Sự trỗi dậy của ETF Bitcoin giao ngay: Góc nhìn từ Nam Phi
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Sự trỗi dậy của ETF Bitcoin giao ngay: Góc nhìn từ Nam Phi
Từ góc độ Nam Phi, việc nắm giữ tài sản kỹ thuật số thông qua các quỹ ETF niêm yết có thể mang lại lợi ích về thuế.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Wiehann Olivier
Biên dịch: TaxDAO
Trong thập kỷ qua, các tài sản kỹ thuật số dựa trên blockchain như Bitcoin đã phát triển thành một hạng mục tài sản trị giá hàng tỷ đô la Mỹ, cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau cho cá nhân và doanh nghiệp. Ban đầu được thiết kế như một phương tiện thanh toán ngang hàng, Bitcoin hiện đã chuyển mình đáng kể để trở thành một tài sản có thể đầu tư.
Sự chuyển đổi này thúc đẩy việc tích hợp các tài sản dựa trên blockchain vào ngành dịch vụ tài chính truyền thống, từ đó làm gia tăng nhu cầu xây dựng các khung khổ quy định.
Khi hạng mục tài sản ngày càng trưởng thành, các phương pháp lưu ký cũng phát triển theo. Những người đi đầu thường tự lưu ký (self-custody) tài sản kỹ thuật số của họ vì dịch vụ lưu ký không dễ tiếp cận.
Tuy nhiên, khi ngành công nghiệp phát triển, các mô hình kinh doanh mới xuất hiện, bao gồm cả những nhà lưu ký chuyên biệt và nhà lưu ký kết hợp. Loại thứ hai còn được gọi là sàn giao dịch tiền mã hóa hoặc tài sản kỹ thuật số. Các sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số này cung cấp giải pháp thay thế cho việc tự lưu ký, đồng thời hoạt động như thị trường giao dịch tài sản kỹ thuật số dựa trên blockchain, tương tự như Sở giao dịch chứng khoán Johannesburg (JSE).
Điều quan trọng cần hiểu là các nền tảng này vừa đóng vai trò lưu ký vừa là nơi giao dịch, điều này khác với các sở giao dịch chứng khoán truyền thống, nơi chỉ cung cấp môi trường giao dịch trong khi dịch vụ lưu ký do các bên độc lập đảm nhiệm.
Các sàn tài sản kỹ thuật số gần giống hơn với ngân hàng thương mại – nơi cá nhân có thể nắm giữ và trao đổi tiền tệ. Tuy nhiên, khác với các ngân hàng này, các sàn giao dịch không chịu sự giám sát nghiêm ngặt về cách ly tài sản khách hàng, tính thanh khoản, yêu cầu vốn hay bảo hiểm tiền gửi nhằm bảo vệ khách hàng và người gửi tiền.
Quy định
Khi nhu cầu tiếp cận tài sản kỹ thuật số thông qua các lựa chọn đầu tư được quản lý ngày càng tăng, quy định trong ngành tài sản kỹ thuật số cũng đang tiến hóa. Sự thay đổi này phản ánh xu hướng toàn cầu hướng tới một môi trường tài chính được kiểm soát chặt chẽ hơn.
Nam Phi cũng đi theo xu hướng này, chuyển từ khu vực chưa được quản lý sang một khu vực có quy định nghiêm ngặt hơn. Trong quá trình chuyển đổi này, nhu cầu đầu tư vào tài sản kỹ thuật số thông qua các quỹ ETF (quỹ hoán đổi danh mục) – một công cụ đầu tư được quản lý chặt chẽ – ngày càng gia tăng. Mặc dù các tổ chức lưu ký chuyên biệt hoặc kết hợp chưa chuyển mạnh sang các quỹ ETF được quản lý, nhưng nhu cầu đối với các sản phẩm này đã rõ ràng tăng lên, chủ yếu do các nhà đầu tư doanh nghiệp tại Nam Phi và các quốc gia khác thúc đẩy.
Vào đầu năm nay, Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) đã đưa ra một quyết định mang tính lịch sử khi phê duyệt một số quỹ ETF Bitcoin giao ngay (spot). Việc phê duyệt này không phải là lần đầu tiên trên thế giới – Canada, Đức, Brazil và Úc đã ra mắt các quỹ ETF tương tự, gắn với giá giao ngay của đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới theo vốn hóa thị trường – tuy nhiên đây chắc chắn là một bước ngoặt quan trọng đối với hạng mục tài sản này.
Phí
Khi xem xét các quỹ ETF Bitcoin giao ngay này, cần cân nhắc đến các loại phí liên quan, thường dao động từ 0,25% đến 1,5% mỗi năm tính theo tài sản quản lý (AUM).
Mặc dù mức phí này tương đương với các quỹ ETF phi Bitcoin tương tự, nhưng so với các sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số – vốn đóng vai trò lưu ký – thì các mức phí này tương đối cao. Những nhà lưu ký kết hợp này thường thu phí giao dịch ban đầu hoặc chênh lệch giá từ 0,3% đến 1,5%, nhưng không thu phí lưu ký hàng năm.
Tuy nhiên, các nhà đầu tư thực hiện so sánh như vậy cần nhận thức rằng phí quản lý tài sản đóng vai trò then chốt, bao gồm chi phí vận hành nhằm đảm bảo quỹ hoạt động trong môi trường được quản lý, đồng thời góp phần tạo ra các báo cáo tài chính đã được kiểm toán. Các báo cáo này được công bố công khai cho nhà đầu tư hiện tại và tiềm năng, giúp quỹ ETF khác biệt với các nhà lưu ký khác vốn giữ bí mật các vấn đề tài chính do cấu trúc doanh nghiệp riêng.
Lưu ký
Cũng cần xem xét cách mà các quỹ ETF xử lý việc lưu ký tài sản cơ bản. Thông thường, họ phụ thuộc vào các nhà lưu ký chuyên biệt và nhà lưu ký kết hợp hiện có, ví dụ như Coinbase – hiện đang lưu ký khoảng 80% các quỹ ETF Bitcoin giao ngay đã được phê duyệt tại Hoa Kỳ.
Cho dù đầu tư vào quỹ ETF hay nắm giữ trực tiếp tài sản qua Coinbase, rủi ro giao dịch vẫn tương đối giống nhau, điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc thẩm định kỹ lưỡng.
Chúng ta cũng có thể sẽ thấy các ngân hàng thương mại tại Nam Phi và trên toàn cầu áp dụng các giải pháp lưu ký kết hợp vào mô hình kinh doanh hiện tại để đe dọa mô hình kinh doanh của các sàn tài sản kỹ thuật số, giống như cách công ty fintech Revolut của Anh đã làm.
Phân loại thuế
Cơ quan Thuế vụ Nam Phi (Sars) vẫn chưa đưa ra hướng dẫn đầy đủ và chính thức về việc phân loại việc xử lý tài sản kỹ thuật số là thu nhập hay lợi nhuận vốn. Tuy nhiên, Sars cho biết người nộp thuế có trách nhiệm chứng minh tài sản thực sự mang tính chất vốn. Cần lưu ý rằng các tài sản kỹ thuật số dựa trên blockchain như Bitcoin thiếu nguyên tắc truyền thống "quả và cây" (fruit and tree), thường dùng để phân biệt giữa lợi nhuận vốn và thu nhập. Do đó, chúng có thể bị đánh thuế ở mức thuế thu nhập cao hơn.
Lợi thế về thuế
Từ góc nhìn Nam Phi, việc nắm giữ tài sản kỹ thuật số thông qua các quỹ ETF niêm yết có thể mang lại lợi ích về thuế. Hơn nữa, việc tìm kiếm phơi nhiễm thông qua các công cụ được quản lý như quỹ ETF Bitcoin giao ngay có thể đem lại lợi thế đáng kể.
Điều 9C của Luật Thuế Thu nhập Nam Phi sẽ áp dụng cho các chứng khoán niêm yết như quỹ ETF Bitcoin giao ngay, nhưng không áp dụng cho trường hợp cá nhân nắm giữ Bitcoin trên chuỗi hoặc thông qua các nhà lưu ký kết hợp như sàn giao dịch tài sản kỹ thuật số.
Do đó, theo Điều 9C, nếu bạn nắm giữ cổ phiếu (bao gồm quyền lợi trong các danh mục đầu tư tập thể như ETF) trên ba năm, khoản đầu tư đó có thể được coi là mang tính chất vốn, dẫn đến mức thuế suất thấp hơn so với khi bị coi là thu nhập.
Câu hỏi đặt ra là khi nào Sở giao dịch chứng khoán Nam Phi (ví dụ như JSE và Sở giao dịch chứng khoán Cape Town) sẽ ra mắt quỹ ETF Bitcoin giao ngay.
Trong thập kỷ qua, nhiều nhà quản lý quỹ đã cố gắng niêm yết các công cụ đầu tư sáng tạo này, nhưng cả hai nền tảng Nam Phi đều tỏ ra thận trọng và từ chối phê duyệt.
Tuy nhiên, những diễn biến gần đây trên thị trường toàn cầu, bao gồm sự xuất hiện của các quỹ ETF Bitcoin giao ngay tại các khu vực pháp lý khác nhau như Hoa Kỳ, cho thấy sự thay đổi cục diện. Những phát triển này cho thấy sự chấp nhận và nhu cầu ngày càng tăng đối với các lựa chọn đầu tư dạng này. Xu hướng toàn cầu này có thể buộc các sở giao dịch chứng khoán Nam Phi phải nghiêm túc cân nhắc việc phê duyệt quỹ ETF Bitcoin giao ngay đầu tiên của nước này vào năm 2024.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@Moneyweb
