Biên tập đề cử: Những dự án tiền mã hóa mới đáng chú ý nhất năm 2024 (phần 1)
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Biên tập đề cử: Những dự án tiền mã hóa mới đáng chú ý nhất năm 2024 (phần 1)
Theo chúng tôi, không gian câu chuyện về cơ sở hạ tầng rộng lớn hơn và khó bác bỏ hơn.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: TechFlow
Trong cộng đồng LOL có một câu nói nổi tiếng: Mỗi bản cập nhật sinh ra một vị thần mới, thị trường tiền mã hóa cũng vậy.
Mỗi chu kỳ đều có những anh hùng riêng của nó.
Với tinh thần "chỉ thích đồ mới, ghét bỏ đồ cũ" và bản chất trăng hoa, chúng tôi tập trung vào các dự án sắp ra mắt trong năm 2024, hay còn gọi là "những dự án lớn"; tiêu chí lựa chọn mang tính chủ quan cao, xoay quanh các câu chuyện mới như AI, EVM song song, DePIN, hệ sinh thái Bitcoin, blockchain mô-đun — phần lớn vẫn là cơ sở hạ tầng, bởi theo quan điểm của chúng tôi, không gian kể chuyện của cơ sở hạ tầng rộng hơn và khó bị bác bỏ hơn.
Ghi chú: Bài viết được chia làm hai phần, tiêu chí lựa chọn mang tính chủ quan, chủ yếu tập trung vào các dự án hoàn toàn mới chưa phát hành token.
Monad: Dẫn đầu xu hướng EVM song song
Khi nhắc đến xu hướng EVM song song, chắc chắn phải đề cập đến Monad.
Monad là một dự án đổi mới chuyên về nâng cao hiệu suất EVM, sử dụng công nghệ xử lý song song nhằm giải quyết nút thắt hiệu suất trên các mạng blockchain hiện tại.
EVM song song là một cải tiến đổi mới so với EVM truyền thống. Trong EVM truyền thống, các hợp đồng thông minh và giao dịch được xử lý tuần tự, dẫn đến hiệu suất thấp và tắc nghẽn mạng khi tải cao. Tư tưởng cốt lõi của EVM song song là thay đổi mô hình xử lý tuần tự này, cho phép nhiều giao dịch được xử lý đồng thời.
Bằng cách thực hiện thực thi song song, mục tiêu của Monad là tăng đáng kể thông lượng giao dịch, giải quyết vấn đề tắc nghẽn trên các chuỗi EVM hiện tại khi tải cao, với mục tiêu cuối cùng đạt tới 400.000 TPS — giới hạn băng thông vật lý.
Về mặt thực hiện cụ thể, chiến lược thực thi song song của Monad tập trung vào khả năng nhận diện và thực thi song song các giao dịch không có phụ thuộc chung. Mặc dù khối của Monad và Ethereum đều là tập hợp các giao dịch tuyến tính và có thứ tự, nhưng Monad cho phép các giao dịch diễn ra song song bằng cách tối ưu hóa chiến lược thực thi mà không ảnh hưởng đến kết quả cuối cùng. Điều này thể hiện qua:
-
Thực thi lạc quan (Optimistic Execution): Bắt đầu thực thi giao dịch tiếp theo trước khi giao dịch trước đó hoàn tất. Phương pháp này có thể gây ra lỗi phụ thuộc, nhưng bằng cách theo dõi so sánh đầu vào - đầu ra, nếu phát hiện dữ liệu không nhất quán, hệ thống sẽ thực thi lại giao dịch để đảm bảo kết quả đúng.
-
Lập lịch và phụ thuộc (Scheduling and Dependencies): Để giảm thiểu việc thực thi lặp lại không cần thiết, Monad sử dụng trình phân tích mã tĩnh để dự đoán mối quan hệ phụ thuộc giữa các giao dịch, từ đó lên lịch thực thi một cách thông minh nhằm tối ưu hiệu suất thực thi song song.
-
Hợp nhất trạng thái (State Merging): Mặc dù các giao dịch được thực thi song song, trạng thái cập nhật từ mỗi giao dịch cuối cùng cần được hợp nhất theo thứ tự để đảm bảo tính nhất quán trạng thái của toàn bộ khối.
Năm 2024, Monad sẽ trở thành một đối thủ đáng gờm trên sân chơi L1.
Ngày 14 tháng 2 năm 2023, Monad đã hoàn thành vòng gây vốn hạt giống trị giá 19 triệu USD do Dragonfly Capital dẫn dắt.
Trang web chính thức: https://www.monad.xyz/
Twitter: https://twitter.com/monad_xyz
Xem thêm tài liệu nghiên cứu trước đây và phỏng vấn người sáng lập:
Eclipse: L2 dùng Máy ảo Solana (SVM)
Eclipse là một lớp Layer2 của Ethereum, tận dụng Máy ảo Solana (SVM) để tăng tốc xử lý giao dịch.
Mục tiêu của dự án là cung cấp một môi trường thực thi quy mô lớn và song song, cho phép nhiều hoạt động diễn ra đồng thời, từ đó nâng cao thông lượng và hiệu quả mạng lưới, đồng thời giảm tắc nghẽn và phí giao dịch. Với cấu trúc này, Eclipse hướng tới việc cải thiện khả năng mở rộng và trải nghiệm người dùng cho các ứng dụng phi tập trung (dApp).
Đơn giản hơn, logic thiết kế của Eclipse là: thực thi giao dịch trên SVM của Solana, còn thanh toán giao dịch vẫn diễn ra trên Ethereum. Nó giống như Trương Vô Kỵ trong tiểu thuyết võ hiệp, học hỏi tinh hoa từ các môn phái khác nhau, dung hợp thành một thể, sở hữu cả độ an toàn của Ethereum lẫn tốc độ của Solana.
Lớp thanh toán - Ethereum: Eclipse sử dụng Ethereum làm lớp thanh toán và ETH làm Gas.
Lớp thực thi - Máy ảo Solana (SVM): Đối với logic ứng dụng và hợp đồng thông minh, Eclipse sử dụng Máy ảo Solana (SVM). Điều này giúp Eclipse tận dụng được thông lượng cao và độ trễ thấp của Solana, cung cấp xử lý giao dịch nhanh chóng. Nhờ tương thích với cả Ethereum và SVM, Eclipse tạo ra một môi trường linh hoạt và hiệu quả cho nhà phát triển và người dùng.
Khả năng sẵn có dữ liệu - Celestia: Để đảm bảo dữ liệu luôn sẵn sàng và có thể xác minh, Eclipse sử dụng Celestia làm lớp DA.
Bằng chứng gian lận - RISC Zero: Về xác minh và bằng chứng không kiến thức, Eclipse sử dụng RISC Zero, không cần tuần tự hóa trạng thái trung gian, giúp hệ thống hiệu quả và an toàn hơn.
Ngày 27 tháng 9 năm 2022, Eclipse hoàn thành vòng gây vốn hạt giống trị giá 9 triệu USD, do Tribe Capital và Tabiya đồng dẫn dắt.
Trang web chính thức: https://www.eclipse.builders/
Twitter: https://twitter.com/EclipseFND
EigenLayer: Tái định hình Ethereum
EigenLayer là một giao thức đổi mới trên blockchain Ethereum, giới thiệu khái niệm "tái đặt cược" (restaking), cho phép người dùng tận dụng ETH đã khóa hoặc token Staking Linh hoạt (LST) để kiếm thêm phần thưởng và đóng góp vào an ninh mạng.
Đây là nhận thức thông thường về EigenLayer, nhưng theo chúng tôi, EigenLayer là một nỗ lực mở rộng trực tiếp lên lớp cơ sở của Ethereum, có thể là giao thức quan trọng nhất kể từ khi Ethereum ra đời, gánh vác sứ mệnh tái định hình Ethereum, mặc dù Vitalik có thể không nghĩ như vậy.
Một mặt, EigenLayer giải phóng hiệu quả vốn của ETH đã stake, thừa hưởng độ an toàn của Ethereum, tốc độ đổi mới trong các lĩnh vực ứng dụng Ethereum tăng mạnh, chi phí xác minh giảm nhanh, ETH trở thành tài sản sản xuất có thể tạo lợi nhuận cao.
Mặt khác, EigenLayer không chỉ đơn thuần là Restaking, mà còn xây dựng lại nhiều cơ sở hạ tầng nền tảng của Ethereum.
Ví dụ, một trong những sản phẩm chủ lực của EigenLayer là mô-đun khả năng sẵn có dữ liệu (EigenDA - Eigen Data Availability). So với Celestia, EigenDA có lợi thế rõ rệt — có thể dễ dàng kích hoạt một mạng lưới xác thực lớn nhờ tận dụng các trình xác thực ETH hiện có và lượng ETH stake, chi phí thấp hơn, thông lượng cao hơn.
Ví dụ, Mantle Network là L2 đầu tiên sử dụng EigenDA.
Ngoài ra, có thể chạy trình sắp xếp Rollup phi tập trung trên EigenLayer, thay đổi thực trạng hầu hết L2 hiện nay đều tập trung hóa trình sắp xếp. Đồng thời, EigenLayer sẽ hiện thực hóa các nút RPC thực sự phi tập trung.
Gần đây, EigenLayer mở rộng sang hệ sinh thái Cosmos, tuyên bố có thể cung cấp bảo đảm an ninh từ Ethereum cho các chuỗi con của Cosmos.
Theo số liệu mới nhất từ trang web chính thức, hiện tại EigenLayer có hơn 65 dự án trong hệ sinh thái.
Ví dụ, AltLayer gần đây niêm yết trên Binance cũng là một dự án trong hệ sinh thái EigenLayer. Ban đầu, AltLayer tập trung vào khái niệm Raas, cho phép tạo chuỗi chỉ bằng một cú nhấp, sau đó chuyển trọng tâm sang quảng bá Restaked Rollups hợp tác với EigenLayer. Khái niệm này khá trừu tượng, chúng tôi sẽ giải thích đơn giản:
Đối với đa số dự án khác, muốn làm một chuỗi ứng dụng, tình huống tốt nhất có thể là:
Tôi không cần lo lắng về việc xây dựng Rollup từ đầu, cũng không cần lo lắng về việc làm sao đảm bảo an ninh cho chuỗi đó sau khi xây xong.
Restaked Rollups của AltLayer cải thiện an ninh cho rollups thông qua cơ chế restaking của EigenLayer.
Chúng ta đều biết rằng restaking về bản chất là tận dụng lại cơ chế stake, gửi ETH vào để tăng cường an ninh cho các cơ sở hạ tầng ngoài mạng chính Ethereum. Vậy đối với một Rollup, sau khi xây xong, điều gì khiến người ta cảm thấy bất an nhất?
Chẳng qua là việc giao dịch có được xác nhận nhanh không, trình sắp xếp có tập trung không, và giao dịch có thực sự được kiểm chứng bởi nhiều bên không.
Do đó, bạn có thể hiểu Restake Rollup như một gói chứng minh dành cho người lười, chủ động chứng minh với bên ngoài rằng những điểm này là an toàn.
Cách thực hiện là một bộ dịch vụ xác minh chủ động tích hợp dọc (AVS), bằng cách tái stake LST sinh ra từ việc stake ETH vào các dịch vụ AVS dưới đây để đảm bảo hoạt động, đồng thời cũng thêm vào một lớp khóa an ninh đáng tin cậy hơn cho Rollup tự xây.
Năm 2023, EigenLayer thông báo huy động được 50 triệu USD, do Blockchain Capital dẫn dắt, với sự tham gia của các VC nổi tiếng như Coinbase Ventures, Polychain Capital, Bixin Ventures, Hack VC.
Trang web chính thức: https://www.eigenlayer.xyz/
Twitter: https://twitter.com/eigenlayer
io.net: DePIN & AI trong hệ sinh thái Solana
io.net là một mạng lưới tính toán phi tập trung, hỗ trợ phát triển, thực thi và mở rộng các ứng dụng ML (học máy) trên blockchain Solana, tận dụng cụm GPU lớn nhất thế giới để cho phép các kỹ sư học máy tiếp cận sức mạnh điện toán đám mây phân tán với chi phí thấp hơn.
Điểm đặc biệt của io.net là khả năng nhanh chóng tập hợp tài nguyên GPU ở các vị trí khác nhau, cho phép tập hợp từ 50.000 đến 70.000 GPU vào một cụm duy nhất, đạt được giao tiếp hiệu quả giữa các GPU trong cụm. Nếu người dùng có đủ tài nguyên, họ có thể xây dựng mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) thông qua nền tảng này.
Theo thông tin, sản phẩm này đã được trình diễn cho các công ty nổi tiếng như OpenAI, Instacart và Uber.
io.net sử dụng ba sản phẩm để người dùng và người cung cấp sức mạnh tính toán tham gia vào quá trình này, hoàn thiện trải nghiệm sản phẩm:
-
IO Cloud: Giao diện triển khai và quản lý cụm GPU phi tập trung;
-
IO Worker: Cung cấp cái nhìn thời gian thực về quá trình tính toán, cung cấp cái nhìn tổng quan và vận hành các thiết bị kết nối với mạng, cho phép người dùng giám sát và thực hiện các thao tác nhanh như xóa hoặc đổi tên thiết bị.
-
IO Explorer: Cung cấp cửa sổ quan sát hoạt động nội bộ của mạng, bao gồm hoạt động mạng, các số liệu thống kê quan trọng, điểm dữ liệu và minh bạch đầy đủ về giao dịch phần thưởng.
IO là token gốc và token giao thức của mạng io.net. Token có hai tiện ích chính:
-
IO sẽ là phương tiện thanh toán chính trong hệ sinh thái io.net, ví dụ như thanh toán phí triển khai GPU. Mỗi mô hình triển khai trên io.net đều phải thực hiện một giao dịch IO nhỏ để suy luận.
-
Token IO được dùng để thưởng cho những người đóng góp GPU.
Theo thông tin từ TechFlow, io.net được các VC lớn săn đón trên thị trường sơ cấp.
Trang web chính thức: https://io.net/
Twitter: https://twitter.com/ionet_official
Berachain: Công chuỗi EVM tương thích trong hệ sinh thái Cosmos mang tính MEME
Berachain là một lớp L1 tương thích EVM được xây dựng trên nền tảng Cosmos SDK, nổi bật với việc sử dụng bằng chứng đồng thuận thanh khoản (Proof of Liquidity Consensus) làm cơ chế đồng thuận.
Thông qua bằng chứng thanh khoản, người dùng có thể stake các tài sản hàng đầu như BTC, ETH và stablecoin, rồi ủy quyền các tài sản này cho các trình xác thực. Đồng thời, các tài sản stake này sẽ được dùng để cung cấp thanh khoản cho AMM ảo hóa gốc của chuỗi, giúp nâng cao hiệu suất sản xuất vốn. Do đó, người dùng càng ít lý do để rời khỏi công chuỗi này.
Kinh tế học token của Berachain giới thiệu hệ thống ba token: $BERA – token Gas, $HONEY – stablecoin, $BGT – token quản trị. Trong đó, $BGT không thể mua trên thị trường thứ cấp, nó là một NFT không thể chuyển nhượng, người nắm giữ có thể nhận một tỷ lệ nhất định phí phát sinh trên Berachain.
Dự án do bốn nhà đồng sáng lập ẩn danh khởi xướng, họ từng tạo bộ sưu tập NFT Bong Bears vào năm 2021, lấy cảm hứng từ Olympus DAO, sau đó phát triển liên tục, xây dựng cộng đồng mạnh mẽ và mang tính chất meme cao.
Ngày 20 tháng 4 năm 2023, Berachain thông báo hoàn thành vòng tài trợ Series A trị giá 42 triệu USD do Polychain Capital dẫn dắt.
Trang web chính thức: https://www.berachain.com/
Twitter: https://twitter.com/berachain
Blast: L2 sinh lời, bậc thầy vận hành
Cho dù là Blur hay Blast, cả hai đều như một thanh kiếm sắc bén, thay đổi cục diện cũ, kéo những kẻ từng ngự trị xuống khỏi ngôi vương.
Tiêu chuẩn quan trọng nhất để đánh giá một Layer2 là gì? Số lượng người dùng hay TVL? Blast đã dùng hành động thực tế để trả lời: TVL là vua.
Khi mọi Layer2 đều bàn luận sôi nổi về các câu chuyện công nghệ và vẽ ra viễn cảnh "airdrop" mơ hồ, Blast lại cực kỳ đơn giản và trực tiếp: airdrop công khai; ETH gửi vào tự động sinh lời.
Blast là blockchain L2 đầu tiên cung cấp lợi nhuận thụ động cho tiền trong tài khoản Layer 2.
Cụ thể, khi người dùng gửi tiền vào Blast, hệ thống sẽ ngay lập tức dùng ETH đó để stake gốc (chủ yếu trên Lido) và tự động hoàn trả lợi nhuận stake cho người dùng trên Blast.
Ngoài ETH, Blast còn hỗ trợ sinh lời thụ động cho stablecoin. Cơ chế hoạt động là khi người dùng chuyển stablecoin (như USDC, USDT và DAI) sang Blast, hệ thống sẽ gửi stablecoin tương ứng bị khóa trên mạng Layer 1 vào các giao thức DeFi như MakerDAO, và tự động hoàn trả lợi nhuận dưới dạng USDB (stablecoin gốc của Blast) cho người dùng trên Blast.
Tính đến ngày 28 tháng 1, TVL của Blast đạt 1,3 tỷ USD.
Ngoài lợi nhuận, kỳ vọng airdrop công khai cũng khiến mọi người đổ xô tham gia: Người dùng truy cập trước vào mạng Blast không chỉ được hưởng lãi suất thụ động 4% cho ETH hoặc 5% cho stablecoin, mà còn tích lũy điểm thưởng Blast Points.
Ngày 17 tháng 1, Blast chính thức khởi động mạng thử nghiệm và chương trình khuyến khích "Big Bang" (Vụ Nổ Lớn) kéo dài một tháng, khuyến khích các nhà phát triển xây dựng ứng dụng trong hệ sinh thái, các dự án chiến thắng sẽ nhận được airdrop token Blast.
Airdrop công khai, một nửa cho người dùng, một nửa cho nhà phát triển. Có người dùng, có thanh khoản (TVL), lại có airdrop, chẳng có lý do gì nhà phát triển lại không đến đây khai phá. Điều này đồng nghĩa với việc Blast chỉ trong giai đoạn thử nghiệm đã đi hết con đường xây dựng hệ sinh thái mà các công chuỗi khác mất cả năm thậm chí vài năm mới hoàn thành.
Tương lai, Blast sẽ còn mang đến những trò chơi hấp dẫn nào nữa, chúng tôi vô cùng mong đợi.
Tháng 11 năm 2023, mạng Layer2 Blast hoàn thành vòng gọi vốn 20 triệu USD, với sự tham gia của Paradigm và Standard Crypto.
Trang web chính thức: https://blast.io/zh-CN
Twitter: https://twitter.com/Blast_L2
dYmension: Lớp thanh toán mô-đun trong hệ sinh thái Cosmos
dYmension là một lớp thanh toán mô-đun, được xây dựng dựa trên Cosmos.
Việc giải thích cụm "lớp thanh toán mô-đun" có phần trừu tượng, hãy tìm hiểu trước về kiến trúc ba lớp của blockchain:
-
Thực thi (Execution): Xử lý giao dịch và tính toán trạng thái.
-
Thanh toán & Đồng thuận (Settlement & Consensus): Thực thi các quy tắc giao thức, đảm bảo tất cả người tham gia đều đồng ý về thứ tự và trạng thái của blockchain.
-
Dữ liệu (Data): Đảm bảo tất cả dữ liệu được công bố đều sẵn có.
Dymension chia chức năng blockchain thành nhiều lớp, từ đó đạt được tổ hợp mô-đun. Kiến trúc Dymension cũng bao gồm lớp thực thi, lớp thanh toán, lớp đồng thuận và lớp dữ liệu.
Lớp thực thi gồm RollApps: Chịu trách nhiệm xử lý giao dịch và tính toán trạng thái. RollApps cũng là một thuật ngữ mã hóa mới, các nhà phát triển có thể sử dụng bộ công cụ phát triển RollApp (RDK) của dYmension để xây dựng RollApp.
Khác với dApp xây dựng dựa trên Rollup phổ thông, các ứng dụng xây dựng thành RollApp có quyền tự chủ riêng, quyền tự trị ở đây nghĩa là kiểm soát từ việc sở hữu lớp thực thi blockchain, nhưng phải tuân theo các quy tắc giao thức lớp nền tảng.
Lớp thanh toán và đồng thuận là Dymension Hub: Là một chuỗi Proof-of-Stake dựa trên Cosmos SDK, sử dụng mô hình nhân bản trạng thái Tendermint Core để kết nối mạng và đạt đồng thuận. Dymension Hub cung cấp độ an toàn, khả năng tương tác và thanh khoản, phục vụ cho các RollApp.
Lớp dữ liệu: Giao thức Dymension hỗ trợ các nhà cung cấp khả năng sẵn có dữ liệu, nhà phát triển có thể chọn nhà cung cấp phù hợp theo nhu cầu, nhưng thường sẽ chọn Celestia.
Dymension và Celestia có thể coi là cặp đôi song hùng mô-đun trong chu kỳ này, TIA vàng, DYM bạc, hai bên có thể liên động về giá cả và các khía cạnh khác.
Ngày 9 tháng 2 năm 2023, Dymension hoàn thành vòng gây vốn hạt giống trị giá 6,7 triệu USD do Big Brain Holdings và Stratos đồng dẫn dắt.
Trang web chính thức: https://dymension.xyz/
Twitter: https://twitter.com/dymension
Ghi chú: Bài viết được viết vào tháng 1 năm 2024, thời điểm DYM chưa ra mắt mainnet.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
深潮TechFlow
