơn, cơ sở hạ tầng Meme sẽ tiếp tục mang lại sức sống mới cho toàn bộ lĩnh vực.
Trí tuệ nhân tạo (AI)
Năm 2024, lĩnh vực Crypto+AI tiếp tục tìm kiếm các hướng đi khả thi, xuất hiện hàng chục ngách nhỏ như ZK/OPML giúp AI lên chuỗi, cộng tác đánh nhãn dữ liệu AI, thuê máy tính phi tập trung, giao dịch dữ liệu AI, game AI và agent AI.
Các dự án mã hóa mở rộng phạm vi chú ý để bắt lấy câu chuyện AI
Năm nay, một lượng lớn cơ sở hạ tầng và ứng dụng blockchain đã mở rộng sự chú ý đến AI. Việc tập trung tài nguyên và quyền sở hữu là một trong những thách thức lâu dài trong việc mở rộng cơ sở hạ tầng AI, trong khi đặc tính phi tập trung của mạng blockchain cung cấp giải pháp khả thi cho vấn đề tập trung hóa AI. Một ví dụ điển hình là Near, từ đầu năm nay đã khuyến khích chạy các giao thức mã nguồn mở AI trên chuỗi.
Đánh nhãn/quản lý dữ liệu
Hiện tại, giới hạn về tài nguyên dữ liệu là một trong những thách thức chính trong việc mở rộng phát triển AI. Phần lớn dữ liệu hữu ích cho mô hình AI đang bị độc quyền bởi các công ty công nghệ lớn. Do phạm vi tài phán của các công ty này bị giới hạn, hiệu quả bao phủ về ngôn ngữ và văn hóa là kém. Các công ty đánh nhãn dữ liệu AI tập trung hiện tại không thể mở rộng toàn diện bộ dữ liệu do thiếu động lực tài chính và giới hạn tài phán trong vận hành.
Công nghệ blockchain có thể giải quyết tốt các vấn đề này. Nhiều dự án như Kiva, Sapien, Bagel đang ra mắt nhằm cải thiện nguồn dữ liệu, khuyến khích thực hiện các nhiệm vụ đánh nhãn dữ liệu hiệu quả hơn qua các khu vực tài phán khác nhau.
Suy luận và học máy phi tập trung
Hiện tại, người dùng chủ yếu sử dụng các nhà cung cấp dịch vụ tập trung như Hugging Face để chạy suy luận mô hình mã nguồn mở, điều này có thể gây ra vấn đề về quyền riêng tư hoặc kiểm duyệt. Suy luận phi tập trung cho phép người dùng chạy mô hình học máy mà không phụ thuộc vào dịch vụ tập trung, đồng thời đảm bảo độ tin cậy của đầu ra mô hình. Hiện đã xuất hiện ba lĩnh vực suy luận có thể xác minh chính, mỗi loại có các cân nhắc khác nhau về chi phí và bảo mật.
ZKML
Sử dụng công nghệ zk-SNARKs để cung cấp suy luận riêng tư cho mô hình AI. Giza, Modulus Labs và EZKL là những đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này. Các công nghệ này nâng cao tính bảo mật và độ chính xác trong quá trình suy luận mô hình mã nguồn mở. Tuy nhiên, do chi phí tạo bằng chứng zk cao, chi phí suy luận sẽ tăng đáng kể, khiến chi phí thời gian và độ trễ ít nhất tăng gấp 100 lần so với suy luận tập trung. Vì vậy, các sản phẩm hiện tại vẫn cần cải tiến thêm về công nghệ zk để có thể ứng dụng rộng rãi trong tương lai.
OPML
Giả định kết quả suy luận là chính xác, trừ khi có người thách thức trong mạng chứng minh ngược lại. Người thách thức trong mạng đóng vai trò giám sát suy luận trên chuỗi, chạy mô hình riêng để đảm bảo độ chính xác đầu ra. Ví dụ điển hình cho OPML là ORA. Mặc dù hiệu suất chi phí tốt hơn ZKML, nhưng do phải trả chi phí cho người giám sát, nó vẫn đắt hơn nhiều so với suy luận tập trung.
Mạng suy luận phi tập trung trên chuỗi
Thông qua mạng suy luận phi tập trung, truy vấn được xử lý bởi một số ít nút trên chuỗi. Nếu có sai lệch, các nút bất thường sẽ bị phạt. Đây là giải pháp có chi phí thấp nhất và tốc độ nhanh nhất trong tất cả, nhưng không đảm bảo an toàn vì các nút có khả năng gian lận. Để đảm bảo an toàn cao hơn, có thể cần triển khai thêm nút, nhưng điều này làm tăng chi phí. Ritual là một ví dụ về mạng suy luận phi tập trung.
Do hiệu quả chi phí thấp hơn so với suy luận cục bộ, hiện tại suy luận AI phi tập trung chưa phải là lựa chọn hàng đầu của người dùng. Trong bối cảnh phát triển AI hiện nay, việc xác minh đầu ra chưa phải là mối quan tâm lớn đối với nhà phát triển và người dùng AI. Ngoài ra, điện toán biên (edge computing) cũng có thể là một giải pháp thay thế khác về quyền riêng tư và an toàn khi chạy mô hình AI. Vì vậy, suy luận phi tập trung có thể đối mặt với giới hạn tăng trưởng trong dài hạn.
GPU phi tập trung
GPU có nhu cầu rất lớn trong phát triển AI, trong khi các nhà cung cấp GPU hiện nay chủ yếu bị độc quyền bởi một số ít công ty lớn trên thị trường, nếu xảy ra tình huống thị trường cực đoan, có thể gây rủi ro về giá cả. Giao thức GPU phi tập trung lâu đời Render đã tăng giá 10 lần kể từ năm 2023. Năm nay, thị trường chứng kiến sự ra đời của hàng loạt mạng GPU phi tập trung như IO.net, Grass, Akash... Các mạng này sử dụng phần thưởng token để khuyến khích đóng góp GPU, hướng đến đối tượng gồm người tiêu dùng và các công ty GPU nhỏ.
Tuy nhiên, do tài nguyên GPU trên các mạng này thiếu tính thống nhất, và phần lớn GPU hiệu suất cao không thuộc sở hữu cá nhân người dùng, dự kiến các nhà cung cấp GPU tập trung vẫn sẽ là lựa chọn chính của nhà phát triển AI.
Agent AI trên chuỗi
Agent AI được triển khai trên blockchain, sử dụng cơ chế token để khuyến khích và định hướng hành vi cụ thể của agent, bao gồm đại diện người dùng tương tác với hợp đồng thông minh, giao dịch và truy vấn. Myshell là một ví dụ. Trong tương lai, agent AI sẽ dần trở thành quản gia và trợ lý của người dùng, cung cấp khả năng thực thi dịch vụ toàn diện hơn – ví dụ như tự phát hành tài sản, khởi động chiến dịch lan truyền virus, thành lập tổ chức tự trị phi tập trung (DAO), thậm chí chịu trách nhiệm vận hành và ra quyết định đầu tư quỹ, hình thành nên văn hóa và niềm tin riêng biệt. Sự kết hợp sâu sắc giữa AI và công nghệ mã hóa này là điều Web2 không thể thực hiện được, cũng là hình thái hoàn toàn mới mà Web3 chỉ dùng riêng công nghệ mã hóa không thể tự hoàn thành.
Hiện tại, tất cả điều này vẫn chưa được sản phẩm hóa. Gần đây, để giải quyết vấn đề agent AI cần danh tính tài chính độc lập, từ đó có thể tự do kiểm soát ví, Coinbase đã ra mắt ví AI dựa trên ví MPC của Coinbase, cho phép agent AI dễ dàng xử lý các giao dịch khác nhau. Để giúp ví AI dễ hiểu hơn, Coinbase cũng cung cấp mẫu Based Agent, cho phép triển khai không cần mã lệnh. Dự kiến năm 2025 sẽ xuất hiện thêm nhiều ứng dụng được sản phẩm hóa.
Phân tích Based Agent, Nguồn: https://x.com/starzqeth/status/1853597036421259728
Bên cạnh đó, các mạng agent AI cũng bắt đầu xuất hiện. Theoriq là một ví dụ quan trọng. Thông qua thị trường agent AI được quản trị cộng đồng, Theoriq thực hiện thao tác đa agent hiệu quả trên blockchain, cung cấp kênh phân phối hiệu quả cho người sáng tạo agent AI và đơn giản hóa quy trình người dùng thực hiện nhiều nhiệm vụ.
Hệ sinh thái TON
Hệ sinh thái TON (The Open Network) dựa vào hàng trăm triệu người dùng Telegram và hỗ trợ kỹ thuật mạnh mẽ, từng bước xây dựng hệ sinh thái blockchain đa tầng, đạt được sự bùng nổ toàn diện về hệ sinh thái và thị trường vào năm 2024. Từ DeFi đến Meme, NFT và game, TON tận dụng cơ sở người dùng rộng lớn để đạt được thành tựu đáng kể trong nhiều lĩnh vực, mở đường cho ứng dụng xã hội Web2 biến lưu lượng thành doanh thu thông qua mã hóa.
Tổng quan dữ liệu Ton, Nguồn: https://defillama.com/chain/TON
Vì mô hình kinh doanh truyền thống khó mang lại lợi nhuận đáng kể cho Telegram, TON bắt đầu thử nghiệm các mini game kiểu click với rào cản tham gia bằng 0 hoặc chi phí nhẹ, kết hợp kỳ vọng airdrop token, thành công thu hút lượng lớn người dùng Web2 tham gia.
Thành công của Notcoin
Tháng 5 năm 2024, dự án đầu tiên Notcoin ra mắt. Notcoin là một trò chơi xã hội dạng click truy cập qua Telegram. Người chơi tương tác với robot Notcoin, mời bạn bè để bắt đầu trò chơi. Cơ chế trò chơi đơn giản: một đồng xu sẽ xuất hiện trên màn hình, mỗi lần nhấn sẽ nhận được tiền ảo Notcoin. Khả năng nhấn của người chơi bị giới hạn bởi thanh năng lượng, thanh này sẽ cạn dần khi nhấn và tự phục hồi theo thời gian.
Notcoin sau khi ra mắt được thị trường đón nhận rộng rãi, nhờ cơ chế trò chơi đơn giản và cơ sở người dùng khổng lồ của Telegram, trong thời gian ngắn đạt hàng triệu người dùng hoạt động hàng tháng và niêm yết trên các sàn giao dịch lớn. Thành công của Notcoin đánh dấu thành công của mô hình game trong hệ sinh thái TON, cũng đánh dấu việc lĩnh vực game bước vào cấp độ mới về thu hút người dùng.
Tối ưu hóa của Catizen
Sau Notcoin, Catizen tối ưu trải nghiệm trò chơi, như thêm chức năng tăng tốc, khuyến khích người dùng trả phí nhỏ 0,99 USD, 4,99 USD để bắt đầu trải nghiệm. Người dùng có thể nạp tiền pháp định OTC, mua tài sản mã hóa trực tiếp bằng thẻ tín dụng, giảm đáng kể rào cản tham gia. Mô hình chi phí nhẹ hoặc bằng 0 này tiếp tục mở rộng nhóm người dùng.
Các mô hình kinh doanh khác
Trong hệ sinh thái TON, Dogs là một trong những dự án Meme được yêu thích nhất. Thông qua quản trị cộng đồng độc đáo và xây dựng hệ sinh thái, Dogs nhanh chóng giành được chỗ đứng trên thị trường. Dự án sử dụng xác minh tài khoản Telegram và cơ chế mời để thực hiện hoạt động đào đơn giản. Sau khi ra mắt, Dogs thu hút lượng lớn cộng đồng và lưu lượng, cũng nhanh chóng được niêm yết trên nhiều sàn giao dịch.
Ngoài các dự án game và xã hội, DeFi trong hệ sinh thái TON cũng phát triển mạnh mẽ. Các dự án như TonStaker, Ston.fi đều đạt tiến triển tích cực. TON thông qua các dự án hút khách như Notcoin, Dogs, Catizen không chỉ củng cố vị thế trong lĩnh vực thanh toán xã hội mà còn đột phá ở nhiều lĩnh vực khác như DeFi.
Tuy nhiên, về bản chất, mini game kiểu click vẫn là mô hình đưa người dùng Web2 vào bằng kỳ vọng airdrop token rồi bán lại cho các sàn giao dịch. Sau khi nhiệt độ ban đầu lắng xuống, lưu lượng giảm mạnh. Hiện tại, hệ sinh thái TON cấp thiết cần tìm kiếm mô hình kinh doanh mới vào năm 2025 để cải thiện tỷ lệ giữ chân người dùng, tìm ra đường cong tăng trưởng tiếp theo. Có thể là DeFi, cũng có thể là Meme, nhưng chắc chắn không phải là mô hình đã được thực hiện trên Ethereum hay Solana. Thành công của TON cũng truyền cảm hứng cho các ứng dụng xã hội Web2 khác. Ví dụ, Line tập trung vào thị trường Nhật Bản, Hàn Quốc và Đông Nam Á đã ra mắt chuỗi Kaia, bắt đầu thử nghiệm mô hình Mini DApp, biến lưu lượng Web2 hiện có thành doanh thu. Điều này cho thấy mô hình TON đang tạo ảnh hưởng sâu rộng đến toàn ngành.
Phân tích nền tảng Web3 Line,
Nguồn: https://govforum.kaia.io/t/gp-4-budget-request-for-kaia-wave/963
Sự chú ý của thị trường vốn
Trên thị trường vốn, so với các chuỗi công khai hiệu suất cao khác, hệ sinh thái TON thu hút được nhiều sự chú ý hơn. Nhiều dự án trong năm nay đã nhận được hỗ trợ đầu tư từ thị trường sơ cấp. TON sẽ tiếp tục nỗ lực trong trải nghiệm người dùng, sự đa dạng hệ sinh thái và đổi mới công nghệ, mang lại động lực mới cho sự phát triển bền vững của thị trường mã hóa.
Năm 2024 là năm cất cánh của hệ sinh thái TON, nhưng nhìn về tương lai, TON cần đổi mới mô hình kinh doanh, cải thiện giữ chân người dùng, tìm ra đường cong tăng trưởng mới. Chỉ như vậy, mới có thể duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc cạnh tranh khốc liệt của blockchain, mang lại giá trị bền vững cho người dùng và nhà đầu tư.
Hướng đi vĩ mô
Bản nhạc chủ đạo của thị trường mã hóa năm 2024 được mở đầu bằng việc thông qua ETF Bitcoin vào tháng 1, và sẽ được làm rõ hơn sau chiến thắng của Trump vào tháng 11. Về mặt vĩ mô, thị trường mã hóa hiện đang trong giai đoạn chuyển tiếp từ thắt chặt định lượng (QT) sang nới lỏng định lượng (QE), dự kiến QE sẽ khởi động vào quý II năm tới. Kinh nghiệm lịch sử cho thấy đỉnh của thị trường tăng trưởng mã hóa thường không xuất hiện trong chu kỳ giảm lãi suất, mà có khả năng xảy ra vào cuối chu kỳ giảm lãi suất hoặc gần cuối chu kỳ tăng lãi suất, thậm chí ngay khi vừa bắt đầu. Ví dụ, chính sách nới lỏng cực độ do đại dịch năm 2020 đã khởi động thị trường tăng trưởng mã hóa, khi Fed dần phát tín hiệu siết chặt, thị trường đạt đỉnh vào cuối năm 2021, sau đó chính thức tăng lãi suất vào năm 2022.
Vì vậy, thị trường hiện tại còn cách xa đỉnh của thị trường tăng trưởng. Nhìn chung, thị trường tăng trưởng lần này có thể diễn ra theo nhiều kịch bản, đặc biệt trong bối cảnh Trump thúc đẩy chính sách mở rộng tài khóa và phát tín hiệu thân thiện chưa từng có với mã hóa, có tiềm năng đón một thị trường tăng trưởng mạnh mẽ. Bên cạnh đó, với việc nới lỏng quy định và sự tham gia của các tổ chức tài chính truyền thống, Bitcoin sẽ nhận được sự hỗ trợ vững chắc hơn, dần trở thành tài sản đô la cốt lõi bên cạnh các chu kỳ công nghiệp truyền thống (như AI). Xu hướng tách biệt giữa Bitcoin và thị trường tiền mã hóa truyền thống (Altcoins) dự kiến sẽ tiếp tục tăng mạnh.
Mặt khác, dự kiến đến giữa năm 2025, lãi suất cơ bản sẽ giảm xuống mức trung tính. Liệu có tiếp tục giảm lãi suất hay phát tín hiệu siết chặt sẽ phụ thuộc vào mức độ lạm phát lúc đó, cũng như Trump có thành công trong việc tác động lên Fed hay không. Nếu Fed phát tín hiệu siết chặt để đối phó lạm phát, thị trường có thể bước vào giai đoạn điều chỉnh, cho đến khi Trump có cơ hội kiểm soát chính sách Fed vào tháng 5 năm 2026.
Năm 2025, sự đổ bộ của các gã khổng lồ tài chính truyền thống và nhà đầu tư cá nhân mã hóa sẽ ươm mầm cho các lĩnh vực mới
Hủy bỏ đạo luật SAB 121 dọn đường cho các tổ chức tài chính truyền thống tham gia
Dự kiến Trump sẽ hủy bỏ đạo luật SAB 121 sau khi nhậm chức vào ngày 20 tháng 1 năm tới. Hành động này sẽ cho phép các tổ chức tài chính truyền thống nắm giữ tài sản mã hóa trên bảng cân đối kế toán của họ, thúc đẩy mạnh mẽ quá trình tổ chức hóa tài sản mã hóa. Điều này không chỉ cung cấp thêm lựa chọn huy động vốn cho tài sản mã hóa mà còn giúp tài sản mã hóa vật lý dễ tiếp cận hơn thông qua các nền tảng giao dịch tổ chức hiện có và mối quan hệ hợp tác, nâng cao độ trưởng thành của thị trường mã hóa tổ chức nói chung.
SAB 121 (Staff Accounting Bulletin 121) là hướng dẫn do Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC) ban hành năm 2022. Theo quy định này, các ngân hàng, sàn giao dịch hoặc tổ chức tài chính nắm giữ hoặc lưu ký tài sản mã hóa phải coi các tài sản này là nợ phải trả và công bố trên bảng cân đối kế toán. Ngay cả khi các tổ chức này chỉ lưu ký tài sản mã hóa của khách hàng, họ vẫn phải chịu trách nhiệm tiềm tàng.
Quy định này yêu cầu các tổ chức tài chính điều chỉnh ở hai khía cạnh:
-
Công bố chi tiết rủi ro: Họ phải công bố chi tiết các rủi ro tiềm tàng liên quan đến tài sản mã hóa, bao gồm biến động thị trường, tấn công hacker, lỗi kỹ thuật...
-
Điều chỉnh kế toán: Cần xử lý tài sản mã hóa như nợ phải trả, chứ không chỉ là tài sản lưu ký của khách hàng. Điều này có thể làm tăng tổng nợ phải trả của ngân hàng và tổ chức tài chính, ảnh hưởng đến tỷ lệ an toàn vốn.
Do những hạn chế này, SAB 121 trực tiếp cản trở các tổ chức tài chính truyền thống tại Mỹ, đặc biệt là các ngân hàng toàn quốc như Citibank và JPMorgan Chase, trong việc cung cấp dịch vụ lưu ký tài sản mã hóa, đồng thời hạn chế cơ hội của các công ty mã hóa trong việc tiếp cận dịch vụ ngân hàng.
Tuy nhiên, khi thái độ của cơ quan quản lý trở nên rõ ràng và chính sách được nới lỏng, các công ty dịch vụ tài chính và nhà đầu tư truyền thống lần đầu tiên sẽ có thể thao tác trên blockchain, mang lại cơ hội lợi nhuận và chiến lược mới.
Coingecko, cập nhật ngày 4 tháng 12
PayFi: Kết nối trực tiếp tiền pháp định với hoạt động mã hóa sẽ tạo ra vô vàn khả năng
Khi các tổ chức tài chính truyền thống được phép đầu tư, nắm giữ và lưu ký tài sản mã hóa một cách hợp pháp, các lĩnh vực như PayFi, stablecoin tuân thủ, nạp/rút tiền pháp định tuân thủ dự kiến sẽ nhanh chóng trỗi dậy. Gần đây, Tether tuyên bố ra mắt nền tảng tài sản thực (RWA - Real World Assets) mới, tập trung vào việc token hóa các tài sản tài chính thực tế (như trái phiếu chính phủ, bất động sản và các tài sản thu nhập cố định khác), cung cấp hình thức đầu tư kỹ thuật số.
Moonshot thông qua việc kết nối nạp/rút tiền pháp định với giao dịch Meme đã tạo ra trường hợp sử dụng hoàn toàn mới. Trong tương lai, có thể sẽ có thêm nhiều dự án kết nối kênh tiền pháp định, liên kết tài sản thực tế với các trò chơi mã hóa tần suất cao (như GameFi, DeFi) lần lượt xuất hiện.
Tóm tắt
Cùng với việc môi trường quy định năm 2024 trở nên cởi mở và minh bạch hơn, ngành tiền mã hóa đang bước vào một kỷ nguyên mới. Là nhà đầu tư dài hạn từ năm 2018, HTX Ventures cam kết tận dụng chuyên môn và tầm nhìn của mình để mở rộng tính khả dụng và cơ sở khách hàng của ngành bằng cách nhận diện và hỗ trợ các dự án đổi mới công nghệ tiên phong và xuất sắc nhất.
Chúng tôi tràn đầy kỳ vọng về năm 2025, mong muốn tiếp tục hành trình này cùng các đối tác, nhà đầu tư và toàn bộ cộng đồng mã hóa. Hãy cùng nhau xây dựng một hệ sinh thái mã hóa sáng tạo và dễ tiếp cận hơn.
Tài liệu tham khảo
https://mp.weixin.qq.com/s/6Cnm4r3mrZL8ycjSz0dFlQ
https://mp.weixin.qq.com/s/XxiIUVGRo5O1THOiQQ58tg
https://www.techflowpost.com/article/detail_21532.html
https://mp.weixin.qq.com/s?__biz=MzkxMjI5ODA0OQ==&mid=2247485833&idx=1&sn=b36291a6e5e1861885c88eb4836dda5a&chksm=c10e50a7f679d9b147c2a8e421e5c71752ab67892e1e63dee2481500038680b308c218a20c9e&scene=21#wechat_redirect
https://www.techflowpost.com/article/detail_21506.html
https://www.panewslab.com/zh/articledetails/hdiqbvdc.html
https://www.panewslab.com/zh/articledetails/bc2sa518.html
https://www.panewslab.com/zh/articledetails/s9fv06s7081u.html
https://a16zcrypto.com/posts/article/state-of-crypto-report-2024/
Giới thiệu về HTX Ventures
HTX Ventures là bộ phận đầu tư toàn cầu của Huobi HTX, tích hợp đầu tư, ươm tạo và nghiên cứu, nhằm xác định những đội ngũ xuất sắc và sáng tạo nhất trên toàn cầu. Là tiên phong trong ngành, HTX Ventures có bề
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Ventures_HTX
