Tám năm trước đặt cược tất cả vào Ethereum, vì sao tỷ phú tiền mã hóa này lại say mê khoa học trường thọ?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tám năm trước đặt cược tất cả vào Ethereum, vì sao tỷ phú tiền mã hóa này lại say mê khoa học trường thọ?
Sau khi đầu tư thành công vào tiền mã hóa, James Fickel đã âm thầm trở thành một trong những nhà tài trợ lớn nhất thế giới cho khoa học trường thọ và nghiên cứu não bộ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: Ashlee Vance, Bloomberg
Biên dịch: Luffy, Foresight News
Đầu tháng Tư năm nay, James Fickel lên chuyến tàu từ Boston đến New Haven, Connecticut để kiểm tra một lô não động vật (lợn). Những bộ não này được đặt trong các thùng lớn xếp thành hàng tại một tòa nhà ở rìa khuôn viên Đại học Yale, nối với một mạng lưới ống dẫn và vài chiếc máy bơm chất lỏng giàu dinh dưỡng vào não. Các nhà nghiên cứu từng mơ ước được nghiên cứu bộ não vẫn hoạt động bên ngoài cơ thể, và thiết bị này đã biến giấc mơ đó thành hiện thực.
James Fickel. Ảnh: Bloomberg Businessweek
Vài năm trước, công trình của các nhà khoa học Croatia Nenad Sestan và Zvonimir Vrselja đã mở ra con đường nghiên cứu não bộ này. Năm 2019, họ tuyên bố đã phục hồi hoạt động tế bào não lợn trong vòng bốn giờ sau khi con lợn bị giết tại một nhà máy chế biến thịt, thông tin này lập tức xuất hiện trên các trang báo lớn. Kể từ đó, nghiên cứu khoa học này đã chuyển mình từ một dự án thành một công ty khởi nghiệp mang tên Bexorg Inc. Công ty kỳ vọng công nghệ của họ (cũng áp dụng cho não người hiến tặng) sẽ giúp con người hiểu sâu hơn về sinh học não bộ, phát triển thuốc tốt hơn, và có thể mang lại khả năng phục hồi như trong phim khoa học viễn tưởng cho những người bị tổn thương não. Fickel, với tư cách là nhà đầu tư tiên phong, đã đóng góp rất lớn vào công việc này.
Việc Fickel tham gia Bexorg là một trải nghiệm bất ngờ. Sau khi thành công rực rỡ với tiền mã hóa, ông âm thầm trở thành một trong những nhà tài trợ lớn nhất thế giới cho lĩnh vực khoa học trường thọ và nghiên cứu não bộ tiên tiến. Fickel đã đầu tư hơn 200 triệu USD vào nhiều công ty khởi nghiệp và phòng thí nghiệm nghiên cứu đại học, với mục tiêu kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh của con người và chuẩn bị cho sự chung sống giữa con người và trí tuệ nhân tạo. Ông thường xuyên đồng đầu tư cùng những nhà từ thiện nổi tiếng, giàu có như Bill Gates và Eric Schmidt. Đây là lần đầu tiên ông công khai nói về công việc của mình trong lĩnh vực này.
Tủ lạnh chứa các hộp đựng não lợn tại phòng thí nghiệm nghiên cứu Bexorg ở New Haven. Ảnh: Bloomberg Businessweek
Hành trình phi thường của Fickel bắt đầu vào năm 2016, khi Fickel 25 tuổi dùng toàn bộ 400.000 USD kiếm được từ công việc phát triển phần mềm và giao dịch cổ phiếu để đầu tư vào đồng tiền mã hóa non trẻ Ethereum. Lúc đó, Ethereum là một loại token ít người biết đến, giá giao dịch khoảng 80 cent. Ngày nay, Ethereum đã trở thành một trong những tài sản mã hóa phổ biến nhất, mỗi token có giá trị hơn 3.000 USD. Chỉ riêng khoản đầu tư này đã đủ đưa Fickel vào hàng tỷ phú.
Các tỷ phú tiền mã hóa thường nổi tiếng với những bữa tiệc xa hoa tại các thiên đường thuế và theo đuổi các cơn sốt tài chính tiếp theo. Trước đây, Fickel chỉ xuất hiện duy nhất một lần trên truyền thông chính thống vào năm 2018, khi tờ New York Times viết về ông trong bài có tiêu đề "Mọi người đều trở nên cực kỳ giàu có, còn bạn thì không". Trong bài viết, ông chụp ảnh cùng con mèo Bigglesworth của mình, được mô tả như một môn đồ của phong trào dân túy tiền kỹ thuật số. Bài viết cũng kể lại câu chuyện huấn luyện viên cá nhân của Fickel đã lời lớn nhờ nghe theo lời khuyên giao dịch của ông.
Fickel có gu thời trang, đôi khi cũng thích tiệc tùng, nhưng ông không giống như những người yêu tiền mã hóa điển hình. Ông thiên về khía cạnh trí tuệ của tiền mã hóa. Ông tài trợ cho các nghiên cứu hàn lâm về biến động giá giao dịch Ethereum, bao gồm một bài báo do giáo sư Timothy Roughgarden thuộc Đại học Columbia công bố năm 2020, một nhà nghiên cứu tiên phong trong lĩnh vực lý thuyết trò chơi thuật toán. Bài báo này đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định phí giao dịch Ethereum và kiềm chế xu hướng lạm phát của Ethereum.
Khi đại dịch COVID-19 bùng phát, Fickel bỗng nhiên cảm thấy chán ngán ngành tiền mã hóa. Để tìm nơi thoải mái hơn sống qua đại dịch và tránh nộp thuế thu nhập bang, năm 2020 ông chuyển từ San Francisco đến Austin, Texas. "Tôi quyết định làm một nhà sư trong một thời gian, tôi đọc rất nhiều sách," Fickel nói, người cao ráo, gầy gò, có thể xem là một vị tương lai gia vô tư. "Tôi đã làm trong ngành tiền mã hóa khá lâu rồi, giờ cần suy nghĩ về điều gì đó khác biệt."
Tại Texas, ông đọc các tác phẩm của những bậc thầy về trường thọ như Nir Barzilai và Aubrey de Grey, rồi chuyển sang các văn bản khoa học chuyên sâu hơn, tìm đến những nhà nghiên cứu uy tín dường như tin rằng đột phá lớn trong lĩnh vực trường thọ đang đến gần. Điều này hấp dẫn hơn nhiều so với sở thích mới của nhiều người yêu tiền mã hóa như NFT – thứ mà Fickel cho là vô cùng ngớ ngẩn. Ông quyết định trở thành một nhà đầu tư và nhà từ thiện, và bắt đầu gửi email tự giới thiệu tới các nhà sáng lập công ty khởi nghiệp, hỏi xem họ có muốn đưa ra lời khuyên về việc phân bổ vốn hay không. Như mong đợi, các nhà sáng lập rất vui mừng khi nhận được thư của ông.
Đến năm 2021, Fickel quyết định chính thức tham gia vào lĩnh vực đầu tư và từ thiện. (Ghi chú của người dịch: James Fickel hiện vẫn là một "cá voi" giao dịch tiền mã hóa tích cực, ví blockchain của ông thường xuyên thực hiện các giao dịch và chuyển tiền quy mô lớn.) Ông thành lập Quỹ Amaranth và thuê Alex Colville, một sinh viên trẻ lúc đó đang theo học tiến sĩ di truyền học tại Đại học Stanford, làm đối tác đầu tư chính. Họ cùng nhau bắt đầu phỏng vấn hàng chục nhà nghiên cứu và công ty khởi nghiệp, đồng thời đọc rất nhiều bài báo khoa học. Dù thiếu nền tảng học thuật, Fickel học rất nhanh, và sớm có thể trao đổi sâu sắc với các nhà khoa học, đánh giá được ai là người có tiềm năng nhất.
Trong 18 tháng đầu tiên sau khi thành lập Amaranth, công ty của Fickel đã đầu tư 100 triệu USD, trong đó 70% dành cho các công ty khởi nghiệp, phần còn lại dùng cho các dự án nghiên cứu học thuật kiểu "chinh phục mặt trăng". Amaranth đã đầu tư tổng cộng vào khoảng 30 công ty và nhóm nghiên cứu. Một số khoản đầu tư đầu tiên của Fickel bao gồm Cellular Longevity Inc (công ty phát triển thuốc giúp chó sống lâu hơn), Cyclarity Therapeutics Inc (công ty đang nghiên cứu liệu pháp đảo ngược sự tích tụ mảng xơ vữa động mạch và ngăn ngừa bệnh tim), và LIfT BioSciences (công ty đang phát triển loại tế bào mới có thể tiêu diệt khối u ung thư). Hiện nay, ông là nhà hỗ trợ lớn nhất của age1, một quỹ đầu tư mạo hiểm tập trung vào khoa học trường thọ, do Colville và Laura Deming – một nhà đầu tư nổi tiếng trong lĩnh vực này – cùng sáng lập.
Đối với một người đã kiếm được khối tài sản khổng lồ từ tiền mã hóa, Fickel có mức độ chấp nhận rủi ro cao hơn hẳn so với các nhà đầu tư khác – điều hoàn toàn dễ hiểu. Điều này thể hiện rõ qua sự quan tâm của ông đối với Magic Lifescience ở Mountain View, California. Công ty được thành lập năm 2021, ứng dụng công nghệ do Đại học Stanford phát triển trong nhiều năm để chế tạo một thiết bị cỡ máy nướng bánh mì, có thể chẩn đoán nhiều bệnh từ mẫu nhỏ nước tiểu, nước bọt và máu. Sự tương đồng với công ty chẩn đoán khởi nghiệp tai tiếng Theranos khiến công ty gặp khó khăn rõ rệt trong việc gây vốn. Nhưng những thách thức này không làm Fickel nản lòng; ông là người dẫn dắt vòng gọi vốn đầu tiên của Magic.
Ban đầu, Quỹ Amaranth cấp kinh phí cho những người làm việc ý nghĩa trong lĩnh vực Alzheimer và sức khỏe tinh thần, sau đó đi sâu vào lĩnh vực khoa học não bộ. Ngoài Bexorg, Fickel còn tài trợ cho E11 Bio – tổ chức phát triển công nghệ lập bản đồ não mới – và Forest Neurotech – công ty sản xuất thiết bị cấy ghép não phát xung siêu âm, nhằm nghiên cứu nguyên nhân gây rối loạn tâm thần và các bệnh thần kinh. Một khoản đầu tư gần đây nhất của quỹ là cấp 30 triệu USD cho một dự án bí mật tại Đại học Stanford mang tên Enigma, đang xây dựng một mô hình cấu trúc não đầy tham vọng, mô tả chi tiết hoạt động của từng neuron trong toàn bộ não bộ.
Theo Fickel, một phần lý do ông quan tâm đến dự án Enigma là vì nó có tiềm năng tạo ra biểu diễn số hóa của bộ não, từ đó giúp huấn luyện các hệ thống trí tuệ nhân tạo. Khi con người hiểu đầy đủ cơ chế hoạt động của não bộ, họ có thể sử dụng kiến thức đó để tạo ra một bộ não nhân tạo dưới dạng số hóa, đồng thời dùng dữ liệu liên quan và các mô hình AI để hiểu sâu sắc hơn cách chúng ta suy nghĩ và giá trị của chúng ta được hình thành như thế nào. Nếu may mắn, điều này có thể dẫn đến cách thức kết hợp an toàn hơn giữa con người và máy móc trong những năm tới. Fickel nói: "Khi chúng ta chuyển giao năng lực ở một chiều kích này hay khác, chúng ta thực sự không biết điều gì là an toàn và điều gì không. Chúng ta cần tìm ra cách để AI có được những giá trị và biểu diễn tương tự con người, và gắn kết các mô hình với năng lực của chúng ta, cho đến khi chúng ta hiểu rõ cách thiết kế những tư duy mạnh mẽ hơn một cách an toàn."
Zvonimir Vrselja ngồi trong phòng thí nghiệm tại Đại học Yale. Ảnh: Bloomberg Businessweek
Quay lại Bexorg, nhà khoa học Vrselja đang đi giữa các dãy thùng chứa não. Bên cạnh ông là Fickel và Joanne Peng, người trở thành Chánh Văn phòng mới của Amaranth sau khi Colville chuyển sang quản lý age1. Peng năm nay 24 tuổi, là một thần đồng công nghệ sinh học khác, cô nghỉ học hai năm để giành học bổng Thiel. Trong khi hoàn thành chương trình tại Đại học Princeton, Peng giúp Fickel đầu tư khối tài sản khổng lồ của ông.
Vrselja cố gắng trình bày tất cả tiến triển mà công ty khởi nghiệp đạt được kể từ lần cuối Fickel ghé thăm cách đây một năm. "Tất cả những gì bạn thấy — mã nguồn, phần cứng, phần mềm, dung dịch, mọi thứ — đều do chúng tôi tự tạo ra," ông nói. Công nghệ này được kỳ vọng có thể thử nghiệm các hợp chất và ảnh hưởng của chúng lên não theo cách mới, thay thế cho các thử nghiệm trên người. Hiện nay, cách duy nhất để đưa con người vào thử nghiệm thuốc là trải qua nhiều năm thử nghiệm trên động vật, dù vậy quá trình này vẫn tốn kém và khó khăn. "Phát triển thuốc đã khó, phát triển thuốc cho não còn khó hơn gấp bội," Vrselja nói.
Dịch thay thế máu do Bexorg tự chế tạo. Ảnh: Bloomberg Businessweek
Tuy nhiên, với hệ thống của Bexorg, các bộ não mắc bệnh như Alzheimer và Parkinson dường như có thể duy trì một số chức năng nhất định. Công ty cho biết mặc dù hoạt động tế bào trong các bộ não này vẫn tiếp tục, nhưng các neuron đã ngừng phóng điện, do đó chúng không có ý thức. Dĩ nhiên điều này khác xa thử nghiệm lâm sàng, nhưng hy vọng là việc thử nghiệm não bộ ở giai đoạn đầu sẽ tiết kiệm thời gian và tiền bạc, vì sẽ dễ dàng xác định được những hợp chất nào đáng được khám phá sâu hơn ngay từ đầu quy trình phát triển thuốc.
"Tôi không phải là nhà vật lý hay nhà thần kinh học," Fickel nói về triết lý đầu tư của mình, "điều tôi cố gắng làm là cùng các nhà khoa học hàng đầu xây dựng một mô hình tâm lý ở mức độ trừu tượng cao hơn, rồi thúc đẩy sự thay đổi thế giới theo cách tôi mong muốn."
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Bloomberg
