Tổng kết cuối năm của a16z: AI tạo sinh đang thay đổi cuộc sống của mọi người như thế nào?
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tổng kết cuối năm của a16z: AI tạo sinh đang thay đổi cuộc sống của mọi người như thế nào?
Bài viết phân tích các cơ hội khởi nghiệp tiềm năng và logic cốt lõi trong 7 lĩnh vực như tìm kiếm, giáo dục, sáng tạo, đồng thời đưa ra các sản phẩm tiêu biểu.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: SenseAI
A16z, tên đầy đủ là Andreessen Horowitz, là một trong những công ty đầu tư mạo hiểm hàng đầu tại Mỹ, và trong hai năm qua, có thể nói rằng họ đã đầu tư vào mọi lĩnh vực AI. Chiến lược và góc nhìn đầu tư của a16z có ảnh hưởng quan trọng đến ngành công nghệ. Gần đây, hai đối tác của a16z là Connie Chan và Justine Moore đã công bố một báo cáo, cho rằng giống như iPhone đã thay đổi cách chúng ta tương tác với điện thoại di động, trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI) cũng sẽ thay đổi cuộc sống hàng ngày của con người và trở thành nền tảng cơ bản cho các tình huống tiêu dùng trong tương lai. Bài viết này phân tích các cơ hội khởi nghiệp tiềm năng cùng với logic cốt lõi từ 7 lĩnh vực như tìm kiếm, giáo dục, sáng tạo nội dung, đồng thời đưa ra các sản phẩm tiêu biểu. Trí tuệ nhân tạo tạo sinh đang thay đổi cuộc sống của chúng ta như thế nào?
Suy ngẫm từ Sense
Chúng tôi cố gắng dựa trên nội dung bài viết để đưa ra thêm những suy luận mở rộng và suy nghĩ sâu sắc hơn, rất mong được trao đổi.
Trí tuệ nhân tạo tạo sinh về bản chất đã giải quyết mâu thuẫn giữa quy mô hóa và cá nhân hóa, mang lại khả năng triển khai "mỗi người mỗi kiểu" (thousand faces for thousand people) một cách hiệu quả chi phí cho các ngành dịch vụ.
Tìm kiếm là chức năng cốt lõi của Internet mà mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có tiềm năng thay đổi mạnh mẽ nhất; AI làm cho giáo dục và mạng xã hội trở nên cá nhân hóa, đồng thời hạ thấp rào cản sáng tạo nội dung dưới dạng văn bản, hình ảnh, giao diện người dùng (UI), trò chơi... Các sản phẩm chuyên biệt giúp doanh nghiệp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả trong quy trình làm việc.
Chúng ta đã chính thức bước vào kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo tạo sinh, với các ứng dụng hiện diện khắp nơi: từ viết bài, sáng tác truyện tranh, đến dựng phim, tốc độ phổ biến của nó đã vượt xa mọi xu hướng công nghệ tiêu dùng trong thập kỷ vừa qua. Công cụ tạo văn bản ChatGPT chỉ mất 5 ngày để thu hút hơn 1 triệu người dùng, hàng chục triệu người dùng đã tạo ra bản sao AI (AI avatar) của chính mình.
Khi một công nghệ mới thu hút sự chú ý của người tiêu dùng nhanh đến vậy, luôn đặt ra một câu hỏi: Liệu nó thực sự có giá trị? Theo tác giả, câu trả lời là khẳng định. Trí tuệ nhân tạo tạo sinh sẽ trở thành nền tảng công nghệ chính để các nhà khởi nghiệp xây dựng sản phẩm.
Giống như iPhone đã hoàn toàn thay đổi cách chúng ta tương tác hằng ngày với công nghệ, từ đó thúc đẩy sự ra đời của các sản phẩm như Uber, DoorDash hay Airbnb, trí tuệ nhân tạo tạo sinh cũng sẽ thay đổi cuộc sống thường nhật của chúng ta. Bên cạnh việc tạo ra các loại hình sản phẩm mới, AI còn sẽ tăng cường các sản phẩm hiện có, cải thiện trải nghiệm người dùng và mở rộng các trường hợp sử dụng.
Một trong những điểm mạnh nhất của AI là khả năng cá nhân hóa sản phẩm. Những ứng dụng đầu tiên chủ yếu xuất hiện trong lĩnh vực công nghệ giáo dục và tìm kiếm — nếu bạn muốn giải thích vì sao trời mưa, thì cách giải thích dành cho một đứa trẻ 8 tuổi chắc chắn sẽ khác với học sinh cấp ba, và chính sự cá nhân hóa này sẽ trở thành lợi thế cốt lõi của nhiều sản phẩm được điều khiển bởi AI.
Dưới đây, chúng tôi sẽ đi sâu vào một số lĩnh vực ứng dụng có tiềm năng khởi nghiệp mới, đồng thời chia sẻ những câu hỏi mà a16z đặt ra khi đầu tư vào các ứng dụng AI dạng này.
01.Tìm kiếm
Tìm kiếm: chức năng cốt lõi của Internet mà mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có tiềm năng thay đổi hoàn toàn.
Tất cả chúng ta đều từng trải qua cảm giác này: nhập một câu hỏi vào Google và bị nhấn chìm bởi hàng loạt liên kết kết quả, trong đó một số thậm chí cung cấp thông tin mâu thuẫn hoặc không chính xác. Sẽ tuyệt vời biết bao nếu bạn nhận được một câu trả lời ngắn gọn được viết bằng ngôn ngữ tự nhiên, kèm theo các liên kết để đọc sâu hơn? Và công cụ tìm kiếm được điều khiển bởi LLM khiến điều này trở thành hiện thực.
Các công ty như You và Neevađang cung cấp dịch vụ này cho tìm kiếm tổng quát. Một số công ty khác lại tiếp cận theo hướng chuyên biệt hơn: Consensustìm kiếm trong các bài nghiên cứu khoa học để đưa ra câu trả lời có căn cứ; trong khi sản phẩm Bird SQL đầu tiên của Perplexity lấy bảng tin Twitter làm đối tượng tìm kiếm.
Phương thức tìm kiếm này có giá trị lớn trong việc đề xuất sản phẩm. Khi mua sắm trực tuyến, chúng ta thường phải duyệt hàng chục liên kết và hàng trăm đánh giá trước khi đưa ra quyết định mua sắm sáng suốt. Sẽ thật tiện lợi nếu bạn nhận được danh sách lựa chọn đã được lọc kỹ theo nhu cầu cụ thể, ví dụ: “Thức ăn tốt nhất cho chó Labrador 6 tháng tuổi có dạ dày nhạy cảm” hoặc “Áo khoác camel ở New York, giá dưới 250 đô la trong mùa đông”.
Hơn nữa, a16z cho rằng các ứng dụng tìm kiếm nội bộ doanh nghiệp tiềm năng rất lớn. Hiện tại, đa số công ty đang sử dụng nhiều ứng dụng giao tiếp và cơ sở dữ liệu như Gmail, Slack, Drive, Asana… Việc tìm kiếm một tài liệu, tin nhắn hay chỉ số đơn lẻ trong các công cụ này là điều thách thức. Trong khi đó, các sản phẩm như Gleancho phép nhóm tìm kiếm xuyên suốt các ứng dụng, còn Vowelgiúp người dùng truy vấn nội dung các bản ghi họp video.
02.Giáo dục
Công nghệ giáo dục (EdTech) trước đây luôn phải cân nhắc giữa hiệu quả và quy mô. Xây dựng sản phẩm cho đại chúng thì mất đi tính cá nhân hóa hấp dẫn; còn tạo sản phẩm hoàn hảo cho cá nhân thì chi phí mở rộng quy mô lại quá cao.
Với AI, mâu thuẫn này đã có lời giải. Giờ đây, chúng ta có thể triển khai kế hoạch học tập cá nhân hóa ở quy mô lớn, đồng thời trao cho mỗi người dùng một “giáo viên bỏ túi”, hiểu rõ nhu cầu riêng biệt và sẵn sàng trả lời câu hỏi hoặc kiểm tra năng lực.
Hãy tưởng tượng một giáo viên ngôn ngữ do AI điều khiển có thể trò chuyện thời gian thực và phản hồi về phát âm hay cách dùng từ. Chúng tôi thấy rằng Speak, Quazel và Lingostarđã làm điều này, tung ra sản phẩm phủ sóng gần như mọi môn học. Các ứng dụng như Photomath và Mathly có thể hướng dẫn học sinh giải toán, trong khi PeopleAI và Historical Figures dạy lịch sử thông qua mô phỏng cuộc trò chuyện với những nhân vật nổi bật.
Ngoài học môn học cụ thể, học sinh cũng đang tận dụng trợ lý AI trong bài tập. Các công cụ như Grammarly, Orchard và Lexgiúp học sinh vượt qua khó khăn khi viết lách, nâng cao kỹ năng viết. Các sản phẩm tạo nội dung khác cũng ngày càng phổ biến trong các trường trung học và đại học trên toàn quốc — ví dụ, Tome và Beautiful.aicó thể hỗ trợ tạo slide thuyết trình.
03.Mạng xã hội
a16z không cho rằng công nghệ sẽ hoàn toàn thay thế tương tác giữa con người, nhưng ít nhất nó có thể giúp chúng ta cảm thấy đỡ cô đơn hơn. Việc lắng nghe và phản hồi là rất quan trọng trong giao tiếp, và chatbot AI có thể đảm nhận vai trò này.
Bằng chứng về điều này có thể thấy từ các bình luận trên Reddit dành cho các sản phẩm chatbot AI như Replika, Anima và CharacterAI. Nhiều người dùng tìm thấy ý nghĩa thực sự trong mối quan hệ với các bot này, dành hàng giờ mỗi tuần để trò chuyện. Trải nghiệm sử dụng ổn định như vậy đã có thể so sánh với các chuỗi Snap (Snap streaks) của thế hệ Z.
AI còn có thể tăng cường, thậm chí củng cố các mối quan hệ giữa người với người. Các công cụ như Millie và YourMove có thể tối ưu hồ sơ và tin nhắn trên các ứng dụng hẹn hò, trong khi ứng dụng như Mumkin giúp người dùng xử lý các cuộc trò chuyện khó khăn. Cuối cùng, tất cả chúng ta có thể đều sẽ sở hữu một chatbot AI nhắc nhở khi nào nên liên lạc với bạn bè, người thân và gợi ý nội dung tin nhắn phù hợp.
Hơn nữa, AI thậm chí có thể giúp chúng ta kết nối với những người đã khuất hoặc không thể liên lạc. Bạn đã bao giờ mong được nghe lại câu chuyện của người thân đã mất, hay nhận được lời khuyên từ ai đó đã nhiều năm chưa liên lạc? Một số người đã thử nghiệm ý tưởng này. Không khó để hình dung trong một thế giới khác, mỗi người đều có một “bản sao kỹ thuật số” (digital twin) do AI điều khiển, được huấn luyện qua toàn bộ tin nhắn và giọng nói của chính mình. Với một số nhà khởi nghiệp, hành trình khám phá này đã bắt đầu.
04.Y tế & Dịch vụ chuyên nghiệp
a16z dự đoán trong tương lai sẽ xuất hiện nhiều chatbot AI phục vụ chuyên môn, thậm chí ứng dụng lâm sàng. Các nhà trị liệu, chuyên gia dinh dưỡng, huấn luyện viên do AI điều khiển sẽ mang lại lợi ích cho hàng triệu người dùng toàn cầu. Đây sẽ là một hệ thống hỗ trợ hoạt động 24/7 — người dùng chỉ cần mở ứng dụng để đặt câu hỏi hoặc bắt đầu cuộc trò chuyện.
Nghiên cứu ban đầu cho thấy chatbot có thể hiệu quả trong điều trị sức khỏe tâm thần. Các sản phẩm như Woebot và Wysađã chứng minh kết quả được kiểm chứng lâm sàng, và nhận được công nhận từ FDA về hiệu quả trong điều trị trầm cảm sau sinh, đau mãn tính và lo âu. Trong bối cảnh hơn 25% người trưởng thành mắc các vấn đề sức khỏe tâm thần có thể chẩn đoán được, trong khi cả nước thiếu hụt chuyên gia trị liệu, chatbot có thể là giải pháp khả thi cho các trường hợp không cấp tính.
Ngoài lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, a16z cũng bắt đầu thấy sự xuất hiện của các công cụ AI chuyên biệt và các “huấn luyện viên” hỗ trợ nhiệm vụ cụ thể. Ví dụ, InterAliagiúp bạn phối đồ, Prodigy AIđưa ra lời khuyên nghề nghiệp, còn Poisedgiúp cải thiện kỹ năng giao tiếp.
Chúng ta tin rằng một ngày nào đó, mỗi người sẽ có một chatbot cá nhân hiểu rõ bối cảnh sống đặc thù của mình. Trước những thay đổi trong cuộc đời như ly hôn, lên đại học hay sinh con, chúng ta sẽ nhận được lời khuyên từ một “người đồng cảm”. Trong quá trình nỗ lực đạt mục tiêu, dù là thể hình hay cải thiện tài chính, chúng ta đều có thể tìm kiếm sự hỗ trợ hoặc hướng dẫn.
05.Sáng tạo nội dung
Trí tuệ nhân tạo tạo sinh giúp hiện thực hóa trí tưởng tượng của chúng ta: khi hoạt động tốt, nó mang lại cảm giác như phép màu. Sáng tạo nội dung đã trở thành ứng dụng đại chúng đầu tiên của trí tuệ nhân tạo tạo sinh, giống như chúng ta từng thấy ở Lensa. Bạn còn nhớ khi bạn bè bạn tràn ngập mạng xã hội với ảnh được biến thành siêu anh hùng, phi hành gia hay nhân vật anime không?
Ảnh chân dung chỉ là khởi đầu. Các sản phẩm trí tuệ nhân tạo tạo sinh sẽ phục vụ nhiều trường hợp sử dụng khác nhau, từ người dùng tạo nội dung “chỉ để vui” đến các nhà sáng tạo hoặc doanh nhân độc lập biến nội dung thành doanh thu. Chúng tôi thấy các công cụ trí tuệ nhân tạo tạo sinh gần như bao phủ mọi phương tiện:
-
Nghệ thuật: các sản phẩm như Midjourneyvà Stable Diffusioncho phép người dùng nhập gợi ý và phong cách, sau đó nhận được tác phẩm nghệ thuật do AI tạo ra.
-
Viết lách: mặc dù các sản phẩm như Sudowritevà Verb.aiđược dùng cho các thể loại viết chuyên nghiệp như tiểu thuyết, ChatGPT vẫn dẫn đầu thị trường.
-
Video: Descriptvà RunwayMLđang mở rộng từ chỉnh sửa video sang sáng tạo video, trong khi các sản phẩm như Linum, QuickVidvà Synthesiađược dùng để tạo nội dung video mới.
-
Thiết kế: Canvađã tích hợp AI, Microsoft cũng đang thử nghiệm nền tảng thiết kế AI của riêng mình. Họ sẽ cạnh tranh với các startup như PhotoRoomvà Magician.
-
Âm thanh: các sản phẩm như Boomyvà Riffusiontạo nhạc từ con số 0, trong khi Murf.aivà Resemblecung cấp lồng tiếng chất lượng phòng thu.
Theo thời gian, chúng ta có thể sẽ thấy ngày càng nhiều sản phẩm trí tuệ nhân tạo tạo sinh ở cấp độ chuyên nghiệp hơn.
Hiện tại, nhiều công cụ AI vẫn còn lỗi (ví dụ như hình ảnh đột nhiên có ba cánh tay), hoặc mất rất lâu để xử lý yêu cầu. Điều này chấp nhận được với phần lớn người dùng giải trí, nhưng sẽ là vấn đề nếu muốn biến nội dung thành doanh thu. Để đáp ứng nhu cầu của người dùng cao cấp, a16z dự đoán nhiều công ty sẽ ra mắt dịch vụ “phiên bản chuyên nghiệp”, cung cấp chất lượng cao hơn, giống như ChatGPT đang làm.
06.Trò chơi
AI rất có thể đóng vai trò quan trọng trong lĩnh vực trò chơi, các đối tác của a16z đã thảo luận rộng rãi về điều này. Trí tuệ nhân tạo tạo sinh sẽ giúp việc sản xuất trò chơi chất lượng cao trở nên dễ dàng, nhanh chóng và rẻ hơn, đồng thời cho phép người chơi thực sự tùy chỉnh trải nghiệm chơi game của mình.
Các trò chơi phổ biến thường có chi phí sản xuất lên tới hàng triệu, thậm chí hàng tỷ đô la. Bởi vì ngoài cốt truyện, nhà phát triển còn phải tạo ra hàng ngàn tài sản truyền thông, từ đồ họa, mô hình 3D đến bản nhạc.
Sức sống của các trò chơi AAA chất lượng cao này đến từ lao động và tầm nhìn của các nghệ sĩ con người. Dù AI khó có thể thay thế hoàn toàn họ, a16z cho rằng AI sẽ hỗ trợ mạnh mẽ các nghệ sĩ và đội ngũ của họ, giúp họ sử dụng thời gian hiệu quả hơn, ra mắt game nhanh hơn và giảm chi phí.
Chúng ta đã thấy các công cụ AI như Scenariovà Iliadtạo tài sản trò chơi, và các nền tảng như Prometheantạo ra cả thế giới ảo. Bạn thậm chí có thể dùng các sản phẩm như Inworld, Charismavà Convaiđể tạo các nhân vật không người chơi (NPC).
AI không chỉ thúc đẩy việc tạo ra nhiều trò chơi hơn, mà còn thúc đẩy sự ra đời của một loại hình trò chơi mới: động hơn, cá nhân hóa theo sở thích của từng người chơi. Chúng ta đã thấy những hình thái đầu tiên trong các trò chơi dựa trên văn bản như AI Dungeonvà Hidden Door. Hãy tưởng tượng, khi vào một trò chơi, bạn chỉ cần vài câu để thiết kế một nhân vật tùy chỉnh phức tạp. Cuối cùng, điều này có thể mở rộng đến mức bạn có thể tự tạo ra cả một thế giới ảo từ con số 0.
07.Dịch vụ doanh nghiệp
Các công cụ phục vụ doanh nghiệp nhỏ sẽ là một ứng dụng then chốt của trí tuệ nhân tạo tạo sinh. Mỹ có 32 triệu doanh nghiệp nhỏ, tạo ra hơn một nửa số việc làm ròng kể từ năm 2000. Những doanh nghiệp này đóng vai trò thiết yếu trong nền kinh tế Mỹ, nhưng thường xuyên thiếu nhân lực và quá tải, đặc biệt trong bối cảnh thiếu hụt lao động gần đây.
Các công cụ AI có thể mang lại tác động tức thì cho nhiều doanh nghiệp này: cung cấp thêm “một bàn tay phụ”. Dù đôi khi chưa thật đáng tin cậy, chúng vẫn cực kỳ quý giá. Các công cụ AI và các trường hợp ứng dụng tương ứng cũng đang gia tăng không ngừng: Samedaycó thể nghe điện thoại và đặt lịch hẹn; Truelarkxử lý tin nhắn, email và trò chuyện; Osomequản lý hậu cần; còn Durabletạo một trang web chuyên nghiệp hoàn chỉnh.
Nhiều công cụ tạo nội dung phổ thông như Jasper, Copyvà Writerđã đạt tiến triển đáng kể trong cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ. a16z cũng bắt đầu thấy các công cụ chuyên biệt được thiết kế riêng cho quy trình làm việc của từng loại hình doanh nghiệp. Ví dụ, các sản phẩm như Harveyvà Spellbookgiúp đội ngũ pháp lý tự động hóa các nhiệm vụ như tiếp khách, nghiên cứu và soạn thảo văn bản. Trong lĩnh vực bất động sản, Interior AIgiúp môi giới dàn dựng nội thất ảo cho nhà cửa, còn Zumagiúp quản lý tài sản chuyển đổi khách tiềm năng thành lịch xem nhà đã đặt trước.
Trong lĩnh vực này, ngành chuyên biệt mang lại kết quả phong phú nhất chính là thương mại điện tử. Hầu hết các doanh nghiệp này vận hành hoàn toàn trực tuyến, điều này giúp việc tích hợp công cụ AI vào nhiều phần quy trình làm việc trở nên dễ dàng. Trong một thế giới chi phí tiếp cận khách hàng ngày càng tăng, các thương hiệu sẵn sàng thử nghiệm các sản phẩm có thể giúp giảm chi phí, tăng tỷ lệ chuyển đổi và cải thiện giữ chân khách hàng.
Các công cụ như Flair, Boothvà Bloomgiúp thương hiệu tạo ảnh sản phẩm hấp dẫn, điều này rất quan trọng để bán hàng cho người mua trực tuyến. Một bức ảnh tĩnh chiếc váy treo trên móc có thể biến thành hình ảnh một người phụ nữ mặc chiếc váy đó dạo bước trong khu vườn. a16z dự đoán những ứng dụng này cuối cùng sẽ trở nên siêu cá nhân hóa: chỉ cần một ảnh ghế sofa, bạn có thể tạo ra hình ảnh chiếc ghế đó đặt trong căn hộ của bạn.
Ngoài ảnh sản phẩm, nhiều loại nội dung do thương hiệu tạo ra hiện cũng có thể được nâng cấp mạnh mẽ nhờ AI. Các sản phẩm như AdCreativevà Pencilcó thể tạo nội dung marketing cho email hoặc mạng xã hội, trong khi Frasehoặc Writesoniccó thể viết mô tả sản phẩm được tối ưu hóa cho công cụ tìm kiếm. Cuối cùng, người dùng có thể chỉ cần mô tả hiệu ứng thẩm mỹ mong muốn, nhấn một nút, và tạo ra một cửa hàng thương mại điện tử hoàn chỉnh cùng với các tài liệu marketing.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
