Giới thiệu EIP-4844 dành cho người mới tìm hiểu tiền mã hóa: Trước khi nâng cấp Decun, L2 thực sự đang gặp vấn đề gì?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Giới thiệu EIP-4844 dành cho người mới tìm hiểu tiền mã hóa: Trước khi nâng cấp Decun, L2 thực sự đang gặp vấn đề gì?
Tạo ra một không gian độc lập để L2 có thể yên tĩnh phát triển hoạt động kinh doanh.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: BLOB
Biên dịch: TechFlow
Dẫn nhập:
Mọi người đều đang nói về nâng cấp Dencun và EIP-4844 có thể mở ra câu chuyện mới cho Ethereum và các mạng L2, nhưng thực tế Dencun và 4844 là gì?
Chúng ta không cần trở thành kỹ thuật viên, nhưng hiểu rõ bản chất công nghệ sẽ giúp chúng ta nhìn nhận đúng đắn hơn về các câu chuyện được lan truyền.
Bài viết giải thích một cách dễ hiểu khái niệm blockchain L1 và L2, thảo luận về cách thức hoạt động của mạng Layer 2 trước khi nâng cấp Dencun trên Ethereum, cũng như EIP-4844 sẽ cải thiện thế nào về lưu trữ dữ liệu và cấu trúc phí cho các mạng L2.
Giới thiệu
L1 là gì?
Layer 1 (L1) thường dùng để chỉ một blockchain không phụ thuộc vào bất kỳ mạng lưới bên ngoài nào: nó tự mình thực hiện tất cả các chức năng cần thiết để vận hành một blockchain hoàn chỉnh.
Các ví dụ về blockchain L1 bao gồm:
-
Bitcoin
-
Ethereum
-
Solana
-
Avalanche
Ngoài việc hoạt động hoàn toàn độc lập, tất cả các mạng này còn có một điểm chung: các mạng hoặc blockchain khác có thể sử dụng chúng như nhà cung cấp dịch vụ để đạt được một số chức năng cụ thể nhất định!
Những mạng dựa vào blockchain L1 như vậy được gọi là blockchain Layer 2 (L2).
L2 là gì?
L2 là blockchain được xây dựng trên nền tảng L1.
Blockchain L2 chỉ thực hiện một phần các chức năng cần thiết để vận hành một blockchain phi tập trung hiệu quả, và ủy thác một số chức năng cho mạng L1 khác.
Thông thường, mạng L2 đề xuất tự đảm nhận tính toán (gần như tương đương với việc thực thi hợp đồng thông minh), trong khi giao phó tính bền vững giao dịch (thường được gọi là bảo mật) cho L1.
Do đó, trong trường hợp này, mạng L1 thường được gọi là tầng sẵn sàng dữ liệu (data availability layer) cho L2!
Tầng sẵn sàng dữ liệu là gì?
Tầng sẵn sàng dữ liệu là thuật ngữ chỉ mạng mà L2 ghi lại lịch sử riêng của mình, nhằm đảm bảo dữ liệu về mọi giao dịch xảy ra đều có thể đọc được bởi bất kỳ ai. Đây là chức năng quan trọng nhất mà L1 thực hiện cho L2!
Vì các mạng L2 hiện tại không vận hành cùng hệ thống nút lưu trữ tất cả các giao dịch đã xử lý như blockchain, nên L2 phải lưu trữ lịch sử này ở đâu đó.
Để giải thích đơn giản hơn, hãy hình dung L1 và L2 giống như một chiếc máy tính:
-
L1 là ổ cứng của máy tính, nơi lưu trữ các giao dịch đã xảy ra trên L2, phòng khi ai đó muốn xem lại
-
L2 là CPU của máy tính, nơi mọi phép tính được thực hiện và kết quả sau khi áp dụng giao dịch có thể được quan sát thấy. Tuy nhiên, kết quả này thay đổi rất nhanh khi có giao dịch mới đến
Người dùng có thể gửi giao dịch tới L2 giống như họ sử dụng blockchain L1! Họ cũng có thể tra cứu mạng L1 lưu trữ giao dịch L2 để xác minh những gì đã xảy ra trên L2!
Mạng Layer 2
Hai loại L2
Bạn có thể đã từng nghe về hai loại mạng L2 khác nhau, thường được gọi là "rollup":
-
Optimistic rollup
-
ZK rollup
Mặc dù nghe có vẻ đáng sợ và khó hiểu, nhưng sự khác biệt giữa chúng thực ra rất dễ nắm bắt! Điểm khác biệt nằm ở cách hai loại rollup ghi giao dịch của chúng lên L1, cũng như cách chúng khiến người dùng cuối tin rằng các giao dịch đã được thực hiện chính xác.
Optimistic rollup theo phương pháp "tin tôi đi anh em":
-
Thực thi các giao dịch đầu vào trên L2
-
Đăng tải giao dịch và kết quả thực thi lên L1 (cung cấp đầy đủ dữ liệu cần thiết để xác minh việc áp dụng giao dịch là chính xác)
-
Trong một khoảng thời gian cố định, cho phép bất kỳ ai phản đối kết quả thu được. Ví dụ: nếu ngày mai bạn phát hiện Arbitrum xử lý sai giao dịch chuyển $BLOB của bạn, bạn có thể báo cáo điều đó. Kết quả là, bạn sẽ nhận được phần thưởng, và chuỗi Arbitrum sẽ được sửa để phản ánh đúng kết quả mong đợi!
ZK rollup thì theo phương pháp "đây là kết quả, đây là bằng chứng":
-
ZK rollup sử dụng phiên bản đặc biệt của EVM, có khả năng
-
Thực thi giao dịch bình thường
-
Tạo ra bằng chứng xác minh việc thực thi là chính xác
-
-
Đăng tải giao dịch và bằng chứng thực thi chính xác lên L1
-
Bây giờ bất kỳ ai cũng có thể xác minh việc L2 thực thi giao dịch chính xác bằng cách kiểm tra đơn giản bằng chứng được cung cấp (điều quan trọng nhất ở đây là, việc kiểm tra tính hợp lệ của bằng chứng rẻ hơn rất nhiều so với việc chạy lại toàn bộ giao dịch và so sánh kết quả với kết quả của riêng bạn)
Mạng L2 hiện tại hoạt động như thế nào?
Thông thường, chúng ta có thể tóm tắt các bước hoạt động của L2 như sau:
-
Người dùng L2 gửi giao dịch: đóng gói ETH, hoán đổi trên Sushiswap, vay mượn trên AAVE, mua $BLOB, v.v.
-
L2 lần lượt áp dụng các giao dịch khi chúng đến: đó là lý do vì sao bạn nhận được token sau khi hoán đổi
-
L2 định kỳ tạo một loạt giao dịch và đăng tải lên L1, chúng ta sẽ bàn thêm về điểm này sau
-
Tùy theo loại L2, giao dịch sẽ được xác nhận hoặc bước vào giai đoạn tranh chấp. Trong trường hợp thứ hai, một thời gian sau chúng cũng sẽ được xác nhận!
-
Xong, tiếp tục lặp lại quy trình này.
Bây giờ, tôi muốn đi sâu hơn vào cách L2 gửi các lô giao dịch đến L1, bởi vì hiểu rõ điểm này sẽ làm rõ lý do vì sao chúng ta cần EIP-4844.
Hiện nay, trên tất cả các blockchain EVM đều tồn tại một thứ gọi là calldata: đây là một vùng đặc biệt trong giao dịch của người dùng, nơi anh ấy/cô ấy có thể ghi bất cứ điều gì muốn.
Vì chúng ta có thể ghi bất cứ nội dung gì vào calldata của giao dịch, các mạng L2 đã nảy ra ý tưởng tuyệt vời: viết luôn giao dịch, bằng chứng và kết quả thực thi của họ vào đây!
Việc tận dụng calldata để ghi dữ liệu là một ý tưởng tuyệt vời, vì nhờ đó các mạng L2 hiện nay có thể ghi lịch sử của mình lên Ethereum, từ đó hưởng lợi từ mức độ phi tập trung cực cao và tính an toàn vượt trội vốn có của Ethereum.
Tuy nhiên, việc ghi dữ liệu vào calldata mang theo một vấn đề, ảnh hưởng tiêu cực đến tất cả người dùng L1 và L2: tất cả các giao dịch sẽ cạnh tranh trong cùng một thị trường phí!
Điều đó có nghĩa là, nếu giá gas trên Ethereum tăng vọt do việc đúc NFT, chi phí đăng tải dữ liệu của L2 cũng sẽ tăng theo! Điều này dẫn đến chi phí gửi giao dịch trên L2 tăng lên! Ngược lại, nếu các mạng L2 cần đăng tải lượng lớn dữ liệu, điều này sẽ gây hại cho những người dùng Ethereum thậm chí không quan tâm đến dữ liệu L2!
EIP-4844 đến để giải cứu
Do vấn đề nêu trên, cộng đồng Ethereum đã nghĩ ra một giải pháp rất thông minh để khắc phục tác động phụ xấu này: tạo ra một khu vực riêng biệt, nơi L2 có thể yên ổn hoạt động.
EIP-4844 mang đến một ý tưởng đơn giản: để L2 làm việc của họ mà không làm phiền người dùng Ethereum! Để đạt được điều này, nó giới thiệu một loại giao dịch mới, cho phép các mạng L2 đăng tải tất cả dữ liệu cần thiết vào blobspace: blobspace là phần mới trong khối Ethereum, chuyên dùng để chứa dữ liệu ghi từ các giao dịch của L2.
Hơn nữa, EIP-4844 sẽ tạo ra một thị trường phí độc lập, giúp người dùng Ethereum và các mạng L2 không ảnh hưởng lẫn nhau, không làm tăng phí giao dịch của bên kia — giống như mỗi bên đều lái xe an toàn trên làn đường riêng của mình.
Lần nâng cấp này dự kiến sẽ giảm phí gas cho giao dịch L2 khoảng 10 lần!
Kết luận
Sau nâng cấp Dencun, điều bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất là cách các mạng này ghi và gửi các tập giao dịch cụ thể lên Ethereum. Từ góc độ người dùng, thay đổi lớn duy nhất sẽ là phí gas trên L2 giảm đáng kể, đồng thời các đỉnh phí gas trên L1 có thể cũng sẽ giảm!
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@blob_coin
