Tiền tệ không mang màu sắc chính trị
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Tiền tệ không mang màu sắc chính trị
Bitcoin cung cấp một giải pháp thay thế rõ ràng, một tài sản lưu trữ giá trị tinh khiết được quản lý bởi chính sách tiền tệ có thể dự đoán và bất biến.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: Brian Cubellis
Biên dịch: Block unicorn
Giá Bitcoin đã vượt ngưỡng 40.000 USD, mức cao nhất kể từ tháng 4 năm 2021, trong khi vàng cũng đang lập kỷ lục cao nhất mọi thời đại. Có rất nhiều lý do hợp lý giải thích hiện tượng này xảy ra đồng thời với cả hai tài sản —— sự thiếu niềm tin của thị trường vào năng lực kiểm soát lạm phát của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), tình trạng mất giá tiền tệ liên tục, nợ quốc gia gia tăng, chi phí lãi vay theo đà không thể duy trì, thâm hụt ngân sách ngày càng lớn, căng thẳng địa chính trị leo thang, hệ thống ngân hàng mong manh, và những tài sản từng được xem là "phi rủi ro" nay lại vừa có rủi ro về giá đáng kể, vừa có rủi ro đối tác.
Thực tế là, diễn biến gần đây của Bitcoin và vàng là kết quả tổng hợp của tất cả các yếu tố trên, vốn đều chia sẻ một nguyên nhân nền tảng chung. Mọi người đang lộ rõ ý đồ thật sự, và rủi ro đối tác đang được đánh giá nghiêm ngặt hơn. Nhìn chung, cá nhân, tổ chức, doanh nghiệp, quốc gia và các cấp độ khác nhau đều đang nhận ra rằng, chiến lược tốt nhất để bảo toàn giá trị cho tương lai chính là lưu trữ năng lượng kinh tế vào những tài sản không thể bị làm mất giá, đóng băng, tịch thu hay chiếm đoạt bởi các lực lượng nằm ngoài tầm kiểm soát của họ (Bitcoin và vàng).
Nhà kinh tế học Zoltan Pozsar (từng là thành viên tại Credit Suisse) đã viết một báo cáo mang tính tiên đoán vào đầu năm 2022, đề cập đến sự khởi đầu của một trật tự tiền tệ thế giới mới (sự ra đời của Hệ thống Bretton Woods III), cùng quá trình chuyển đổi từ “tiền nội bộ” sang “tiền bên ngoài” được hậu thuẫn bởi hàng hóa. Một cách nhìn khác về xu hướng mới nổi này là sự phản cảm ngày càng tăng đối với các tài sản bị chính trị hóa, thay vào đó là ưu tiên các tài sản hoàn toàn phi chính trị. Trong một thế giới ngày càng nghi ngờ động cơ và chính sách của các cơ quan, tổ chức – những thực thể trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng đến định giá tài sản – thì lập luận ủng hộ các tài sản trung lập, phi nhà nước trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Ghi chú của Block unicorn: Tiền nội bộ là loại tiền được hậu thuẫn bởi ngân hàng trung ương hoặc chính phủ; tiền bên ngoài là loại tiền được đảm bảo bằng hàng hóa vật chất hoặc hàng hóa như vàng.
Bitcoin không mang bản chất chính trị
Một phần cốt lõi trong lập luận giá trị của Bitcoin bắt nguồn từ tính trung lập vốn có của nó. Bitcoin sở hữu nhiều đặc tính khiến nó trở thành một tài sản độc đáo, nhưng một trong những đặc điểm quan trọng nhất là tính phi chính trị. Bitcoin không có cơ quan phát hành trung ương và không chịu sự kiểm soát của bất kỳ quyền lực thống nhất nào. Tương tự như Internet hoạt động như một mạng lưới phi tập trung, không chịu sự điều khiển của bất kỳ thực thể đơn lẻ nào, Bitcoin cũng có nền tảng tương tự. Là một phần mềm mã nguồn mở chạy trên hàng chục ngàn máy tính khắp toàn cầu, độ bền vững vốn có của Bitcoin là một chức năng của cấu trúc nền tảng nó tạo nên.
Bản chất chương trình hóa của Bitcoin đảm bảo rằng chính sách tiền tệ của nó không bị quyết định bởi những con người dễ sai lầm hay tâm lý địa chính trị luôn thay đổi. Thay vào đó, nó được xây dựng dựa trên sự đồng thuận của mạng lưới phân tán. Sự đồng thuận này cực kỳ quan trọng; nó có nghĩa là bất kỳ thay đổi lớn nào đối với giao thức Bitcoin, bao gồm cả chính sách tiền tệ, đều cần đạt được sự nhất trí giữa một mạng lưới rộng lớn và đa dạng các bên tham gia, từ đó tăng cường độ bền và ổn định của hệ thống.
Hơn nữa, các thông số tiền tệ của Bitcoin không chỉ là những quy tắc đã thiết lập mà còn được mã hóa cứng (hard-coded) vào giao thức. Kế hoạch phát hành của Bitcoin là được lập trình sẵn, công khai, rõ ràng và minh bạch. Tổng cung Bitcoin mãi mãi chỉ có 21 triệu đơn vị. Cứ sau bốn năm, số lượng Bitcoin mới được thợ đào tạo ra và nhận về sẽ giảm đi một nửa —— sự kiện này được gọi là “halving”. Sự khan hiếm minh bạch và có thể dự đoán này hoàn toàn trái ngược với tiền pháp định truyền thống, vốn có thể in ấn vô hạn tùy theo ý muốn của ngân hàng trung ương và chính phủ. Trong khi các nhà hoạch định trung ương nổi tiếng với việc pha loãng tiền tệ qua việc in tiền quá mức, Bitcoin lại cung cấp một phương án thay thế rõ ràng —— một tài sản lưu trữ giá trị trong sạch, được quản lý bởi chính sách tiền tệ có thể dự đoán và không thể thay đổi.
Bản chất của chính trị
Hiện nay phổ biến một quan điểm cho rằng sự chia rẽ và đối lập xã hội đã đạt đến mức cao nhất trong lịch sử. Trong vài năm qua, một câu chuyện dai dẳng là “chính trị” đã len lỏi vào mọi khía cạnh của cuộc sống, và dân chúng ta chưa bao giờ bị chia rẽ sâu sắc đến vậy về các chủ đề và vấn đề khác nhau.
Tuy nhiên, xét về mặt lịch sử, điều này rõ ràng là sai —— hiển nhiên là đất nước này và thế giới từng chứng kiến nhiều thời điểm có sự chia rẽ ý thức hệ cực đoan vượt xa so với thời đại hiện nay. Dù vậy, điều đáng suy ngẫm là vì sao hôm nay chúng ta lại cảm nhận mức độ cực đoan hóa là chưa từng có.
Dù về tuyệt đối, chúng ta có thể chưa đạt đỉnh điểm tan rã xã hội, nhưng điểm khác biệt then chốt của thời đại hiện đại chính là sự nhạy cảm cao độ đối với sự khác biệt và động cơ chính trị tiềm tàng. Sự xuất hiện của internet, sự phổ biến của mạng xã hội và việc số hóa thông tin rộng rãi đã đưa con người bước vào một trạng thái quá tải giác quan chưa từng thấy.
Cấu trúc toàn cầu ngày càng gắn kết chặt chẽ hơn khiến chúng ta nhạy cảm hơn với các quan điểm khác biệt, đồng thời giúp cá nhân từng người vén lên bức màn, vạch trần bản chất bị chính trị hóa gần như ở mọi cấu trúc xã hội. Thực tế, các cấu trúc tạo nên xã hội như thực thể chính phủ, doanh nghiệp và tổ chức học thuật luôn mang tính chính trị, chỉ là bây giờ chúng ta nhận thức rõ hơn về các động lực thúc đẩy, và có khả năng hơn trong việc đặt câu hỏi hay phản bác các câu chuyện chính thống mà các tổ chức này tuyên truyền.
Cuối cùng, chính trị là cách con người cố gắng tổ chức và quản lý chính mình.Khi một chủ đề, vấn đề, thảo luận hay tổ chức nào đó trở nên “bị chính trị hóa”, điều đó cho thấy các hệ tư tưởng cụ thể và quan hệ lệ thuộc đã thấm sâu vào một lĩnh vực trước đây trung lập hoặc phi chính trị. Theo góc nhìn này, sự chính trị hóa có thể được coi là tác nhân chính thúc đẩy đối đầu và chia rẽ —— các quan điểm cụ thể sẽ xuất hiện và tự nhiên biểu hiện dưới dạng các lực lượng đối lập.
Động lực không phù hợp
Dù sự chính trị hóa là hiện thực tự nhiên trong tương tác và phối hợp giữa con người, điều quan trọng là phải hiểu rằng những người nắm quyền lực hoặc ảnh hưởng trong một cấu trúc xã hội nào đó có thể bị thúc đẩy để lợi dụng hoặc tước đoạt quyền lợi của phe đối lập hoặc toàn xã hội. Ngoài ra, cũng đáng để cân nhắc liệu một số khía cạnh của xã hội có nên được xem là phi chính trị hoặc trung lập hay không.
Những người trong quyền lực —— dù là trong chính phủ, doanh nghiệp hay giới học thuật —— thường có cơ hội thao túng hệ thống để phục vụ lợi ích riêng. Điều này có thể biểu hiện theo cách ít rõ ràng, ví dụ như định hình ấn tượng công chúng qua các kênh truyền thông, hoặc theo hình thức rõ rệt hơn như ban hành các chính sách thiên vị một nhóm cụ thể. Khi niềm tin chính trị thấm sâu vào các lĩnh vực thường được xem là công bằng hoặc phi chính trị, khả năng bị khai thác thường tăng lên.
Tiền tệ có lẽ là lĩnh vực tiêu biểu nhất nơi sự can thiệp chính trị có thể gây ra ảnh hưởng sâu rộng.Hàng nghìn năm qua, loài người đã đoàn kết quanh một hình thức tiền tệ phi chính trị —— vàng —— thứ tiền tệ bị chi phối bởi bản chất kinh tế của nó như một phương tiện thanh toán, chứ không chịu ảnh hưởng từ các kế hoạch chính trị. Tuy nhiên, kể từ khi tiền pháp định không có bảo đảm được tạo ra và lan rộng, chính sách tiền tệ không còn miễn nhiễm với các ảnh hưởng bị chính trị hóa. Khả năng thao túng lãi suất, hạn chế thị trường tự do qua quy định hoặc làm mất giá tiền tệ một cách tuỳ tiện thường bị chi phối bởi động cơ chính trị hơn là các cân nhắc kinh tế thuần túy.
Bất bình đẳng gia tăng, sự suy giảm niềm tin vào các tổ chức tài chính và tình trạng bất ổn kinh tế lan rộng chủ yếu là do hệ thống tiền tệ của chúng ta đang bị dùng để phục vụ lợi ích chính trị thay vì phúc lợi kinh tế của toàn xã hội. Những yếu tố này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe kinh tế của một quốc gia mà còn góp phần tạo nên sự chia rẽ và cực đoan hóa mà chúng ta đang chứng kiến ngày nay.
Sự chính trị hóa của các tài sản truyền thống
Trong bối cảnh tài chính hiện đại, các yếu tố chính trị đã hòa nhập vào các tài sản lưu trữ giá trị truyền thống ở mức độ chưa từng thấy. Việc các dự trữ tài chính của Nga bị phong tỏa tại Hoa Kỳ do căng thẳng địa chính trị đã làm nổi bật một thực tế rõ ràng —— chính sách quốc gia và quốc tế có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và ổn định của các công cụ tài chính truyền thống. Sự chính trị hóa này không chỉ giới hạn ở các tài sản chủ quyền. Lĩnh vực cổ phiếu đại chúng, vốn từng được xem là pháo đài định giá theo thị trường, nay lại ngày càng bị cuốn vào các tranh cãi về hướng dẫn ESG (môi trường, xã hội và quản trị).
Một ví dụ nổi bật khác về sự thâm nhập của yếu tố chính trị vào lĩnh vực tài sản tài chính là sự kiện các tài xế xe tải Canada vào đầu năm 2022, khi tài khoản ngân hàng của những người biểu tình bị chính phủ Canada đóng băng. Hành động trừng phạt mạnh tay này đối với ý kiến và hành động cá nhân đã làm dấy lên những câu hỏi về độ tin cậy của hệ thống tài chính và mức độ can thiệp có thể xảy ra của chính phủ trong một xã hội dân chủ.
Những diễn biến này cho thấy một xu hướng rộng lớn hơn —— nói ngắn gọn, giá trị và sự ổn định của các tài sản tài chính ngày càng dễ bị ảnh hưởng bởi bầu không khí chính trị và lập trường quản lý. Hệ quả của sự chính trị hóa bao gồm nguy cơ bị mất giá và mất quyền tự chủ đối với cá nhân và các bên liên quan. Ngược lại với bản chất bị chính trị hóa của các tài sản tài chính truyền thống, Bitcoin đại diện cho một phương án thay thế phi chính trị độc đáo. Với nền tảng phi tập trung và minh bạch, Bitcoin vận hành độc lập bên ngoài các tổ chức tài chính tập trung và các thực thể chính trị. Điều khiến Bitcoin khác biệt không chỉ là các đặc điểm kỹ thuật của nó, mà còn là thiết kế cố ý tách biệt khỏi các cơ quan tập trung và ảnh hưởng chính trị, thể hiện niềm tin kiên định vào quyền tự chủ tài chính và kháng cự lại xu hướng tập trung hóa.
Dù Bitcoin dựa trên lập trường phi chính trị, nó vẫn thu hút sự chú ý và ủng hộ từ các chính trị gia, những người xem nó như một công cụ để chống lại các lực lượng tập trung trong hệ thống tài chính toàn cầu. Các nhà vận động nổi bật như Javier Milei (tổng thống mới đắc cử của Argentina) và nhóm Robert F. Kennedy (ứng cử viên độc lập hàng đầu trong cuộc bầu cử tổng thống Mỹ sắp tới) đều đồng thuận về khả năng của Bitcoin trong việc kháng cự sự kiểm soát và thao túng. Diễn biến này tạo nên một nghịch lý thú vị —— các chính trị gia lại ca ngợi một tài sản về bản chất là phi chính trị. Một mặt, thiết kế và triết lý của Bitcoin đối lập trực tiếp với quyền lực tập trung và sự chính trị hóa. Mặt khác, Bitcoin đã trở thành biểu tượng cho các chính trị gia thể hiện cam kết với các giá trị tự do và chủ quyền cá nhân.
Làn sóng ủng hộ Bitcoin từ giới chính trị bắt nguồn từ sự nhận thức và trân trọng các đặc tính cốt lõi của nó, những đặc tính thúc đẩy tự do, tự trị và kháng cự lạm quyền của chính quyền trung ương. Dù các chính trị gia có thể tận dụng Bitcoin để lấy lòng những người dân thất vọng với hệ thống tài chính truyền thống, thì thực tế là sự ủng hộ của họ không ảnh hưởng gì đến mạng lưới hay bản thân tài sản. Dù sự hỗ trợ này có thực sự nhất quán với triết lý Bitcoin hay chỉ là một động thái chiến lược để giành sự ủng hộ của đám đông, thì xu hướng này vẫn rất đáng chú ý và có khả năng kéo dài.
Điều đó có nghĩa là khi ngày càng nhiều người nhận ra lợi thế của Bitcoin, nhu cầu đối với nó sẽ tiếp tục tăng lên, và đây chính là khởi đầu của một cuộc cách mạng tiền tệ. Trong cuộc biến đổi này, bạn không cần bỏ phiếu trong hòm phiếu, mà hãy dùng từng đơn vị tiền tệ do chính bạn vất vả kiếm được để thể hiện sự ủng hộ đối với Bitcoin.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@OnrampBitcoin
