Một cuối tuần tăng 20 lần, mùa hè AI của thị trường tiền mã hóa sắp bắt đầu
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Một cuối tuần tăng 20 lần, mùa hè AI của thị trường tiền mã hóa sắp bắt đầu
Từ đầu năm nay, các dự án mới và cũ trong lĩnh vực AI cùng phát triển mạnh mẽ.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Joyce, BlockBeats
Biên tập: Jack, BlockBeats
Sau một tuần điều chỉnh, lĩnh vực AI lại bùng nổ. Nhìn trên thang thời gian nửa năm gần đây, các token dự án trong lĩnh vực AI liên tục tăng giá, với WLD, RNDR, AGIX, FET và nhiều token khác đều tăng vài lần. Trong tháng kể từ đầu tháng 2 đến nay, rất nhiều dự án AI mới đã xuất hiện, với mức tăng giá vượt 5 lần, thậm chí hàng chục lần chỉ trong chưa đầy hai tuần. Vì sao lĩnh vực AI lại phát triển mạnh mẽ khắp nơi, thể hiện đà tăng bền vững và mạnh mẽ như vậy? Những dự án mới nào đang tạo ra hiệu ứng sinh lời rõ rệt? Câu chuyện AI vốn được cho là khó hiểu trước đây đã nâng đỡ làn sóng dự án mới dồn dập ra mắt như thế nào? BlockBeats sẽ thảo luận những vấn đề này trong bài viết dưới đây.
Ai đang thúc đẩy lĩnh vực AI?
Các quỹ VC tiền mã hóa tiếp tục "shill"
Song hành với thế giới Web2, “AI” đã trở thành từ khóa thường xuyên xuất hiện trong các báo cáo triển vọng năm của các tổ chức đầu tư lớn vào cuối năm 2023. Như Messari từng viết trong dự báo đầu tư năm 2024: “AI đã trở thành hiện tượng mới trong lĩnh vực công nghệ. Lần này chúng ta lại trở thành người ngoài cuộc.”
Tommy, đồng sáng lập Delphi Digital – đơn vị đã đầu tư vào 14 dự án AI x Crypto – từng viết bài khẳng định: “Tôi tin rằng chúng ta đang tiến tới một thế giới với hàng tỷ mô hình AI. Dù là mỗi cá nhân tải xuống và cá nhân hóa các mô hình mã nguồn mở này, hay các dự án và công ty xây dựng bộ mô hình riêng cho các trường hợp sử dụng cụ thể (ví dụ như cung cấp LP cho Uniswap, phân tích rủi ro sàn giao dịch, hoặc trợ lý phân tích AI tại Delphi).”
Nghiên cứu chuyên sâu về lĩnh vực AI cũng đang được thực hiện. Vitalik từng viết một bài hồi tháng Một phân tích tiềm năng và thách thức của ứng dụng Crypto+AI; Galaxy Digital cũng có bản phân tích dài về mô hình kinh doanh và hạn chế của các dự án AI tiêu biểu hiện nay. Mọi dấu hiệu cho thấy thị trường đang cực kỳ lạc quan về tương lai của lĩnh vực AI trong năm 2024.
Dấu hiệu từ các “ông lớn AI”
Việc kết hợp AI x Web3 nên theo hướng nào? Rõ ràng, để hâm nóng lĩnh vực AI, “nguồn lửa” nằm ở các ông lớn AI truyền thống. Hai câu nói “AI đại diện cho năng suất, Web3 đại diện cho quan hệ sản xuất” và “làm lại mọi thứ của Web2 theo cách của Web3” có thể dùng để giải thích câu chuyện mà phần lớn các dự án AI trong không gian mã hóa hiện nay đang theo đuổi.
Nhìn lại diễn biến thị trường từ đầu năm đến nay, có thể thấy nhiệt độ của lĩnh vực AI vẫn duy trì ở mức cao, liên tục có những dự án nổi bật lên ngôi, tạo nên cảnh tượng “đua nhau nở rộ”.
Ngày 16/2, mô hình AI lớn mới Sora của OpenAI ra đời, thu hút sự chú ý lớn từ ngành AI. Trên Ethereum, một meme mang tên Sora đã tăng hơn 1.000 lần trong vòng 12 giờ. Sau đó, dự án AI Worldcoin do Sam Altman – nhà sáng lập OpenAI – sáng lập cũng tăng hơn 300% trong hai tuần.
Chip NVIDIA đáp ứng nhu cầu xử lý vẫn là mặt hàng khan hiếm đối với các hãng lớn. Rạng sáng ngày 22/2, NVIDIA công bố báo cáo tài chính quý IV, doanh thu quý mới đạt 22,1 tỷ USD, vượt xa mức kỳ vọng 20,4 tỷ USD của các nhà phân tích. Theo báo cáo, cổ phiếu NVIDIA đã tăng 63% trong hai tháng đầu năm.
Trước đây, mặc dù tiềm năng phát triển của AI đã được thừa nhận, nhưng so với các lĩnh vực khác như DeFi hay GameFi, lĩnh vực AI thường bị coi là “có tiếng mà không có miếng” vì thị trường không hiểu rõ. Tuy nhiên, sự xuất hiện của Sora và màn trình diễn ấn tượng của NVIDIA khiến ngày càng nhiều người chú ý đến tiềm năng phát triển của các dự án AI. Vào đầu tháng 2, toàn bộ lĩnh vực AI trải qua đợt tăng giá đồng loạt.
Nhà đầu tư nhỏ lẻ sợ bỏ lỡ cơ hội, các dự án mới tiếp nhận sức nóng
Tại sao đà tăng giá liên tục của WLD khiến tất cả đều ngạc nhiên? Một nguyên nhân có thể là, khi các dự án AI bước vào tầm ngắm cộng đồng, hầu hết đã trải qua giai đoạn “phát hiện giá trị”.
Render Network – giải pháp kết xuất phi tập trung dựa trên GPU – token RNDR đã tăng hơn 450% trong nửa năm qua, chạm mức đỉnh cao như thời điểm phát hành năm 2022, vốn hóa vượt 2,7 tỷ USD. Dự án sổ cái trí tuệ nhân tạo Fetch.AI ra đời từ năm 2019, tăng hơn 240% trong 20 ngày gần nhất, hiện đã gấp đôi mức đỉnh chu kỳ tăng giá trước. Các token AI khác như AGIX, ARKM cũng tăng 2-3 lần trong vòng hai tuần.
Trái: Biểu đồ ngày RNDR; giữa: Biểu đồ tuần FET; phải: Biểu đồ ngày AGIX
Ý chí mua vào của thị trường tiền mã hóa đã đủ mạnh, nhưng phần lớn các dự án AI ra đời từ hơn một năm trước. Với khái niệm AI chưa được chứng minh giá trị, trường hợp sử dụng chưa rõ ràng, tâm lý “mua mới chứ không mua cũ” đã làm chùn bước một bộ phận nhà đầu tư đang quan sát.
Do đó, dù là bắt đầu từ nhu cầu xử lý căng thẳng và kể một câu chuyện hấp dẫn theo phong cách Web3, hay trực tiếp áp dụng công nghệ AI vào lĩnh vực Web3 như một Dapp ở lớp ứng dụng để tăng cường hệ sinh thái, dường như chỉ cần câu chuyện hợp lý, thậm chí là sao chép ý tưởng dự án trước đó, cũng có thể thu hút dòng thanh khoản lớn từ tâm lý lo sợ bỏ lỡ và ngại giá cao.
Dự án AI nào đang tăng giá?
Cần lưu ý rằng, khác với các lĩnh vực khác, mô hình định giá và bản thân lĩnh vực AI vẫn chưa rõ ràng. Nhiều dự án AI vốn hóa nhỏ được các "thợ săn alpha" lan truyền sớm ở đợt đầu tiên và thành công thu hút thanh khoản. Xem những dự án này như “meme có câu chuyện công nghệ” là phù hợp hơn cả.
Hiện tại, các dự án AI mới lần lượt đạt mức tăng khoảng 10 lần so với giai đoạn đầu – tương tự như xu hướng của các dự án AI trong chu kỳ tăng giá trước. Nhưng khác biệt là, chịu ảnh hưởng từ NVIDIA và OpenAI, lĩnh vực AI trong chu kỳ tăng giá này nhận được nhiều sự chú ý và kỳ vọng hơn trước, do đó không thể đơn giản áp dụng đường cong của các chu kỳ trước để đánh giá đợt tăng giá AI hiện nay.
Vốn hóa nhỏ, nở rộ khắp nơi
Trong lĩnh vực AI, câu chuyện dễ kể và dễ hiểu nhất là hướng tính toán phi tập trung, trong đó “thị trường hai bên cung cấp phần cứng GPU” đã quen thuộc với thị trường.
Tháng trước, các dự án theo mô hình “chia sẻ GPU” cho dịch vụ tính toán/đám mây phi tập trung xuất hiện dày đặc và gần đây đều có biểu đồ tăng trưởng ấn tượng. BlockBeats từng đề cập dự án thuê GPU Node AI ($GPU) trong bài viết “Token AI tăng mạnh, bạn đã đầu tư vào 10 dự án Alpha này chưa?”, khi đó giá ở mức 0,22 USD. Sau một tuần điều chỉnh, $GPU đã phá mốc 0,3 USD vào thứ Hai tuần này, sau đó tiếp tục tăng lên vùng 1,2 USD.
Ngoài Node AI ($GPU), các dự án cùng thời điểm tập trung vào chia sẻ GPU như NetMind.AI ($NMT), NodeSynapse ($NS) cũng có đà tăng tương tự. Đáng chú ý, trang web chính thức của NetMind.AI công bố thông tin chi tiết về đội ngũ sáng lập, tất cả đều là người Trung Quốc.
Trái: Node.AI; giữa: NetMind.AI; phải: NodeSynapse
Tuy nhiên, dịch vụ thuê GPU không phải câu chuyện mới trong chu kỳ tăng giá này. Clore.ai ($CLORE) ra đời năm ngoái cũng từng tăng hơn 10 lần, nhưng không duy trì đỉnh lâu trước khi giảm trở lại; đợt sốt AI đầu tháng 2 cũng kéo $CLORE tăng, nhưng chưa vượt được mức cao trước đó.
Akash, nền tảng cung cấp thị trường điện toán đám mây thành lập năm 2022, cũng đã ra mắt mạng thử nghiệm chuyên về thuê GPU vào năm ngoái. Token AKT của nó đã tăng gần 5 lần trong nửa năm qua. Nhưng thành tích này vẫn còn thua xa so với các dự án mới nổi.
Hệ sinh thái TAO
Như đã biết, ba yếu tố cốt lõi của AI là dữ liệu, thuật toán và sức mạnh tính toán. Bittensor nhắm đến hướng thuật toán, xây dựng một kiến trúc mạng gồm nhiều mạng con kết nối với nhau, cho phép bất kỳ ai tạo mạng con với động lực tùy chỉnh và các trường hợp sử dụng mô hình AI khác nhau. Hiện tại, vốn hóa TAO vượt 4 tỷ USD, giá duy trì đi ngang trong khoảng 600-700 USD suốt một tháng. Ngắn hạn, TAO có thể chưa mang lại lợi nhuận cao cho holder, nhưng nhiều dự án trên hệ sinh thái Bittensor đang tỏa sáng.
OpSec định vị mình là nhà cung cấp mạng hạ tầng vật lý phi tập trung trên Bittensor, với các sản phẩm bao gồm cổng triển khai dự án phi tập trung OpSecCloud Bot, proxy OpSecure Mesh và sản phẩm RDP OpSec Cloudverse.
Kể từ khi OpSec ra mắt mạng thử nghiệm V2 vào ngày 14/2, token của nó đã bắt đầu tăng giá, đạt đỉnh sau khi tăng hơn 150% trong một tuần, hiện đã điều chỉnh giảm 10%. OpSec vẫn tiếp tục cập nhật, ngày 4/3 tuyên bố khởi động Cloudverse Epoch 1, giúp người dùng triển khai nút dễ dàng hơn, đồng thời mở cộng đồng Discord. Theo nhóm phát triển, Cloudverse đã bán được hơn 500 nút trong 24 giờ đầu sau khi ra mắt.
Ngoài OpSec, giao thức cho vay Tao Bank ($TBANK) trên mạng Bittensor cũng xuất hiện trong bài đăng của các thợ săn alpha; token thí nghiệm Tao Accounting System ($TAS) cũng đạt mức tăng 7 lần trong 3 ngày.
Dây chuyền dự án AI: Làm sao để nhanh chóng tạo tiếng vang?
Khó hiểu về kỹ thuật, chu kỳ xây dựng dài, “hiệu quả chậm” là một trong những lý do khiến lĩnh vực AI trước đây không được đánh giá cao. Nhưng tại sao lại có quá nhiều dự án AI xuất hiện trong thời gian ngắn? BlockBeats nhận thấy các dự án giai đoạn đầu này có những “chiêu bài khởi nghiệp” giống nhau.
Chọn câu chuyện dễ vẽ nhất
Trong các dự án AI mới xuất hiện quanh tháng 2, nhiều dự án tự định vị là thị trường thuê GPU. Vì đã có tiền lệ thành công trước đó, tâm lý mua vào của thị trường rất mạnh. Tuy nhiên, thực tế chưa ai biết các dự án này dựa vào đâu để điều phối và sử dụng nguồn lực tính toán họ thu thập được.
Lấy ví dụ Node.AI (GPU) – liên tục lập đỉnh mới, tăng gần 20 lần trong hai tuần và vẫn đang tăng – mặc dù trang web hiển thị số lượng nút hoạt động và giá thuê GPU các loại, nhưng hiện tại Node.AI mới chỉ hoàn thành các bước “khởi động trang web và Dapp NodeAI” cùng “phát hành công bằng $GPU”.
Trước đó, từng có thành viên cộng đồng chỉ ra rằng Node.AI chỉ cung cấp một bảng Google để thu thập khách hàng muốn thuê sức mạnh tính toán GPU, không có kế hoạch triển khai thực tế. Trước khi người dùng thật sự có thể cung cấp nút tính toán để cho thuê, dự án cần trải qua các giai đoạn như mở cổng đặt cược token, ra mắt chương trình mời gọi, v.v.
Không phải dự án nào cũng duy trì được ánh hào quang suốt nhiều ngày. Token DecentraNode ($DENODE), cũng mô tả dịch vụ thuê GPU trong whitepaper, sau khi ra mắt đã tăng hơn 20 lần trong 4 ngày, nhưng sau đó sụt giảm hơn 80% trong 2 ngày tiếp theo.
Ngày 4/3, một dự án thuê GPU mới Rent AI công bố ra mắt token ($RENT). Từ biểu đồ giá có thể thấy, $RENT tăng hơn 20 lần trong 4 giờ đầu sau khi niêm yết, nhưng sau đó bắt đầu giảm liên tục, 16 giờ sau khi ra mắt, giá quay về mức ban đầu. Khác với Node.AI, Rent AI đã mở kênh đặt cược token ngay từ lúc ra mắt.
Ngoài ra, GPUBot xuất hiện ngày 29/2, với điểm bán là người dùng có thể bán/thuê CPU/GPU trên Telegram mà không cần KYC, tăng hơn 440% trong 24 giờ gần nhất, nhưng số địa chỉ holding token chỉ hơn 700.
Ngoài dịch vụ thuê GPU, robot trò chuyện AI thông minh cũng là hướng phổ biến được các dự án mới lựa chọn. Robot dự đoán AI SpectreAI ($SPECTRE) tăng sáu lần trong hai tuần; dự án robot AI mocai xây dựng trên mạng EVM song song Monad có giá LBP 0,125 USD; dù bị phát hiện phiên bản Beta có thể chỉ là API ChatGPT, nhưng không ngăn được token tăng hơn 360% trong bốn ngày kể từ khi ra mắt.
Ai cũng là thành viên “Chương trình Nhà phát triển NVIDIA”
Sau khi ra mắt website và whitepaper, làm sao thu hút sự chú ý của cộng đồng? Trước tiên đương nhiên là được KOL nhắc đến – “là dự án AI, đang ở giai đoạn sớm” là điểm bán tốt nhất. Danh sách người theo dõi sớm của một số dự án AI thường có những “thợ săn alpha” quen thuộc, và nhóm Telegram của dự án cũng thường có bot cảnh báo giao dịch mua token.
Ngoài ra, BlockBeats quan sát thấy phần lớn các dự án AI mới đều tuyên bố đã tham gia Chương trình Nhà phát triển NVIDIA, và dùng cụm từ “thiết lập quan hệ hợp tác với NVIDIA” khi công bố.
Thực tế, Chương trình Nhà phát triển là hoạt động NVIDIA triển khai nhằm cung cấp công cụ, tài nguyên và đào tạo cho các nhà phát triển, nhà nghiên cứu và sinh viên, hỗ trợ các đội ngũ phát triển ứng dụng dựa trên công nghệ NVIDIA. Việc tham gia Chương trình Nhà phát triển NVIDIA không đồng nghĩa với việc “thiết lập quan hệ hợp tác với NVIDIA”. Nhóm phát triển dự án chỉ có quyền truy cập kho SDK, danh mục GPU NVIDIA, công cụ, đào tạo và các tài nguyên khác.
Một số dự án tham gia Chương trình Nhà phát triển NVIDIA
Ngoài Chương trình Nhà phát triển NVIDIA, các chương trình khác như IBM Elite, Google và Microsoft Developer Program cũng xuất hiện trong danh sách “quan hệ đối tác” của nhiều dự án AI.
Liên kết hợp tác
Nhóm phát triển có đang làm thật không? Chu kỳ triển khai vận hành của các dự án AI thường rất dài. Nói chung, khi cộng đồng đánh giá độ tin cậy của một dự án, mối quan hệ hợp tác thường là một trong những chỉ số tham khảo quan trọng. Do đó, có thể thấy một số dự án AI cập nhật quan hệ hợp tác rất thường xuyên.
Ví dụ như Vault – blockchain L1 thành lập năm 2023 – trong 11 ngày đã có 8 dự án AI hợp tác, bao gồm: MineAI (chia sẻ GPU), NodeSynapse (lưu trữ máy chủ), SyntaxErc (công cụ thiết kế AI), SpectreAI (robot dự đoán AI), DecentraNode (dịch vụ thuê GPU), MultiDexAI (DEX AI), SmartAudit AI (công cụ kiểm toán AI), SmartMoney (công cụ giao dịch trên chuỗi điều khiển bởi AI).
Đối với AigentX – vốn định vị giúp các dự án Web3 xây dựng giải pháp vận hành tùy chỉnh điều khiển bởi AI – thì mối quan hệ hợp tác này mang lại lợi ích đôi bên. Trong nửa tháng qua, AigentX đã công bố hợp tác với 14 dự án khái niệm AI: NodeSynapse, SmartAudit AI, DecentraNode, SmartMoney, Blendr Network (chia sẻ GPU), BetAI (nền tảng cá cược AI), ShellifyAI (dự án cờ bạc AI), VirtuMate (trợ lý trò chuyện thông minh), Artemisai (công cụ giao dịch AI), BuildAI (công cụ Telegram), aph5nt (mạng con Bittensor), Volumint (công cụ giao dịch AI), DeCloud (dịch vụ đám mây phi tập trung), Node.AI (dịch vụ thuê GPU).
Kết luận
Số lượng lớn dự án AI xuất hiện dồn dập, trong các bài shill của thợ săn alpha, trong bảng xếp hạng giao dịch nóng trên chuỗi, lĩnh vực AI đã trở thành cái tên quen thuộc. Có những dự án tăng giá bền vững, cũng có những dự án hôm sau đã "cắt chân".
Dự án dẫn đầu lĩnh vực AI là gì? Đây là câu hỏi khó trả lời. Nhiều người sẽ nhắc đến Bittensor (TAO), có lẽ chủ yếu vì vốn hóa của Bittensor đứng đầu trong lĩnh vực AI, nhưng hiện tại Bittensor chưa có trường hợp sử dụng thực tế, và cũng không tìm được dự án AI thứ hai làm việc tương tự. Không gian tăng giá của Bittensor lớn đến đâu? Tốc độ phát triển ra sao? Không có dự án tương tự để so sánh – đây là một dự án độc đáo trong lĩnh vực AI.
Trong hướng tính toán phi tập trung, Render Network – dự án có sự hậu thuẫn từ các công ty lớn truyền thống với nghiệp vụ kết xuất mạnh – hiện đang đối mặt với sự xuất hiện của đối thủ đáng gờm io.net. Tuy nhiên, dường như hiện tại các dự án này đang mở cửa chia sẻ nguồn cung GPU, hướng đi này vẫn đang ở giai đoạn hỗ trợ lẫn nhau, tích lũy năng lượng.
Không có dự án dẫn đầu có lẽ là thời điểm tốt nhất để khai thác hiệu ứng sinh lời. Khác với các lĩnh vực khác, các dự án DeFi có thể được phân tích qua TVL, hệ sinh thái blockchain, v.v., cơ chế DeFi cũng có thể hiểu được nhờ tham chiếu mô hình tài chính truyền thống. GameFi có thể cảm nhận qua studio game, thiết kế hệ thống kinh tế, tiến độ phát triển game, cộng đồng, v.v. Nhưng nên phân tích một dự án AI theo góc độ nào?
Về mặt lợi nhuận ngắn hạn, các yếu tố như bài đăng Twitter, giao diện website, whitepaper, vận hành Telegram, hệ sinh thái Discord... đều có thể truyền tải thông tin về việc nhóm phát triển “có đang làm thật” hay không, và kỳ vọng thị trường ra sao. Về cơ bản, logic đầu tư vào dự án sớm tương tự như đầu cơ meme: xem vốn hóa, số lượng địa chỉ holding, có KOL nhắc đến hay không, liều lĩnh nhưng thận trọng, chốt lời kịp thời. Nhìn vào xu hướng các dự án đã xuất hiện, chỉ cần vào sớm và rút lui đúng lúc, đều có thể đạt lợi nhuận tốt.
Dài hạn, khác với các lĩnh vực khác, các hướng nhỏ trong lĩnh vực AI khác biệt lớn và đều đang trong quá trình khám phá. Tính toán phi tập trung là AI hay DePIN? Ngoài việc đóng gói lại GPT, lớp ứng dụng còn có thể kể câu chuyện gì? Ngoài các dự án AI hiện tại phần lớn tạm xem như meme, thị trường hiện vẫn có những “lão tướng” từng thành công trước như Bittensor, Render, Arkham… và cũng không thiếu những dự án như io.net, Scopechat, Ritual – liên tục xây dựng, kỳ vọng cao nhưng chưa phát hành token.
Đêm qua, Fetch.ai vừa công bố dự án đầu tư cơ sở hạ tầng quy mô 100 triệu USD “Fetch Compute”, đồng thời io.net công bố hoàn tất vòng gọi vốn Series A 30 triệu USD với sự tham gia của các quỹ đầu tư đình đám như Hack VC, Multicoin Capital. Liệu 2024 có đón “mùa hè AI” hay không vẫn chưa biết, nhưng điều chắc chắn là câu chuyện AI x Crypto sẽ ngày càng rõ ràng hơn.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
BlockBeats
