Giải mã gigagas: Nhà sáng tạo thuật ngữ Paradigm lại ra mắt một khái niệm mới, liệu có mở ra một mạch truyện mới?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Giải mã gigagas: Nhà sáng tạo thuật ngữ Paradigm lại ra mắt một khái niệm mới, liệu có mở ra một mạch truyện mới?
Việc tạo từ chưa bao giờ ngừng lại, việc thu hút khách hàng cũng chưa từng bắt đầu.
Chuyên sâu báo cáo Web3Bài viết: TechFlow
Phản bác câu chuyện, hiểu được câu chuyện, trở thành câu chuyện – đây là ba bước kinh điển trong làn sóng đầu cơ tiền mã hóa.
Tuy nhiên, việc hình thành một câu chuyện thường bắt nguồn từ một thuật ngữ nghe có vẻ cao cấp, ví dụ như intent (ý định), mô-đun hóa, song song hóa... Nghe ngắn gọn, mạnh mẽ, khiến người ta nửa hiểu nửa không — đúng kiểu cảm giác công nghệ "gợi cảm" mà nó nhắm tới.
Nhưng nếu bạn hỏi những từ này bắt nguồn từ đâu, quỹ VC hàng đầu Paradigm xứng đáng được phong danh hiệu “nhà sáng tạo từ ngữ”.
Vào tháng 7 năm ngoái, Paradigm giới thiệu mười xu hướng mà họ đang theo dõi, lần đầu tiên đề cập đến khái niệm lấy intent làm trung tâm (intent-centric).
Thế là khái niệm intent nhanh chóng lan rộng; các dự án đua nhau gắn mác từ khóa hot, chỉ bằng hai chữ “intent”, yêu cầu đơn giản là “cải thiện trải nghiệm người dùng” cũng được đóng gói thật mỹ miều; cụm “giao thức dựa trên intent” cũng trở thành phần chú thích bắt buộc trong tiểu sử Twitter của các dự án mới.
Gần đây, “nhà sáng tạo từ ngữ” Paradigm lại ra tay, CTO của họ vừa đăng bài viết mang tên Reth's path to 1 gigagas per second, and Beyond (tạm dịch: Hành trình của Reth tiến tới 1 gigagas mỗi giây và xa hơn nữa), trong đó từ khóa nổi bật chính là "gigagas".
Giga dịch trực tiếp là đơn vị số lượng quen thuộc, tức tỷ hoặc giga; còn gas rõ ràng là phí gas mà chúng ta đã biết.
Nhưng khi ghép hai từ lại — mười tỷ gas?
Ừm, vẫn là cảm giác quen thuộc: ngắn gọn, súc tích, nửa hiểu nửa không, huyền bí mà uy lực.
Từ TPS sang GPS, tiêu chuẩn mới của nhà sáng tạo từ ngữ
Thực tế, gigagas mà Paradigm vừa đưa ra liên quan đến hiệu năng blockchain.
Theo tư duy thông thường, để đánh giá một blockchain nhanh hay chậm, chúng ta dùng TPS (số giao dịch xử lý mỗi giây) làm thước đo.
Tuy nhiên, CTO của Paradigm cho rằng “gas tiêu thụ mỗi giây” (Gas Per Second - GPS) mới là tiêu chí đo lường chính xác hơn. Bởi vì:
-
Đo lường khối lượng tính toán: Gas là đơn vị đo lượng công việc tính toán cần thiết để thực hiện một thao tác (như giao dịch hoặc hợp đồng thông minh), do đó GPS phản ánh chính xác hơn lượng tính toán mạng có thể xử lý mỗi giây.
-
Thể hiện dung lượng và hiệu suất: Sử dụng GPS làm chỉ số hiệu suất giúp hiểu rõ hơn về khả năng và hiệu quả của blockchain, hỗ trợ đánh giá chi phí hệ thống.
-
Chống lại tấn công DOS: Chuẩn hóa chỉ số hiệu suất thành GPS giúp phòng chống tốt hơn các cuộc tấn công từ chối dịch vụ (Denial of Service - DOS), vốn có thể lợi dụng các phương pháp đo lường kém chính xác hơn.
-
So sánh hiệu suất giữa các chuỗi: Dùng GPS giúp so sánh hiệu suất giữa các chuỗi tương thích EVM khác nhau, vì các chuỗi khác nhau có thể có độ phức tạp tính toán khác nhau trong xử lý giao dịch.
Do đó, dùng GPS thay TPS để đánh giá hiệu suất blockchain sẽ tốt hơn. Trong bài viết, Paradigm đề xuất cộng đồng EVM nên áp dụng lượng gas mỗi giây làm chỉ số tiêu chuẩn, đồng thời kết hợp với các chiều định giá gas khác để xây dựng một tiêu chuẩn hiệu suất tổng hợp.
Nếu theo cách tiếp cận của Paradigm, dùng lượng gas tiêu thụ mỗi giây để đánh giá toàn diện hiệu suất mạng EVM, đồng thời tính đến cả chi phí tính toán và lưu trữ, thì thứ hạng GPS của các L1 và L2 phổ biến hiện nay sẽ như sau:
*Ghi chú TechFlow: Dữ liệu trong bảng tính bằng mg, là milligas, tức “một phần nghìn gas”. Giá trị càng lớn, nghĩa là mạng blockchain có thể xử lý khối lượng tính toán mỗi giây càng lớn, tức hiệu suất càng cao. Theo bảng, opBNB là mạng cao nhất trong danh sách.
Điều này có nghĩa so với các mạng blockchain khác, opBNB trong bài có thể thực hiện nhiều phép tính hơn trong cùng một đơn vị thời gian, xử lý được nhiều giao dịch hoặc hợp đồng thông minh hơn, phức tạp hơn. Tuy nhiên, việc đánh giá hiệu suất cũng cần xem xét các yếu tố khác như mức độ an toàn mạng, mức độ phi tập trung và cấu trúc phí.
1 gigagas, VC tự thân vận động xây hạ tầng
Tuy nhiên, điều Paradigm muốn làm không dừng lại ở những con số trong bảng trên, mà là đưa GPS lên mức 1 gigagas, tức blockchain có thể tiêu thụ 1 tỷ đơn vị gas mỗi giây.
Từ lâu, Paradigm đã bắt tay vào phát triển Reth bằng ngôn ngữ Rust, một client thực thi của Ethereum.
Mục tiêu của Reth là tối ưu hiệu suất thực thi, tăng số lượng đơn vị “gas” có thể xử lý mỗi giây, từ đó nâng cao hiệu năng toàn bộ mạng Ethereum.
Theo dữ liệu công bố trong bài viết, Reth hiện đã đạt mức 100-200 MB gas mỗi giây (bao gồm khôi phục người gửi, thực thi giao dịch và tính toán trie cho từng khối). Vì vậy, để đạt mục tiêu 1 Gigagas mỗi giây, cần mở rộng thêm 10 lần nữa.
Giải pháp Paradigm đưa ra là thực hiện mở rộng dọc (vertical scaling) và mở rộng ngang (horizontal scaling) đối với Reth do chính họ phát triển.
Cụ thể mở rộng như thế nào, phần này khá kỹ thuật, không phù hợp với độc giả phổ thông, nên chúng tôi đã đơn giản hóa để nhanh chóng nắm được đại ý.
Mở rộng dọc giống như thay động cơ mạnh hơn hoặc tăng thêm bộ nhớ cho một chiếc máy, giúp nó chịu tải được khối lượng công việc lớn hơn. Mục đích chính là nâng cao khả năng xử lý của một server hoặc node đơn lẻ.
Các phương pháp cụ thể mà Paradigm nghĩ đến bao gồm:
-
JIT / AOT EVM: Thông qua biên dịch tức thời (JIT) hoặc biên dịch trước (AOT) cho EVM, giảm chi phí hoạt động của bộ thông dịch EVM, từ đó tăng tốc độ xử lý giao dịch đơn luồng. Được cho là có thể cắt giảm thời gian thực thi xuống một nửa.
-
EVM song song: Tận dụng bộ xử lý đa nhân để thực thi EVM, có thể xử lý đồng thời nhiều giao dịch hơn. Bởi vì trước đây tới 80% giao dịch EVM không có phụ thuộc xung đột lẫn nhau, nên có thể thực thi song song.
-
Song song, theo dây chuyền, sửa đổi gốc trạng thái: Giảm chi phí tính toán gốc trạng thái. Việc tính toán gốc trạng thái chiếm phần lớn thời gian tạo khối, trên 75%, nên tối ưu điểm này là bước then chốt nâng cao hiệu quả đáng kể.
Còn mở rộng ngang tương đương việc thêm nhiều đơn vị xử lý vào hệ thống, giống như thêm nhiều dây chuyền sản xuất vào một nhà máy lớn. Bằng cách bổ sung thêm các đơn vị xử lý để phân chia khối lượng công việc, từ đó mở rộng tổng thể hệ thống mà không làm tăng áp lực cho từng node riêng lẻ.
Các phương pháp cụ thể mà Paradigm nghĩ đến bao gồm:
-
Reth đa Rollup: Giảm chi phí vận hành khi chạy nhiều rollup, nghĩa là có thể khởi động nhiều rollup trong cùng một tiến trình, từ đó giảm thiểu chi phí vận hành khi chạy hàng ngàn rollup.
-
Reth bản chất đám mây: Mở rộng dung lượng bằng cách phân tán nhiệm vụ ra nhiều máy. Điều này tương tự kiến trúc điện toán đám mây, cho phép hệ thống tự động mở rộng theo nhu cầu, sử dụng lưu trữ đối tượng đám mây để lưu dữ liệu lâu dài.
Không hiểu rõ các phần này cũng chẳng sao, chúng ta chỉ cần biết bản chất vấn đề là:
Paradigm tự phát triển một client Ethereum, tự đề xuất tiêu chuẩn mới đo hiệu suất EVM, và muốn dùng mọi cách để đưa tiêu chuẩn mới này (GPS) lên mức 1 gigagas.
Một VC dẫn đầu “cuộn” hạ tầng, dồn sức tăng hiệu năng, cuối cùng đạt hiệu suất thực thi vượt xa Ethereum hiện tại và các chuỗi công khai EVM khác, khiến blockchain tiêu thụ được nhiều gas hơn, thực hiện được nhiều tác vụ hơn trong mỗi đơn vị thời gian, mở đường cho chuỗi có thể gánh vác các ứng dụng quy mô lớn.
Từ đây cũng thấy rõ, Paradigm vừa bỏ tiền đầu tư cho người khác làm L1/L2, lại tự thân xuống tay đầu tư nguồn lực phát triển hiệu năng, đặt cược đa hướng để hạ tầng ngày càng tốt hơn.
Sáng tạo từ ngữ không ngừng, thu hút khách hàng chưa từng bắt đầu
Rõ ràng, gigagas là một khái niệm cứng cỏi hơn nhiều, không dễ tiếp cận như “intent” để ai cũng có thể nhảy vào.
Có lẽ trong tương lai, các chuỗi L1/L2 sẽ khoe thành tích đạt 1 gigagas thậm chí cao hơn; nhưng các dự án lớp ứng dụng có thể không liên quan trực tiếp đến từ này.
Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay thiếu các câu chuyện hấp dẫn, có thêm một khái niệm mới cũng đồng nghĩa có thêm cơ hội thu hút sự chú ý.
Giáo sư Phan cũng nhận định sắc bén rằng, việc tạo từ trong lĩnh vực mã hóa cần dễ đọc, dễ hiểu và có tính nguyên bản. Xét theo góc độ này, gigagas đáp ứng đủ các điều kiện, thực sự tạo cảm giác mới lạ khi nhìn vào.
Chỉ là, hiện tại đã có quá nhiều L1/L2, quá nhiều câu chuyện và khái niệm mới về hiệu suất, đua nhau nối tiếp nhau, vậy ứng dụng thực sự đáng chú ý ở đâu?
Hay là cứ xây hạ tầng thật mạnh, rồi ứng dụng rồi sẽ xuất hiện? Vậy thì tất cả nên tập trung “cuộn” hạ tầng trước?
Theo quan điểm của người viết, tầm quan trọng của gigagas có lẽ không bằng gigauser (một tỷ người dùng). Có thể hiệu năng là điều kiện tiên quyết để đạt quy mô người dùng, nhưng hiệu năng chưa chắc đã tự động mang lại người dùng.
Việc cải thiện trải nghiệm sản phẩm mã hóa một cách thực chất và thu hút người dùng thực sự vẫn còn là một chặng đường dài phía trước.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
