Cơ sở sử dụng lớn nhất của tiền mã hóa: Xây dựng danh tính không cần cấp phép
Tuyển chọn TechFlowTuyển chọn TechFlow
Cơ sở sử dụng lớn nhất của tiền mã hóa: Xây dựng danh tính không cần cấp phép
Các trường hợp sử dụng chính của mã hóa đã đến: các ứng dụng dựa trên danh tính không cần cấp phép.
Chuyên sâu báo cáo Web3Tác giả: KERMAN KOHLI
Biên dịch: TechFlow
Chúng ta hiện đang ở trong giai đoạn đáy của thị trường tiền mã hóa, có thể nói là đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi thị trường gấu. Mọi người đều đang đặt câu hỏi: những sản phẩm công nghệ mà chúng ta đang phát triển thực sự có ứng dụng và giá trị ở đâu? Nhiều người đưa ra những quan điểm nghe có vẻ hợp lý, nhưng lại thiếu lý do rõ ràng để giải thích vì sao các sản phẩm này lại vượt trội hơn các ứng dụng Web2 thông thường. Tôi đã suy nghĩ về vấn đề này một thời gian, dựa trên trải nghiệm cá nhân và phán đoán của mình, tôi giữ thái độ thận trọng nhưng lạc quan với một số quan điểm nhất định. Bài viết này không bàn về ý thức hệ, mà tập trung vào các vấn đề thực tế như công nghệ và tiêu chuẩn. Trước khi đi sâu vào chi tiết, hãy cùng xem Internet hiện tại hoạt động như thế nào.
Web2, Người Tạo Dữ Liệu và Xác Thực Danh Tính
Khi bạn đăng ký một dịch vụ trên Internet, nhà cung cấp dịch vụ thực tế không biết danh tính thật của bạn, bởi vì mọi thông tin của bạn đều có thể bị làm giả. Địa chỉ IP, cookie trình duyệt, dấu vân tay thiết bị... tất cả chỉ là những định danh gần đúng và có thể bị giả mạo. Mọi thứ đều có thể bị làm giả.
Điều này dẫn đến việc hình thành các tiêu chuẩn xác thực danh tính chủ yếu dựa trên:
-
Địa chỉ email;
-
Mật khẩu;
-
Các phương án xác thực hai yếu tố (2FA).
Bất cứ khi nào bạn sử dụng một dịch vụ trên Internet, nhà cung cấp cần một danh tính bền vững và an toàn để liên kết dữ liệu của bạn. Quan trọng hơn, họ cần cung cấp một cách thức để “bạn” có thể xác minh danh tính của chính “bạn”.
Mỗi cơ sở dữ liệu sẽ tạo cho bạn một định danh khác nhau. Facebook, Twitter, Instagram sẽ tạo định danh duy nhất cho bạn trong cơ sở dữ liệu của họ.
Khi bạn dùng OAuth để đăng nhập vào dịch vụ khác, họ có thể tham chiếu định danh đó, nhưng họ vẫn sẽ tạo một bản ghi mới trong cơ sở dữ liệu của riêng họ để nhận diện bạn. Nhà cung cấp OAuth có thể chia sẻ một số điểm dữ liệu nhất định với các nhà phát triển bên ngoài, nhưng thường rất hạn chế. Sau đó, nhà phát triển cụ thể sẽ liên kết bất kỳ thông tin nào được tạo trong ứng dụng của họ với định danh người dùng vừa được tạo trong cơ sở dữ liệu của họ.
Bạn có thể nhận thấy rằng, trong mỗi dịch vụ bạn sử dụng, "bạn" đều được biểu diễn lặp lại. Điều này không phải vì Web2 có ác ý gì, mà là cách duy nhất hợp lý trong bối cảnh giới hạn phần cứng hiện tại. Tuy nhiên, theo thời gian hàng thập kỷ của Internet, điều này đã gây ra những vấn đề lớn hơn:
1. Mọi danh tính và dữ liệu uy tín của bạn đều bị giới hạn trong hệ sinh thái cụ thể mà bạn đăng ký. Những người theo dõi bạn trên Twitter vẫn là dữ liệu của Twitter, bạn không thể xuất ra được.
2. Mọi thông tin được tạo trên Internet đều được liên kết với danh tính trong dịch vụ đó. Nhận xét trên Google chỉ hiển thị những gì Google biết về bạn.
3. Mỗi dịch vụ mới bạn đăng ký yêu cầu bạn phải xây dựng lại niềm tin và uy tín trong hệ sinh thái đó, dù bạn đã từng làm điều gì trước đây.
Đây là môi trường hiện tại của chúng ta:
-
Hồ sơ cá nhân của chúng ta là thứ duy nhất nhận diện chúng ta;
-
Tuy nhiên, thông tin của chúng ta vẫn bị phân mảnh.
Khi độ chân thực và độ tin cậy của mọi thông tin trên Internet ngày càng phải chịu sự kiểm tra kỹ lưỡng, chúng ta bắt đầu nhận ra đây đang trở thành một vấn đề ngày càng lớn. Mỗi khi tôi đọc một bài viết mang thái độ mạnh mẽ, tôi thường sẽ:
-
Xác định tác giả là ai;
-
Theo dõi tài khoản Twitter và bất kỳ nguồn thông tin nào khác về họ mà tôi tìm được;
-
Tìm kiếm các trích dẫn bài viết đó trên các trang web khác;
-
Đánh giá tổng thể về thiên kiến và các quan điểm đối lập của tác giả.
Tuy nhiên, tôi biết rằng ở đây tôi thuộc nhóm thiểu số. Phần lớn mọi người sẽ chấp nhận thông tin được cung cấp mà không nghi ngờ, mà không hiểu về danh tính của người tạo dữ liệu (ở đây dữ liệu được định nghĩa là bất kỳ thông tin nào dưới dạng bài viết, tweet, video, v.v.).
Vấn đề then chốt mà chúng ta cùng gặp phải là chúng ta không có phương pháp rõ ràng nào để xác định chắc chắn danh tính trực tuyến của mình. Mỗi lần bạn truy cập một trang web, nhận được tin nhắn từ ai đó hoặc nhận email, vì chúng ta nhận diện một người qua biệt danh duy nhất, bạn có thể đang trò chuyện với người sai. Điều này đã bắt đầu gây ra những vấn đề nghiêm trọng, đến mức chúng ta thậm chí không thể nhận diện chính mình trong giao tiếp trực tuyến.
Tôi có thể là "XXX.eth" trên chuỗi, là "XXX" trên Telegram, là "xxx" trên nền tảng khác. Tuy nhiên, nếu ai đó gửi tin nhắn cho bạn trên Telegram với danh tính "xxx", bạn có thể nghĩ đó là tôi. Không có xác thực khóa công khai, sự tin cậy trên Internet sẽ hỗn loạn.
Theo thời gian, việc thiếu một phương thức nhận diện danh tính kỹ thuật số mạnh mẽ và bền vững hơn đang trở thành một vấn đề chung của nhân loại.
Mật mã học, Dấu thời gian Crypto
Phần 1: Mật mã học
Nghe có vẻ kỳ lạ, nhưng hãy nghe tôi giải thích. Chúng là hai khái niệm khác nhau, dù tên gọi nghe giống nhau.
Mật mã học về danh tính về cơ bản liên quan đến việc nhân hai số nguyên tố lớn để tạo ra một số lớn hơn mới. Mặc dù nghe có vẻ đơn giản, nhưng điểm phức tạp nằm ở chỗ gần như không thể đoán được hai số nguyên tố đó, chúng về cơ bản là không thể phá vỡ. Khi bạn dùng khóa riêng để xác thực, phần cứng của bạn sẽ dùng thông tin duy nhất để thiết lập danh tính. Phương pháp này đại diện cho một bước chuyển quan trọng trong quản lý danh tính: chủ sở hữu danh tính biết một con số lớn, và con số này cũng được tiêu chuẩn chung của bên nhận công nhận.
Trái ngược với phương pháp này, cơ sở hạ tầng Web truyền thống yêu cầu chúng ta phải xây dựng lại danh tính cho mỗi dịch vụ mới, dẫn đến việc mỗi cơ sở dữ liệu tham gia đều có ID khác nhau.
Phần 2: Crypto
Blockchain đóng vai trò như thế nào ở đây? Phần khó khăn thứ hai của câu đố này là: làm sao bạn xác minh được thông tin đó được phát đi vào lúc nào? Nếu bạn chỉ ký một tin nhắn với ngày hôm nay, làm sao bạn biết bạn có đúng ngày? Có thể bạn ủy quyền trách nhiệm thời gian cho bên thứ ba, nhưng nếu họ bị tấn công thì sao? Bạn sẽ rơi vào vòng lặp logic.
Blockchain về mặt sáng tạo là một cơ sở dữ liệu ghi lại thông tin hết hạn. Chúng không phụ thuộc vào khái niệm thời gian do con người xác định, mà dựa vào số khối để xác định thời điểm xảy ra sự kiện. Tôi không nghĩ chúng ta thực sự nhận ra điều này đột phá đến mức nào. Bạn không gửi một giao dịch kèm trường "đây là thời điểm giao dịch xảy ra". Bạn chỉ cần gửi giao dịch vào mạng, khi thợ đào khai thác, nó sẽ được đưa vào một khối và sau đó được gắn dấu thời gian.
Hãy suy nghĩ kỹ, có hệ thống nào tồn tại mà bạn đưa thông tin vào, nó sẽ nói cho bạn biết thông tin đó thực sự xảy ra khi nào? Chúng ta luôn mong đợi rằng khi nói điều gì hoặc giao tiếp trên mạng, thì đó là lúc nó "xảy ra". Nhưng không phải trong lĩnh vực tiền mã hóa. Khi muốn truyền đạt thông tin trên chuỗi, chúng ta chỉ cần thể hiện nội dung muốn truyền đạt, blockchain sẽ cho chúng ta biết nó xảy ra khi nào.
Tóm lại một lần nữa:
-
Mật mã học tạo ra tiêu chuẩn xác thực danh tính mà tất cả chúng ta đều có thể đồng thuận;
-
Crypto, được thúc đẩy bởi blockchain, tạo ra tiêu chuẩn thời gian mà tất cả chúng ta đều có thể đồng thuận.
Tại sao danh tính lại quan trọng?
Trong cơn cuồng nhiệt về của cải của tất cả chúng ta, chúng ta đều quên mất rằng blockchain đại diện cho hai đổi mới cơ bản then chốt. Điều đó cũng có nghĩa là chúng ta có thể bắt đầu thay đổi thế giới bằng cách giới thiệu một đổi mới, và từ từ thêm đổi mới thứ hai khi cần thiết. Bạn không cần áp dụng cả hai cùng lúc để tạo ra tác động.
Đến năm 2023, với sự xuất hiện của AI, thế giới cần những tiêu chuẩn danh tính mạnh mẽ hơn. Thông tin là nền tảng của xã hội chúng ta, nhưng khi niềm tin và xác minh thông tin suy giảm, chúng ta cuối cùng sẽ rơi vào những nơi nguy hiểm.
Gửi stablecoin và chơi game sòng bạc thì thú vị thật, nhưng tiền mã hóa có thể giải quyết những lợi ích lớn hơn và giải quyết các vấn đề lớn hơn mà xã hội hiện nay đang đối mặt. Vì tiền mã hóa được xây dựng trên nền tảng mật mã học, nó sở hữu hệ sinh thái mạnh mẽ hơn ở khía cạnh tiêu chuẩn mật mã so với bất kỳ nơi nào khác. Bạn đã có thể thấy mật mã học đang trở thành tiêu chuẩn vàng khi Apple áp dụng PassKeys và sự nổi lên của mật khẩu dùng một lần để kích hoạt xác thực 2FA.
-
Trong Web2, mật mã học là công dân hạng hai.
-
Trong Web3, mật mã học là công dân hạng nhất.
Tốt, giờ chúng ta đã cùng ở trên một mặt bằng, hãy cùng nói về tiền mã hóa và danh tính. Trong nhiều năm qua, tôi đã tham gia sâu sắc vào vấn đề này, và tôi nghĩ rằng mình đã tìm ra một vài mắt xích then chốt trước đây chưa rõ ràng. Trường hợp sử dụng lớn nhất của tiền mã hóa không phải là “danh tính phi tập trung” hay một lý tưởng cao đẹp nào đó, mà liên quan đến:
-
“Sở hữu dữ liệu của bạn và kiếm lợi từ nó”
-
“Tải hộ chiếu lên blockchain để có KYC tốt hơn”
-
“Liên kết Twitter, Facebook và địa chỉ Ethereum của bạn để tạo danh tính mới”.
Những khái niệm này rất xa rời thực tế, chúng chỉ là những câu chuyện trống rỗng, không tạo ra sản phẩm nào giúp người dùng thực sự. Những câu chuyện kiểu này chủ yếu dùng để huy động vốn khổng lồ từ các nhà đầu tư, chứ không mang lại giá trị cho người tiêu dùng cuối cùng. Để làm rõ những hiểu lầm này, điều quan trọng là chúng ta phải dùng ngôn ngữ tốt hơn để mô tả điều mình đang nói. Tôi cho rằng khi người ta thậm chí nói những điều như “danh tính trên chuỗi”, họ đã đi đến kết luận sai, vì điều đó ngụ ý rằng bạn phải thao tác trên chuỗi. Mà điều đó cũng không đúng.
Con đường phía trước
Danh tính không cần giấy phép: “Danh tính di động, bền vững, được hỗ trợ bởi mật mã”
Chúng chính là khóa công khai như chúng ta biết ngày nay. Dữ liệu ở trên chuỗi hay ngoài chuỗi không quan trọng. Điểm mấu chốt là bạn được nhận diện/xác thực trên các dịch vụ số thông qua khóa công khai. Mọi thông tin đều được liên kết với khóa công khai của bạn, từ đó đạt được khả năng tương tác.
Tuy nhiên, đây là lý do vì sao chúng có lợi thế rõ rệt so với bất kỳ hệ thống Web2 nào chúng ta có hiện nay:
-
Xây dựng trong một môi trường, sử dụng trong môi trường khác. Mọi hoạt động và dữ liệu của bạn trong một hệ sinh thái có thể được truy cập trong một hệ sinh thái hoàn toàn khác biệt.
-
Tính vĩnh viễn. Một khi khóa riêng được tạo, chúng sẽ không biến mất. Bạn không thể xóa khóa riêng hay dữ liệu trên chuỗi.
-
Có thể sử dụng trên chuỗi hoặc ngoài chuỗi. Danh tính của bạn là tập hợp tất cả những nơi bạn xác thực dưới dạng khóa công khai, dù trên hay ngoài chuỗi. Chìa khóa là sự đổi mới, chứ không phải blockchain.
-
Có thể tạo danh tính mới (hoặc phân mảnh) chỉ bằng một cú nhấp chuột bên cạnh danh tính hiện có. Khác với Web2, nơi mọi danh tính cuối cùng đều liên kết với hộ chiếu của bạn (số điện thoại, nhà cung cấp dịch vụ Internet). Danh tính không cần giấy phép không cần sự cho phép để tạo hay phân mảnh.
-
Bất kỳ ai có kết nối Internet và truy cập đúng phần cứng đều có thể sử dụng. Không có tổ chức “cấp phát” nào để tạo danh tính. Miễn là bạn có đúng hạ tầng để bảo vệ danh tính, bạn có thể tự tạo. Do tính chất không biên giới, những điều bạn có thể làm với danh tính này là vô hạn.
Kết luận
Danh tính không cần giấy phép về cơ bản hỗ trợ một loạt ứng dụng hoàn toàn mới, những ứng dụng này tốt hơn 10 lần so với những gì bạn thấy trên Web hiện tại. Một thế giới nơi một ứng dụng có thể cải thiện trải nghiệm của mọi ứng dụng khác. Bạn sẽ thấy một hiệu ứng vòng xoáy bắt đầu hình thành, tôi nhìn thấy nó phát triển như sau:
-
Khi các ứng dụng dành cho người dùng tiền mã hóa tương tự xuất hiện, chúng sẽ tự nhiên phụ thuộc vào danh tính không cần giấy phép như một tiêu chuẩn xác thực tự nhiên.
-
Các ứng dụng này sẽ có thể bắt đầu cảm nhận được bối cảnh hành vi và hành động của bạn trong quá khứ và ở các ứng dụng khác.
-
Khả năng “nhập khẩu” bối cảnh từ quá khứ và từ nơi khác có thể tạo ra trải nghiệm người dùng tốt hơn.
-
Người dùng yêu cầu nhiều ứng dụng hơn hỗ trợ xác thực dựa trên khóa công khai để đăng nhập và sử dụng ứng dụng.
-
Khi số lượng ứng dụng hỗ trợ xác thực khóa công khai tăng lên, tiện ích mà người dùng nhận được từ danh tính không cần giấy phép của họ càng lớn.
Tôi dám cá rằng trường hợp sử dụng chính của tiền mã hóa đã đến: các ứng dụng dựa trên danh tính không cần giấy phép. Chúng ta càng sớm nhận ra điều này, thì tốc độ tiến lên phía trước để tạo ra các ứng dụng mà người dùng thực sự cần sẽ càng nhanh.
Chào mừng tham gia cộng đồng chính thức TechFlow
Nhóm Telegram:https://t.me/TechFlowDaily
Tài khoản Twitter chính thức:https://x.com/TechFlowPost
Tài khoản Twitter tiếng Anh:https://x.com/BlockFlow_News
@kermankohli
